काठमाडौं / मधेश आन्दोलनको ‘इपी सेन्टर’ मानिने सप्तरी जिल्ला यसपटकको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा विशेष राजनीतिक चासोको केन्द्र बनेको छ । एउटै जिल्लाबाट फरक–फरक निर्वाचन क्षेत्रमा दुई राष्ट्रिय दलका अध्यक्षहरू प्रतिस्पर्धामा उत्रिएका बेला स्वतन्त्र मधेश आन्दोलनका नेता तथा जनमत पार्टीका अध्यक्ष डा. सीके राउतले वर्तमान चुनावी राजनीति र मधेशको भविष्यबारे गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेका छन् ।
एबीसी टेलिभिजनको ‘एबीसी इलेक्सन एक्सप्रेस’ कार्यक्रममा प्रधानसम्पादक शुभशंकर कडेलसँगको कुराकानीमा डा. राउतले भने, “यो निर्वाचन सिद्धान्त, बहस र एजेन्डाको होइन—हल्ला र प्रचारको राजनीतिमा सीमित हुँदै गएको छ, जुन लोकतन्त्र र मधेश दुवैका लागि खतरनाक संकेत हो।”
मतदातामा उत्साहभन्दा संशय
मनोनयन दर्ता भएको करिब दुई हप्ता बितिसक्दा पनि मतदातामा उत्साहभन्दा संशय बढी देखिएको डा. राउतको भनाइ छ ।
“साढे दुई वर्षमै चुनाव हुनु जनमतको अपमानजस्तो महसुस भएको छ । धेरैले निर्वाचन नै नहुने हो कि भन्ने आशंका गरिरहेका थिए,” उनले भने ।
उनका अनुसार परम्परागत दलहरू—नेपाली कांग्रेस, एमाले र माओवादी—अझै पनि खुला रूपमा मैदानमा नउत्रिएको अवस्था छ । अदालतका फैसला र राजनीतिक अनिश्चितताले उनीहरू ‘पर्ख र हेर’को अवस्थामा देखिन्छन् ।
भदौ २३–२४ पछिको राजनीति: अवसर कि दुर्घटना?
भदौ २३ र २४ का घटनापछि निर्माण भएको राजनीतिक परिस्थितिले संघीयता, गणतन्त्र र समावेशीताजस्ता उपलब्धिहरू नै जोखिममा परेको डा. राउतको ठहर छ ।
“संविधान खारेजको कुरा उठ्नु भनेको संघीयता र गणतन्त्रलाई जिरोमा फर्काउने प्रयास हो,” उनले चेतावनी दिए ।
उनले नयाँ पुस्ता राजनीतिक बहस, अध्ययन र विचारधाराबाट टाढा हुँदै गएकोप्रति पनि चिन्ता व्यक्त गरे ।
“न बहस छ, न स्वाध्ययन । हात हल्लाएर राजनीति गर्ने प्रवृत्ति बढ्दै गएको छ,” उनको टिप्पणी थियो ।
‘नयाँ शक्ति’ को दाबीमाथि प्रश्न
डा. राउतले आफूलाई ‘नयाँ र स्वच्छ शक्ति’ बताउने दलहरूमाथि कडा प्रश्न उठाए ।
“पुराना दलमा असफल भइसकेका, भ्रष्टाचारका आरोप खेपेका नेताहरू टिकट लिएर अचानक चोखो हुँदैनन्,” उनले भने ।
उनका अनुसार संघीयता खारेजको निर्णय लिएको इतिहास, नागरिकता विधेयकको विरोध, चुरे दोहन, छठ पर्वमाथिको प्रतिबन्धजस्ता कदमहरूले ती दलहरूको मधेशविरोधी चरित्र स्पष्ट देखिन्छ ।
मधेसी पहिचान चुनावी नाटक मात्र?
जनकपुरमा भएको ‘परिवर्तन सभा’ र मधेसी पहिचानको प्रयोगलाई उनले “चुनावी नाटक” को संज्ञा दिए ।
“मनोनयनको अघिल्लो दिन नयाँ भेष, नयाँ भाषा—यो सब भोटका लागि हो । मधेसी पहिचान स्वीकार्न गर्व चाहिन्छ, जुन देखिएन,सप्तरीको चुनावी माहोल: ‘हल्लाको राजनीति’ हावी, मधेशका एजेन्डा संकटमा परे — डा. सीके राउत
काठमाडौं / सप्तरी ।
मधेश आन्दोलनको ‘इपी सेन्टर’ मानिने सप्तरी जिल्ला यसपटकको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा विशेष राजनीतिक चासोको केन्द्र बनेको छ । एउटै जिल्लाबाट फरक–फरक निर्वाचन क्षेत्रमा दुई राष्ट्रिय दलका अध्यक्षहरू प्रतिस्पर्धामा उत्रिएका बेला स्वतन्त्र मधेश आन्दोलनका नेता तथा जनमत पार्टीका अध्यक्ष डा. सीके राउतले वर्तमान चुनावी राजनीति र मधेशको भविष्यबारे गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेका छन् ।
एबीसी टेलिभिजनको ‘एबीसी इलेक्सन एक्सप्रेस’ कार्यक्रममा पत्रकार शुभशंकर कडेलसँगको कुराकानीमा डा. राउतले भने, “यो निर्वाचन सिद्धान्त, बहस र एजेन्डाको होइन—हल्ला र प्रचारको राजनीतिमा सीमित हुँदै गएको छ, जुन लोकतन्त्र र मधेश दुवैका लागि खतरनाक संकेत हो।”
मतदातामा उत्साहभन्दा संशय
मनोनयन दर्ता भएको करिब दुई हप्ता बितिसक्दा पनि मतदातामा उत्साहभन्दा संशय बढी देखिएको डा. राउतको भनाइ छ ।
“साढे दुई वर्षमै चुनाव हुनु जनमतको अपमानजस्तो महसुस भएको छ । धेरैले निर्वाचन नै नहुने हो कि भन्ने आशंका गरिरहेका थिए,” उनले भने ।
उनका अनुसार परम्परागत दलहरू—नेपाली कांग्रेस, एमाले र माओवादी—अझै पनि खुला रूपमा मैदानमा नउत्रिएको अवस्था छ । अदालतका फैसला र राजनीतिक अनिश्चितताले उनीहरू ‘पर्ख र हेर’को अवस्थामा देखिन्छन् ।
भदौ २३–२४ पछिको राजनीति: अवसर कि दुर्घटना?
भदौ २३ र २४ का घटनापछि निर्माण भएको राजनीतिक परिस्थितिले संघीयता, गणतन्त्र र समावेशीताजस्ता उपलब्धिहरू नै जोखिममा परेको डा. राउतको ठहर छ ।
“संविधान खारेजको कुरा उठ्नु भनेको संघीयता र गणतन्त्रलाई जिरोमा फर्काउने प्रयास हो,” उनले चेतावनी दिए ।
उनले नयाँ पुस्ता राजनीतिक बहस, अध्ययन र विचारधाराबाट टाढा हुँदै गएकोप्रति पनि चिन्ता व्यक्त गरे ।
“न बहस छ, न स्वाध्ययन । हात हल्लाएर राजनीति गर्ने प्रवृत्ति बढ्दै गएको छ,” उनको टिप्पणी थियो ।
‘नयाँ शक्ति’ को दाबीमाथि प्रश्न
डा. राउतले आफूलाई ‘नयाँ र स्वच्छ शक्ति’ बताउने दलहरूमाथि कडा प्रश्न उठाए ।
“पुराना दलमा असफल भइसकेका, भ्रष्टाचारका आरोप खेपेका नेताहरू टिकट लिएर अचानक चोखो हुँदैनन्,” उनले भने ।
उनका अनुसार संघीयता खारेजको निर्णय लिएको इतिहास, नागरिकता विधेयकको विरोध, चुरे दोहन, छठ पर्वमाथिको प्रतिबन्धजस्ता कदमहरूले ती दलहरूको मधेशविरोधी चरित्र स्पष्ट देखिन्छ ।
मधेसी पहिचान चुनावी नाटक मात्र?
जनकपुरमा भएको ‘परिवर्तन सभा’ र मधेसी पहिचानको प्रयोगलाई उनले “चुनावी नाटक” को संज्ञा दिए ।
“मनोनयनको अघिल्लो दिन नयाँ भेष, नयाँ भाषा—यो सब भोटका लागि हो । मधेसी पहिचान स्वीकार्न गर्व चाहिन्छ, जुन देखिएन,” उनले भने ।
मधेशका एजेन्डा ओझेलमा
नागरिकता, संघीयता, पहिचान, समानुपातिक समावेशीताजस्ता दशकौँको संघर्षबाट आएका मधेशका मूल एजेन्डा अहिले होहल्लाको राजनीतिमा ओझेल परेको डा. राउतको निष्कर्ष छ ।
“मधेशको राजनीतिक अस्तित्व र उपलब्धिहरू आज गम्भीर संकटमा छन्,” उनले भने ।” उनले भने ।
मधेशका एजेन्डा ओझेलमा
नागरिकता, संघीयता, पहिचान, समानुपातिक समावेशीताजस्ता दशकौँको संघर्षबाट आएका मधेशका मूल एजेन्डा अहिले होहल्लाको राजनीतिमा ओझेल परेको डा. राउतको निष्कर्ष छ ।
“मधेशको राजनीतिक अस्तित्व र उपलब्धिहरू आज गम्भीर संकटमा छन्,” उनले भने ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस्