काठमाडौं २६ माघ । नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका संयोजक पुष्पकमल दाहालले सामाजिक सञ्जालको ‘स्टन्ट’ र विचारविहीन लोकप्रियतावादलाई लोकतन्त्र र समाजवादका लागि खतरा भएको टिप्पणी गर्नुभएको छ। तर दाहालको यो चेतावनीलाई केवल वैचारिक बहसका रूपमा मात्र होइन, बदलिँदो राजनीतिक सन्तुलनको सन्दर्भमा समेत हेर्नुपर्ने देखिन्छ।

दाहालले लोकप्रियतावादलाई अन्तर्राष्ट्रिय साम्राज्यवादी चलखेलसँग जोड्दै यसको नेपाली संस्करण सामाजिक सञ्जालमार्फत फैलिरहेको दाबी गर्नुभएको छ। राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार यो टिप्पणी हाल उदाएका नयाँ राजनीतिक प्रवृत्ति र परम्परागत दलप्रतिको जनअसन्तुष्टितर्फ लक्षित छ।

नेपालमा पछिल्ला वर्षहरूमा सामाजिक सञ्जाल राजनीतिक अभिव्यक्तिको प्रमुख माध्यम बनेको छ। शासन प्रणाली, भ्रष्टाचार, अवसरको अभाव र राजनीतिक अस्थिरताप्रति असन्तुष्ट आवाजहरू यही माध्यमबाट तीव्र रूपमा व्यक्त भइरहेका छन्। यसै पृष्ठभूमिमा दाहालको आलोचनाले सामाजिक सञ्जाललाई समस्या देखाउने कि त्यहाँ अभिव्यक्त असन्तुष्टिको कारण खोज्ने भन्ने बहस जन्माएको छ।

दाहालले आफ्नो पार्टीलाई ‘सबैभन्दा नयाँ विचार बोकेको शक्ति’ दाबी गरे पनि लामो समयदेखि सत्ता राजनीतिमा सक्रिय नेतृत्व र अभ्यासकै कारण उक्त दाबीमाथि प्रश्न उठिरहेका छन्। संघीयता कार्यान्वयन, सुशासन र सामाजिक न्यायका मुद्दा अझै अधुरै रहेको अवस्थामा नयाँ विचार व्यवहारमा किन नदेखिएको भन्ने प्रश्न राजनीतिक वृत्तमा उठ्न थालेको छ।

युवा पुस्ता अर्थात् ‘जेन–जी’ आन्दोलनलाई सम्बोधन गर्न बलियो राष्ट्रिय शक्तिको आवश्यकता रहेको दाहालको भनाइ छ। तर विश्लेषकहरू भन्छन्— युवाको मुख्य असन्तोष नेतृत्वको निरन्तरता, अवसरको असमान वितरण र प्रणालीगत कमजोरीसँग जोडिएको छ, जसलाई केवल निर्वाचन प्रक्रियामार्फत मात्र समाधान गर्न सकिँदैन।

दाहालले निर्वाचनलाई जनताको बीचमा जाने सबैभन्दा उपयुक्त माध्यमका रूपमा चित्रण गर्नुभएको छ। तर नेपालमा निर्वाचन बारम्बार भए पनि राजनीतिक स्थायित्व, सुशासन र जवाफदेहितामा अपेक्षित सुधार नआएकाले लोकप्रियतावादी प्रवृत्ति बढ्दै गएको विश्लेषण छ।

राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार लोकप्रियतावाद लोकतन्त्रको विकल्प नभई, परम्परागत दलहरूप्रति बढ्दो असन्तुष्टिको संकेत हो। त्यसैले लोकप्रियतावादलाई मात्र दोष दिने भन्दा पनि त्यसको जन्म किन भयो भन्ने प्रश्नमा गम्भीर समीक्षा आवश्यक देखिन्छ।

दाहालको अभिव्यक्ति लोकतन्त्रको रक्षा गर्ने चेतावनीका रूपमा प्रस्तुत भए पनि यसले परम्परागत राजनीतिक शक्तिहरूको बदलिँदो जनमतप्रति देखिएको चिन्ता र प्रतिरक्षात्मक रणनीतिलाई पनि प्रतिबिम्बित गर्ने विश्लेषण भइरहेको छ।