काठमाडौं –वासिङ्टन, २४ चैत ।  भारतको कडा विरोध र चेतावनीको बावजुद अमेरिका र बेलायतले कश्मीर मुद्दामा हस्तक्षेप गर्ने अभियान जारी राखेका छन्। दुवै देशले बारम्बार भारतले तय गरेको रेड लाइन पार गरेका छन्। भारतको आन्तरिक मामिलामा पश्चिमी देशहरूको हस्तक्षेप अझ बढ्न सक्ने विज्ञहरू विश्वास गर्छन्। यसको कारण बेलायती र अमेरिकी सैन्य कर्मचारीहरूको हालैको गिलगिट–बाल्टिस्तान भ्रमण हो।

यो क्षेत्र पाकिस्तानको नियन्त्रणमा छ, तर भारतले यसलाई आफ्नो क्षेत्रको हिस्सा मान्दछ। यस्तो अवस्थामा यस क्षेत्रमा यी दुई देशका सैनिकको भ्रमण भारतीय प्रतिक्रियाका लागि उक्साहट हो। इस्लामाबादमा बेलायती उच्चायुक्तका रक्षा सल्लाहकार ब्रिगेडियर पल हेहर्स्टले बिहीबार पाकिस्तानमा बेलायती रक्षा मन्त्रालयको एकाउन्टमा आफू र अमेरिकी वायु सेनाका जवानको तस्बिर पोस्ट गरेको स्पुतनिक इन्डियाले जनाएको छ।
भारतीय सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताहरूले तस्विरहरूमा चर्को प्रतिक्रिया दिएका छन् । भारतीय सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताहरूले यसलाई ब्रिटिस अधिकारीहरूले भारतको सार्वभौमिकता उल्लङ्घन गर्ने प्रयास गरेको आरोप लगाएका छन्। यस वर्षको जनवरीमा, भारतीय विदेश मन्त्रालयले पाकिस्तान अधिकृत कश्मीरमा ब्रिटिस उच्चायुक्तको भ्रमणलाई लिएर ब्रिटिस सरकार ससमक्ष कडा विरोध जनाएको थियो ।
विदेश मन्त्रालयले जम्मू–कश्मीर र लद्दाख भारतको अभिन्न अङ्ग भएको बताएको छ। भारतको सार्वभौमिकता र क्षेत्रीय अखण्डताको यस्तो उल्लङ्घनलाई स्वीकार गर्न सकिँदैन।

गत वर्षको अक्टोबरमा भारतले पाकिस्तानका लागि अमेरिकी राजदूत डोनाल्ड ब्लमको पीओके भ्रमणप्रति कडा आपत्ति जनाएको थियो। जोर्डन, लिबिया र माल्टाका लागि पूर्व भारतीय राजदूत अनिल त्रिगुणायतले स्पुतनिक इन्डियालाई बेलायती अधिकारीहरूको यस्तो भ्रमणले नयाँ दिल्लीको आन्तरिक मामिलाप्रति संवेदनशीलताको कमी देखाएको बताए। यो भ्रमणले भारतसँग स्वतन्त्र व्यापार सम्झौता (एफटिए) मा वार्ता गरिरहेको बेलायत सरकारको पाखण्डको पर्दाफास गरेको छ।

भारतको विभाजन र समग्र कश्मीर विवादका लागि साम्राज्यवादी ब्रिटिस सरकार जिम्मेवार थियो । सम्पूर्ण जम्मू–कश्मीर भारतको अभिन्न अङ्ग हो र यस्ता भ्रमणहरूले द्विपक्षीय सम्बन्धलाई बिगार्ने बाहेक अरू केही गर्दैनन्। भारतीय नौसेनाका अनुभवी तथा रणनीतिक मामिला विशेषज्ञ कमोडोर (सेवानिवृत्त) सेसाद्री वासनले भारतले भूराजनीतिका क्षेत्रमा ‘दुईवटा सीमान्त खतराहरू’ सामना गर्नुपरेको बताएका छन् ।

नयाँ दिल्लीसँगको सीमा विवादका कारण चिनिया खतरा बढिरहेको कुरा भारत सरकार र सैन्य सर्कलमा व्यापक रूपमा स्वीकार गरिएको छ। अर्कातिर अमेरिका र बेलायतजस्ता तथाकथित साझेदारहरू छन्। उनीहरू भारतको सन्दर्भमा आफ्ना विकल्पहरू खुला राख्न चुपचाप काम गरिरहेका छन्। उनीहरू भारतलाई रोक्न पाकिस्तानलाई प्रयोग गर्न चाहन्छन्।

‘अमेरिका र बेलायत कश्मीर मुद्दाका माध्यमबाट भारतमाथि दबाब दिन चाहन्छन्। यसको विश्वव्यापी कद बढ्दै जाँदा भारतले यस चुनौतीको सामना गर्नुपर्नेछ। भारतको अमेरिकी दूतावासमा कश्मीरी कार्यकर्ताहरूलाई इफ्तार समारोहमा आमन्त्रित गरिएको एक हप्तापछि यसका सैन्य कर्मचारीहरूको गिलगिट–बाल्टिस्तान भ्रमण भएको हो।

सेनाका अधिकृतहरु र भाजपाका नेताहरुले कस्मिरी कार्यकर्ताहरूले पश्चिमका अधिकारीहरुलाई निमन्त्रणा गरेर भारतद्वारा निर्धारित ‘रेड लाइन’ नाघेको आरोप लगाएका छन् । कास्मिरी राज्यस्तकार कार्यकर्ताहरूले कस्मिरमा धारा ३७० खारेज गर्ने नरेन्द्र मोदी सरकारको निर्णयको विरोध गर्दै आएका छन्।