काठमाडौं, ७ माघ २०८२ : नेपालको राजनीतिक ‘हटस्पट’ काठमाडौं क्षेत्र नम्बर १ यसपालि फेरि हेडलाइनमा छ। जहाँ ३० जना उम्मेदवारहरूले मनोनयन दर्ता गराएका छन् – देशभरकै सबैभन्दा धेरै भीड भएको क्षेत्र ! पुराना ठूला अनुहारहरू मात्र होइनन्, यो क्षेत्रले अब नेपाली समाजको ‘नयाँ ऐना’ देखाइरहेको छ: गर्भवती महिलादेखि समलिङ्गी विवाहका लागि ऐतिहासिक लडाइँ लड्ने व्यक्तिसम्म, पार्टीभित्र विद्रोह गर्ने बागीदेखि टेक कम्पनीका सीइओ सम्म।
यो क्षेत्र अब केवल ‘प्रतिनिधिसभा सदस्य छान्ने’ ठाउँ होइन – यो विविधता, साहस र कलहको जीवन्त प्रदर्शनी बनेको छ। फागुन २१ को चुनावले काठमाडौं–१ लाई कसरी ‘सधैंको चर्चामा’ राखिराख्छ, हेरौं रोचक कथा:
१. गर्भवती रन्जु दर्शनाको ‘दोहोरो जित’ को सपना राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) की रन्जु दर्शना यसपालि सबैभन्दा बढी हाइलाइटमा छिन्। उनी गर्भवती छिन् – तर चुनावी मैदान छोडेकी छैनन्। यसअघि समानुपातिक सूचीमा नाम थियो, तर अन्तिम घडीमा प्रत्यक्ष लड्ने निर्णय गरिन्।
“महिलाहरू हरेक अवस्थामा पनि लड्न सक्छन्,” रन्जु भन्छिन्। “यो मेरो व्यक्तिगत जीवन र राजनीतिक जीवन दुवैको निर्वाचन हो। म दुवैमा जित्नेछु!”
गर्भावस्थालाई शक्तिमा बदल्दै उनी मैदानमा उत्रिएकी यो कथा नेपाली राजनीतिमा महिलाको साहसको नयाँ अध्याय हो। सामाजिक सञ्जालमा भने केहीले साइबर बुलिङ गरे पनि उनको जोस भने घटेको छैन।
२. समलिङ्गी विवाहको ‘पहिलो विजेता’ सुरेन्द्र पाण्डे संसद् पुग्ने दाउमा दक्षिण एसियामै नेपालले समलिङ्गी विवाहलाई कानुनी मान्यता दिएपछि चर्चामा आएका जोडीमध्येका एक – सुरेन्द्र पाण्डे। समावेशी समाजवादी पार्टीबाट उम्मेदवारी दिएका उनलाई नील हिरा समाजका संस्थापक सुनिल बाबु पन्तको पूर्ण समर्थन छ।
सडकबाट लडेर अधिकार जितेका पाण्डे अब संसद्को रोस्ट्रमबाट सीमान्तकृत समुदायको आवाज बुलन्द पार्न चाहन्छन्। “यौनिक तथा लैङ्गिक अल्पसंख्यकको अधिकार नीति निर्माण तहसम्म पुर्याउने” उनको लक्ष्यले काठमाडौं–१ लाई अझ समावेशी बनाएको छ।
३. कांग्रेसको ‘आन्तरिक ड्रामा’: बागी बाबुराम आचार्यको विद्रोह नेपाली कांग्रेसको परम्परागत गढ मानिने काठमाडौं–१ मा यसपालि पार्टीभित्रै ठूलो कलह देखियो।
प्रभावशाली नेता प्रकाशमान सिंहले टिकट पाएनन्। उनको स्थानमा प्रबल थापा उम्मेदवार बने।
क्षेत्रबाट सिफारिस भएका बाबुराम आचार्यले पार्टी निर्णय नमान्दै बागी उम्मेदवारी दिए। “सिफारिसमा नाम थियो, तर टिकट बाहिरका व्यक्तिलाई ?” यो विद्रोहले कांग्रेसको आन्तरिक गुटबन्दी र टिकट वितरणको पुरानो समस्या फेरि उजागर गरेको छ।
४. अन्य ‘स्टार’ उम्मेदवारहरू: विविधताको फेस्टिभल
- राप्रपाका रवीन्द्र मिश्र: अघिल्लोपटकको नतिजाले देखाएजस्तै बलियो जनमत, राष्ट्रियता र सुशासनको एजेन्डा बोकेर फेरि मैदानमा।
- नेकपाबाट मेनका भण्डारी (कृतु): युवा पुस्ताको प्रतिनिधित्व।
- उज्यालो नेपाल पार्टीबाट मंगल श्रेष्ठ।
- श्रम संस्कृति पार्टीबाट समीर तामाङ।
- कर्पोरेटबाट राजनीतिमा प्रवेश: पठाओका सीईओ असिममान सिंह बस्न्यात स्वतन्त्र उम्मेदवार बनेका छन् – टेक जगतको ‘नयाँ चेहरा’।
- राजकुमार बजागाईं (राजानन्द माण्डव्य) जस्ता स्वतन्त्रहरूले पनि प्रतिस्पर्धा रोचक बनाएका छन्।
काठमाडौंमा कुल २५४ उम्मेदवार – क्षेत्र १ मा ३० !
जिल्ला निर्वाचन कार्यालयका अनुसार काठमाडौंका १० क्षेत्रमा कुल २५४ जनाले मनोनयन दिएका छन्। औसतमा प्रति क्षेत्र २५ जना – तर क्षेत्र १ मा ३० जना! यो संख्याले राजधानीमा राजनीतिक चासो कति उच्च छ भन्ने देखाउँछ।
काठमाडौं–१ अब ‘पुराना दल र ठूला नेता’ को मात्र कब्जा छैन। यो क्षेत्रले देखाइरहेको छ – नेपाली राजनीति अब विविध, साहसी र बहुआयामिक बन्दैछ। फागुन २१ मा मतपेटिकाले यो ‘सधैंको चर्चामा’ रहने क्षेत्रको भविष्य निर्धारण गर्नेछ।
के यो चुनावले नेपाली समाजको ‘नयाँ ऐना’ बन्नेछ ? हेर्दै जाऔं !
प्रतिक्रिया दिनुहोस्