काठमाडौं २२ जेष्ठ । ष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछाने पाँचदिने भारत भ्रमण पूरा गरेर आज स्वदेश फर्किँदै छन्। भ्रमणका क्रममा उनले भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी, विदेशमन्त्री एस. जयशंकर लगायत भारतीय सत्तारुढ नेतृत्वसँग भेटवार्ता गरे। तर भ्रमण समाप्त हुँदै गर्दा मुख्य प्रश्न भने उस्तै छ—नेपाललाई यस भ्रमणबाट के फाइदा भयो?

रास्वपाले यस भ्रमणलाई कूटनीतिक र राजनीतिक दृष्टिले उपलब्धिमूलक भन्दै प्रचार गरेको छ। विशेषगरी प्रधानमन्त्री मोदीसँगको भेटलाई पार्टीले ठूलो उपलब्धिका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ। विपक्षी दलका नेताले भारतीय प्रधानमन्त्रीसँग प्रत्यक्ष भेट पाउनु नै महत्वपूर्ण राजनीतिक अवसरका रूपमा हेरिएको छ।

तर आलोचकहरू भने भ्रमणको नतिजामाथि प्रश्न उठाइरहेका छन्। पाँच दिनको भ्रमणमा उच्चस्तरीय भेटघाट भए पनि नेपाल–भारत सम्बन्धमा कुनै नयाँ सम्झौता, लगानी प्रतिबद्धता, व्यापार सहजीकरण, पूर्वाधार सहयोग वा नेपाली नागरिकलाई प्रत्यक्ष लाभ पुग्ने निर्णय सार्वजनिक नभएको उनीहरूको तर्क छ।

राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार यो भ्रमणले रवि लामिछानेको व्यक्तिगत राजनीतिक छवि र अन्तर्राष्ट्रिय पहुँच बढाएको देखिन्छ। भारतीय सत्तारुढ नेतृत्वसँगको भेटले उनलाई भारतको राजनीतिक वृत्तमा परिचित बनाएको संकेत गर्छ। तर राज्यको आधिकारिक प्रतिनिधित्व नगर्ने विपक्षी दलका नेताको भ्रमणबाट ठोस राष्ट्रिय उपलब्धि अपेक्षा गर्नु कठिन हुने उनीहरूको भनाइ छ।

आलोचकहरूले यस भ्रमणलाई “कूटनीतिक उपलब्धिभन्दा बढी राजनीतिक ब्रान्डिङ” भएको टिप्पणी गरेका छन्। सामाजिक सञ्जाल र सार्वजनिक बहसमा पनि “नेपालले के पायो?” भन्दा “रविले के पाए?” भन्ने प्रश्न बढी उठिरहेको छ।

यद्यपि समर्थकहरू भने यसलाई दीर्घकालीन राजनीतिक सम्बन्ध विस्तारको सुरुआतका रूपमा व्याख्या गर्छन्। उनीहरूका अनुसार अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध तत्काल नतिजाभन्दा भविष्यका अवसरका लागि महत्वपूर्ण हुन्छ।

भ्रमण सकिएसँगै यसको मूल्यांकन तीव्र बनेको छ। उच्चस्तरीय भेटवार्तालाई उपलब्धि मान्ने र ठोस परिणाम नदेखिएको भन्दै आलोचना गर्ने दुई धार स्पष्ट देखिएका छन्।

आज स्वदेश फर्किँदै गर्दा यो भ्रमणले एउटा सन्देश भने दिएको छ—भारतले रवि लामिछानेलाई नेपालका प्रभावशाली राजनीतिक पात्रका रूपमा महत्व दिएको छ। तर त्यसको प्रत्यक्ष फाइदा नेपालले कति पायो भन्ने प्रश्न भने अझै खुला नै छ।