झापा, ६ माघ २०८२ । राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) बाट झापा निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ५ मा उम्मेदवारी दर्ता गराएका लक्ष्मीप्रसाद संग्रौलाले राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का उम्मेदवार बालेन शाहले निर्वाचन आचारसंहिता उल्लङ्घन गरेको आरोप लगाएका छन् ।

मंगलबार जिल्ला निर्वाचन कार्यालयमा उम्मेदवारी दर्ता गराएपछि सञ्चारकर्मीसँग कुरा गर्दै संग्रौलाले भने, “आचारसंहिताको स्पष्ट उल्लङ्घन भएको छ । निर्वाचन आयोगले तडकभडक नगरी, न्यूनतम भीडभाडमा उम्मेदवारी दर्ता गर्न दलहरूलाई आग्रह गरेको थियो । तर बालेन शाहका समर्थकहरू ठूलो संख्यामा उपस्थित थिए, जसले आचारसंहिताको उल्लङ्घन गरेको देखिन्छ ।”

उनले थपे, “उम्मेदवारी दर्ताका लागि जाँदा सडकमा बालेनका समर्थकहरूको भीड थियो । यो तडकभडक र प्रदर्शनको रूपमा देखियो, जुन निर्वाचन आयोगको निर्देशनविपरीत छ । हामीले यो विषयमा निर्वाचन आयोगमा उजुरी दिने तयारी गरेका छौं ।”

निर्वाचन आयोगको निर्देशन के थियो ?

निर्वाचन आयोगले यसपटक उम्मेदवारी दर्ता प्रक्रियालाई शान्तिपूर्ण, न्यूनतम भीडभाड र तडकभडकविहीन बनाउन दलहरूलाई स्पष्ट निर्देशन दिएको थियो । आयोगले भनेको थियो :

• उम्मेदवारी दर्ता गर्दा न्यूनतम कार्यकर्ता र समर्थक मात्र लैजानु ।
• सडकमा र्‍याली, जुलुस वा ठूलो भीड जम्मा नगर्नु ।
• तडकभडक (जस्तै लाउडस्पीकर, नारा, ब्यानर, पोस्टरको अत्यधिक प्रयोग) नगर्नु ।
• सुरक्षा व्यवस्थालाई असर नपार्ने गरी प्रक्रिया सम्पन्न गर्नु ।

तर झापा–५ मा बालेन शाहका समर्थकहरूको ठूलो उपस्थितिले यो निर्देशन उल्लङ्घन भएको संग्रौलाको दाबी छ । उनले भने, “यो क्षेत्रमा बालेनको ठूलो भीडले मतदातालाई प्रभावित पार्ने प्रयास भएको छ, जुन आचारसंहिताविपरीत हो ।”

झापा–५ को चुनावी समीकरण

झापा–५ एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको गृह क्षेत्र हो, जहाँ उनी पटक–पटक विजयी हुँदै आएका छन् । यसपटक रास्वपाले बालेन शाहलाई उतारेपछि यो क्षेत्र राष्ट्रिय स्तरको चर्चामा छ । राप्रपाका लक्ष्मीप्रसाद संग्रौला पनि यहाँबाट उम्मेदवार बनेका छन् ।

अघिल्लो निर्वाचनमा ओलीले ५२ हजारभन्दा बढी मत ल्याएर जितेका थिए । यसपटक बालेन शाहको ‘जेनजी’ प्रभाव र संग्रौलाको स्थानीय आधारले प्रतिस्पर्धालाई रोचक बनाएको छ ।

आयोगले के गर्ला ?

लक्ष्मीप्रसाद संग्रौलाले यो विषयमा निर्वाचन आयोगमा उजुरी दिने तयारी गरेको बताएका छन् । यदि आयोगले आचारसंहिता उल्लङ्घन ठहर्‍याएमा बालेन शाहलाई कारबाही (जस्तै जरिवाना, चेतावनी वा अन्य) हुन सक्छ । तर यो प्रक्रिया कसरी अघि बढ्छ भन्ने कुरा अब निर्वाचन आयोगको निर्णयमा निर्भर छ ।

झापा–५ को यो घटनाले निर्वाचन आचारसंहिताको पालना र कार्यान्वयनको परीक्षा लिने छ । अब आयोगको भूमिका र निर्णयले चुनावी माहोललाई थप प्रभावित गर्नेछ ।