इस्लामाबाद : १९७९ को इरानी क्रान्तिपछि पहिलो पटक अमेरिका र इरानका उच्चस्तरीय अधिकारीहरूबीच प्रत्यक्ष वार्ता सुरु भएको छ। पाकिस्तानको राजधानी इस्लामाबादमा भएको यो बैठकलाई दुवै पक्षले ‘ऐतिहासिक’ भनेका छन्।

अल जजिराका पाकिस्तानस्थित संवाददाता ओसामा बिन जावेदले भने, “यो ऐतिहासिक दिन हो। १९७९ पछिको सबैभन्दा उच्चस्तरीय सम्पर्क यो नै हो।”

वार्ता करिब दुई घण्टा चलेको थियो र स्रोतहरूका अनुसार सकारात्मक वातावरण मा छलफल भएको छ। दुई पक्षबीच लेबनान, हर्मुज जलडमरु, इरानी सम्पत्ति unfreeze र युद्धविरामका विभिन्न बुँदाहरूमा छलफल भएको बताइएको छ।

मुख्य प्रगति के भयो ?

• लेबनानमा केही समझदारी : स्रोतहरूका अनुसार इजराइलले अब बेरुतमा थप आक्रमण नगरी दक्षिण लेबनानमा मात्र सीमित राख्ने सम्भावना देखिएको छ। यो अझै प्रारम्भिक चरणमा छ र पुष्टि हुन बाँकी छ।
• इरानी सम्पत्ति: इरानी स्रोतहरूले आफ्ना जम्मा भएका सम्पत्ति (assets) unfreeze गर्नेतर्फ केही प्रगति भएको बताएका छन्।
• प्रत्यक्ष वार्ता: सुरुमा दुवै टोली अलग–अलग कोठामा बसेर पाकिस्तानी मध्यस्थकर्तामार्फत सन्देश आदानप्रदान गर्ने तयारी थियो। तर अहिले दुवै टोली प्रत्यक्ष रूपमा वार्तामा छन्।

वार्ता छोटो ब्रेकपछि डिनर मा पुनः सुरु हुने बताइएको छ।

अझै कायम तनाव

यद्यपि वार्ता सकारात्मक वातावरणमा भएको छ, तर लेबनानमा इजराइलको निरन्तर आक्रमण मुख्य टकरावको विषय बनेको छ। इजराइलले पछिल्लो २४ घण्टामा २०० भन्दा बढी हिजबुल्लाहका लक्ष्यमा आक्रमण गरेको दाबी गरेको छ।

इरानले भने युद्धविरामको अवधिमा लेबनानमा पनि युद्धविराम लागू हुनुपर्ने अडान राखेको छ।

हर्मुज जलडमरुको विवाद

इरानी राज्य टेलिभिजनले एक उच्च सैन्य अधिकारीलाई उद्धृत गर्दै भनेको छ कि कुनै पनि अमेरिकी जहाज हर्मुज जलडमरुबाट पार भएको छैन। यो कुरा ट्रम्पले जलडमरु खुलाउने प्रयास भइरहेको बताएपछि आएको हो।

के होला अब ?

वार्ता अझै चलिरहेको छ। दुवै पक्षबीच आणविक कार्यक्रम, लेबनान, हर्मुज जलडमरु र इरानी सम्पत्ति जस्ता कठिन मुद्दाहरूमा सहमति जुट्ने कि नजुट्ने भन्ने प्रश्न अहिले सबैको चासोको विषय बनेको छ।

अल जजिराका कूटनीतिक सम्पादक जेम्स बेजले भनेका छन्, “यो वार्तामा धेरै ‘स्टिकिङ प्वाइन्ट’ छन्, तर आजको सकारात्मक वातावरणले केही आशा जगाएको छ।”

अबको डिनर वार्ताले के नतिजा दिन्छ ? इस्लामाबादबाट आउने अर्को अपडेटले नै थप स्पष्टता दिनेछ।