काठमाडौं— बालेन्द्र शाह (बालेन) सरकारका अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले पद सम्हाल्ने पहिलो दिनमै ठूलो र चर्चित निर्णय गरेका छन्। उनले राजस्व अनुसन्धान विभागसहित १५ वटा पुराना ऐन खारेज गर्ने निर्णय गरेका छन्। साथै, देशको वर्तमान आर्थिक अवस्थाको यथार्थ चित्रण गर्न ‘ह्वाइट पेपर’ (आर्थिक स्थितिपत्र) तयार पार्न कार्यदल गठन गर्ने निर्णय पनि गरेका छन्।

शुक्रबार अर्थ मन्त्रालयमा कार्यभार सम्हाल्दै अर्थमन्त्री वाग्लेले यो निर्णय सार्वजनिक गरे। उनले भने, “रास्वपाले निर्वाचनमा पेस गरेको वाचापत्रमा उल्लेखित धेरै प्रतिबद्धताहरू कार्यान्वयन गर्न र राज्यले स्वीकार गरेका कुराहरूलाई अगाडि बढाउन हामीले यो कार्यदल गठन गरेका छौं।”

मुख्य निर्णयहरू :

1. १५ वटा ऐन खारेज उच्चस्तरीय आर्थिक सुधार सुझाव आयोगले दिएका सिफारिसअनुसार पुराना, जटिल र अनावश्यक १५ वटा ऐन खारेज गर्ने प्रक्रिया सुरु गरिएको छ। यसमा राजस्व अनुसन्धान विभाग खारेज गर्ने निर्णय पनि समावेश छ।
2. आर्थिक ह्वाइट पेपर तयार पार्ने कार्यदल गठन १३ चैत (आज) सम्मको आर्थिक स्थितिको यथार्थ रिपोर्ट तयार पार्न कार्यदल गठन गरिएको छ। यो कार्यदलले अर्थतन्त्रको शिथिलता, राजस्व संकलनको अवस्था, बैंकिङ क्षेत्र र ठूला आयोजनाको प्रगति अध्ययन गर्नेछ।
3. रूपान्तरणकारी बजेटको तयारी अर्थमन्त्री वाग्लेले आगामी बजेटलाई “रूपान्तरणकारी” बनाउने बताएका छन्। उनले भने, “टुक्रे–टुक्रे काम गरेर अब हुँदैन। प्रणालीगत समस्या धेरै छन्। हामी ती समस्या सुल्झाएर अर्थतन्त्रलाई चलायमान बनाउने प्रयास गर्छौं।”

अर्थमन्त्री वाग्लेको भनाइ

“अहिले अर्थतन्त्रमा केही शिथिलता देखिए पनि बैंक डिपोजिट बढिरहेको छ। राजस्व चुनौतीपूर्ण छ। हामी प्रणालीमा भएको अत्यधिक नियमन र जटिलतालाई घटाएर निजी क्षेत्रलाई प्रोत्साहन दिन्छौं। जनताले हामीलाई यो काम गर्न हैसियत दिएका छन्, हामी इमानदार प्रयास गर्नेछौं।”

उनले थप भने, “यो सिस्टम सुधारमा केही समय लाग्न सक्छ। जनतालाई धैर्यधारण गर्न अनुरोध गर्दछु। आज बस्ने क्याबिनेट बैठकबाट पनि केही महत्त्वपूर्ण निर्णय हुनेछ।”

यो निर्णयको अर्थ

• राजस्व अनुसन्धान विभाग खारेज : यो विभागलाई धेरै व्यवसायी र उद्यमीले ‘डर र त्रास’ को प्रतीक मान्थे। यसलाई खारेज गर्नु निजी क्षेत्रलाई राहत दिने ठूलो कदम मानिएको छ।
• १५ ऐन खारेज : पुराना, दोहोरो र जटिल कानुन हटाएर व्यवसाय गर्न सजिलो बनाउने लक्ष्य छ।
• ह्वाइट पेपर : देशको आर्थिक अवस्थाको सही तस्वीर सार्वजनिक गरी नयाँ बजेटको आधार तयार पार्ने प्रयास।

डा. स्वर्णिम वाग्ले, जो अर्थशास्त्रमा विद्यावारिधि गरेका अन्तर्राष्ट्रिय ख्यातिप्राप्त अर्थविद् हुन्, ले पद सम्हाल्ने पहिलो दिनमै यस्तो ठोस र सुधारमुखी निर्णय गरेर नयाँ सरकारको ‘शुरुआत बलियो’ बनाएका छन्।

यो निर्णयले निजी क्षेत्र, उद्यमी र लगानीकर्तामा सकारात्मक सन्देश गएको छ भने आर्थिक सुधारको क्षेत्रमा ठूलो आशा जगाएको छ।

अब आगामी दिनमा कार्यदलले के-के सिफारिस गर्छ र क्याबिनेटले कति छिटो कार्यान्वयन गर्छ भन्ने कुराले बालेन सरकारको आर्थिक एजेन्डाको दिशा निर्धारण गर्नेछ।