काठमाडौं, चैत १२ — बालेन्द्र शाह लाई प्रधानमन्त्री नियुक्त गर्ने संवैधानिक प्रक्रिया अब औपचारिक रूपमा सुरु हुने भएको छ। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी को संसदीय दलको नेतामा उनी सर्वसम्मत चयन भएसँगै नियुक्तिको बाटो खुला भएको हो।

राष्ट्रपति कार्यालयका अनुसार प्रतिनिधिसभामा रास्वपाको स्पष्ट बहुमत (करिब दुई तिहाइ) रहेको अवस्थामा संविधानअनुसार अलग्गै सरकार गठनका लागि आह्वान गर्नुपर्ने आवश्यकता पर्दैन। राष्ट्रपतिका प्रेस सल्लाहकार किरण पोखरेलका अनुसार अब दलको औपचारिक पत्र प्राप्त हुनासाथ नियुक्ति प्रक्रिया अघि बढ्नेछ।

नेपालको संविधान २०७२ को धारा ७६ (१) अनुसार बहुमत प्राप्त संसदीय दलको नेतालाई राष्ट्रपतिले प्रधानमन्त्री नियुक्त गर्ने व्यवस्था छ। त्यसैले रास्वपाले आफ्नो संसदीय दलको नेता चयन भएको जानकारीसहित राष्ट्रपतिसमक्ष लिखित पत्र बुझाउनुपर्छ। सो पत्रमा धारा ७६ (१) बमोजिम प्रधानमन्त्री नियुक्त गरियोस् भन्ने स्पष्ट उल्लेख हुनुपर्ने हुन्छ।

पत्र राष्ट्रपति कार्यालयमा दर्ता भएलगत्तै राष्ट्रपतिले बालेन्द्र शाहलाई प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त गर्नेछन्। स्रोतका अनुसार पत्र आजै राति वा भोलि बिहानसम्म बुझाइने सम्भावना छ।

यसैबीच, शपथ ग्रहण समारोहको तयारी पनि तीव्र पारिएको छ। शीतल निवासस्थित राष्ट्रपति भवनमा भोलि (चैत १३) दिउँसो १२ बजेपछि प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को शपथ कार्यक्रम राख्ने तयारी गरिएको छ। समारोहमा संवैधानिक निकायका प्रमुख, पूर्वप्रधानमन्त्री, उच्चपदस्थ कर्मचारी, सुरक्षा निकायका प्रमुख तथा विभिन्न दलका शीर्ष नेताहरूलाई निमन्त्रणा गरिनेछ।

साथै, नवनियुक्त प्रधानमन्त्री र मन्त्रीहरूले सीमित संख्यामा आफ्ना आफन्त तथा शुभेच्छुकलाई पनि कार्यक्रममा सहभागी गराउन पाउने प्रचलन रहेको छ।

समग्रमा, प्रक्रिया स्पष्ट छ— 👉 संसदीय दलको औपचारिक पत्र → राष्ट्रपतिसमक्ष पेश → संविधानको धारा ७६ (१) अनुसार नियुक्ति → शपथ ग्रहण।