बुटवल, १९ कार्तिक । तिहार सकिएको ३।४ दिन भईसक्दा पनि बुटवलमा भने तिहारको रौनक सकिएको छैन । शहरका हरेक टोलहरुमा हरेक दिन मध्यराती सम्म स्थानीय युवाहरुले देउसी भैलो खेल्ने क्रमलाई भने जारी राखेकाछन् । युवाहरुले प्रदर्शन गरेका कार्यक्रमलाई देउसी भैलो भनिएपनि कार्यक्रम हेर्दा देउसी भैलोको रंङ्ग भने देख्न सकिंदैन ।
औपचारीकरुपमा तिहार सकिएको ३।४ दिन भई सकेको भएपनि बुटवलमा देउसी भैलो नाम दिईएको सडक सांगितीक कार्यक्रमको रौनकले छाडेको छैन । स्थानीय युवाहरु हरेक दिन मध्यराती सम्म शहरका चौकहरुमा ठुलो आवाजमा गित संगित बजाउंदै नाचगान गर्नमा ब्यस्त छन् । युवाहरुको नाचलाई देउसी भैलो भनिए पनि ती नाचहरुमा देउसी भैलोको आभास भने पाउन सकिंदैन । केहि स्थानहरुमा कम्तीमा नेपाली लोक भाकामा नाचगान गरेको भेटिएपनि धेरै जसो स्थानमा हिन्दी गितको तालमा वा डीजे लगाएर नाचेको पाईएको छ ।
परम्परा देखि भट्याएर गाईने देउसी लोप हुने अवस्थामा त पुगेकै छ, नेपाली भाषाका गितहरु पनि बज्न कम हुंदै गएपछि कुनै बेला देउसी भैलो नै एकादेशको कथा पो बन्ने हो कि जस्तो देखिएको छ । युवाहरुमा देखिएको परिवर्तनले नेपाली संस्कृति खतरामा परेको राष्ट्रिय लोक दोहोरी प्रतिष्ठानका प्रदेश नम्बर ५ का अध्यक्ष डिल्लीनारायण पाण्डे बताउंछन् ।
डिजेको तालमा नाच्ने र साउण्ड सिस्टममा गित बजाएर नाच्नु भैलो हो र ? भनेर भैलोमा सहभागि युवाहरुलाई सोध्दा उनीहरुसंग स्पष्ट उत्तर भने हुने गर्दैन । परम्परा र संस्कृति जोगाउने गरि राज्यले निती नबनाईदिंदा नेपाली संस्कृति लोप हुने अवस्था देखिएको बरिष्ठ पत्रकार डी आर घिमीरेको भनाई छ ।
त्यसो त बजारमा देखिएका बिकृतिको बिषयमा प्रदेश सरकार पनि जानकार छ । हस्तक्षप गर्दा अप्ठ्यारो पर्ने र नगर्दा संस्कृति बिग्रने खतरा रहेको प्रदेश नम्बर ५ मा संस्कृति मन्त्रालयको समेत जिम्मेवारी पाएका उद्योग, पर्यटन, बन तथा वाताबरण मन्त्री लिला गिरी बताउंछन् ।
कतिपय स्थानीय पालिकाहरुले डिजे वा साउण्ड सिस्टम लगाएर देउसी भैशलो खेल्न नपाउने घोषणा गरेपनि त्यस्को कार्यान्वयन भने हुन सकेको छैन । नेपाली कला र संस्कृतिले नै नेपालको पहिचान बिश्व समुदायमा गराएको छ । कला र संस्कृतिमाथिको प्रहारलाई रोक्न स्थानीयबासी त जागरुक हुनु पर्छ नै स्थानीय सरकारले पनि बिशेष कानुन ल्याएर संस्कृति जोगाउन पहल गर्नै पर्दछ ।