काठमाडौं, १२ मंसिर ।  तामझामका साथ सञ्चालनमा ल्याइएको सामाजिक सुरक्षा कोष कार्यक्रम एक वर्ष पुगेको छ । तर श्रमिकलाई लक्षित गरी योगदानमा आधारित सामाजिक सुरक्षा कोष ल्याइएता पनि रोजगादा र श्रमिकको उत्साहजक रुपमा सहभागिता देखिएन ।

योगदानमा आधारित सामाजिक सुरक्षा कोषले एक वर्ष पुरा गरेको छ । गत मंसिर ११ गतेबाट औपचारिक सुरुवातगरी श्रावणबाट रोजगारदाता र श्रमिकको योगदान रकम सुरु गरेको हो । कोषमा हालसम्म एक लाख १५ हजार भन्दा बढि श्रमिक सहभागी भएका छन । रोजगारदाता र श्रमिकको योगदानबाट कोषमा १८ करोड भन्दा बढि रकम जम्मा समेत भएको छ । कोषमा १० हजार ४ सय भन्दा बढि रोजगारदाता प्रतिष्ठान सूचीकृत भइसकेको समाजिक सुरक्षा कोषका कार्यकारी निर्देशक कपिलमणि ज्ञवालीले बताए ।

सामाजिक सुरक्षामा सहभागी हुने रोजगारदाताले कामदारको दुर्घटना, औषधि उपचार जस्ता पेन्सनको समेत व्यवस्था गर्नुपर्छ । उपपप्रधानमन्त्री तथा रक्षामन्त्री ईश्वर पोखरेलले सामाजिक सुरक्षा कोषमा रोजगारदाता सहभागिता अनिवार्य रहेको भन्दै केही भाग्न नपाउने बताए ।कोषमा सहगाथी श्रमिकले आफनो तर्फबाट न्यूनतम पारिश्रमिकको ११ र रोजगारदाताका तर्फबाट २० प्रतिशत गरी ३१ प्रतिशत रकम जम्मा गर्ने गरि व्यवस्था मिलाईको छ । श्रम रोजगार तथा सुरक्षा मन्त्री रामेश्वर राय यादवले कोषको सफल कार्यान्वयनबाट श्रमिक माथि सम्मानको भावना बढ्ने र स्वदेशमै रोजगारीको वातवरण सृजना गर्न मदत पुग्ने बिश्वास व्यक्त गरे ।

कार्यक्रममा ट्रेड युनियनका प्रतिनिधिले सामाजिक सुरक्षा कोषमा रोजगारदाता र श्रमिकको आवद्धता निराशाजनक रहेको बताएबका छन । सामाजिक सुरक्षा कोष रोजगारदाता, सरकार र ट्रेड युनियनबीचमै सहमतिमा ल्याइएको भएको पनि ३ पटक म्याद थप गर्दा समेत रोजगादाता नै कोषमा जानु भन्दा श्रमिक कटौती अपनाएका कारण समस्या जस्ताको त्यस्तै छ । रोगगारदाताहरु भने कोषले समाजिक सुरक्षाबारे बुझाउन समय लागेको कारणले सुचिकरणमा कमि आएको तर्क गरेका छन । कोषको निति तथा योजनामा अझै पनि केही अस्ष्टताको कारण कोषको कार्यविधीमा थप परिमार्जन आवश्यक रहेको बताएका छन ।

कोषले अहिले योगदानकर्ता श्रमिकहरूलाई औषधि उपचार तथा मातृत्व, दुर्घटना तथा अशक्तता, आश्रित परिवार र वृद्धावस्था सुरक्षा योजनाजस्ता सुविधा ल्याएपनि रोजगारदाताहरू कोषमा सहभागीमा इच्छुक नदेखिएकै कारण उत्साहजकक सहभागिता हुन सकेको छैन । त्यसैले उद्योग प्रतिष्ठान र श्रमिकहरुलाई कोष ल्याउनका लागि अहिलेसम्म आएको समस्यालाई सामाधान गरी अगाडी बढ्नु पर्ने देखिएको छ । श्रमिक र उद्यागी दुबैले सामाजिक सुरक्षाको अनुभूति हुने गरी कार्यान्ययनमा अघि बढ्नुपर्ने देखिन्छ ।