बागलुङ : फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा निर्वाचन नजिकिँदै गर्दा बागलुङका दुवै निर्वाचन क्षेत्रमा चुनावी चहलपहल तीव्र बनेको छ। पुराना दलहरूले आफ्नो राजनीतिक विरासत जोगाउने दबाबमा छन् भने नयाँ शक्तिहरूले आफूलाई स्थापित गर्ने अवसरका रूपमा यस चुनावलाई लिएका छन्।
यहाँ मुख्य प्रतिस्पर्धा नेपाली कांग्रेस, नेकपा एमाले, नेकपा –राष्ट्रिय जनमोर्चा गठबन्धन र राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) बीच देखिएको छ। मतदाताको रुचि, युवा पुस्ताको आकर्षण र विगतका निर्वाचन परिणामले यो पटकको नतिजा निकै रोचक हुने संकेत दिइरहेको छ।
बागलुङ क्षेत्र नम्बर १: पुरानाको गढमा नयाँको आक्रमण
मुख्य उम्मेदवारहरू
- नेपाली कांग्रेस: भीम श्रीस (नयाँ अनुहार)
- नेकपा एमाले: हिराबहादुर केसी (पुरानो अनुहार, पटक–पटक पराजित)
- राष्ट्रिय जनमोर्चा–नेकपा गठबन्धन: कृष्णप्रसाद अधिकारी (चित्रबहादुर केसीको उत्तराधिकारी)
- राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी: सुशील खड्का (बागलुङ बजारका स्थानीय)
विगतका प्रमुख नतिजा (प्रतिनिधिसभा)
- २०७४: एमालेका सूर्य पाठक विजयी (वाम गठबन्धन) – ३३,६५७ मत कांग्रेसकी चम्पादेवी खड्का दोस्रो – २०,६१६ मत
- २०७९: जनमोर्चाका चित्रबहादुर केसी विजयी (गठबन्धन) – २१,४६४ मत एमालेका पाठक दोस्रो – १८,८४५ मत, रास्वपाका खीमानन्द कँडेल तेस्रो – ९,१९१ मत (संगठनबिना उल्लेख्य मत)
- पुराना दलको अवस्था
- कांग्रेस: विगतमा गढ मानिएको क्षेत्र, तर गठबन्धनका कारण पटक–पटक टिकट गुमाएको
- एमाले: हिराबहादुर केसी पटक–पटक हारेका, पार्टीभित्र पनि केन्द्रीय सदस्यमा पराजित
- जनमोर्चा–नेकपा: चित्रबहादुरको व्यक्तिगत प्रभावमा निर्भर, संगठन कमजोर हुँदै गएको
- नयाँको मौका
- रास्वपाले २०७९ मा संगठनबिना नै ९ हजार+ मत ल्याएको थियो
- यसपटक बागलुङ बजारका सुशील खड्का उम्मेदवार, स्थानीय प्रभाव बढी
- पूर्व उम्मेदवार खीमानन्द कँडेल बिच्किए पनि केही समर्थकहरूले सहयोग गर्ने सम्भावना
- जेनजी/युवा मत रास्वपातर्फ ढल्किने प्रवृत्ति
पालिकागत प्रभाव
- बागलुङ नगरपालिका र काठेखोला गाउँपालिका → कांग्रेस बलियो
- जैमिनी नगरपालिका र बरेङ गाउँपालिका → जनमोर्चाको प्रभाव
- कुल ९८,८४६ मतदाता, ११५ मतदान केन्द्र
बागलुङ क्षेत्र नम्बर २: कांग्रेसको परम्परागत गढमा त्रिपक्षीय लडाइँ
कांग्रेसको पुरानो गढ, अहिलेको चुनौती
संविधानसभा निर्वाचन २०६४ र २०७० मा यो क्षेत्रबाट कांग्रेसले लगातार जित हात पारेको थियो। पहिलो संविधानसभामा नरबहादुर पुन (निरज) र दोस्रोमा ज्ञानकुमारी छन्त्याल विजयी भएका थिए। छन्त्याल बागलुङकी पहिलो प्रत्यक्ष निर्वाचित महिला सांसदसमेत थिइन्।
तर संघीयता लागु भएपछि २०७४ र २०७९ मा कांग्रेसले यहाँ जित निकाल्न सकेन। २०७४ मा वाम गठबन्धनबाट माओवादीका देवेन्द्र पौडेल विजयी भए। २०७९ मा पनि माओवादीकै पौडेलले मञ्जु शर्मा चालिसे (एमाले) लाई हराए। यसपटक भने कांग्रेसले टेकराज पौडेल लाई उम्मेदवार बनाएको छ। उनी निसीखोलाका स्थानीय हुन् र विद्यार्थी राजनीतिबाट आएका नयाँ अनुहार हुन्।
नेकपालाई जनमोर्चाको ‘बढुवा’ सहयोग
नेकपाका उम्मेदवार ज्ञामनाथ गैरे पहिलो पटक चुनावी मैदानमा छन्। सशस्त्र जनयुद्धबाट राजनीतिमा आएका गैरेले जनमोर्चाको साथ पाएका छन्। बागलुङ–१ मा जनमोर्चा र बागलुङ–२ मा नेकपाको उम्मेदवारलाई सहयोग गर्ने गठबन्धनले नेकपालाई थप बल पुर्याएको छ।
नेकपाको स्थानीय जनमत राम्रो छ। यसमा जनमोर्चाको संगठनात्मक बल थपिँदा नेकपा उत्साहित देखिएको छ। तर प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टी र नेकपा (माओवादी) ले भोट काट्ने डर पनि उत्तिकै छ।
एमाले दोहोर्याउँदै चालिसे, रास्वपाको ‘टुरिस्ट’ उम्मेदवार
एमालेबाट मञ्जु शर्मा चालिसे दोस्रो पटक उम्मेदवार बनेकी छन्। २०७९ मा उनले राम्रो मत ल्याए पनि जितिनन्। स्वास्थ्यकर्मीबाट राजनीतिमा आएकी चालिसे पहिले कांग्रेसमा थिइन्, स्थानीय निर्वाचनमा टिकट नपाएपछि एमालेमा प्रवेश गरेकी थिइन्।
रास्वपाबाट सोम शर्मा उम्मेदवार छन्। बागलुङ बजारका सामाजिक अभियन्ता शर्मालाई स्थानीयले ‘टुरिस्ट उम्मेदवार’ भन्ने गरेका छन्। रास्वपाको संगठन विस्तार चरणमा छ, तर युवा पुस्तामा भने यसको आकर्षण बढ्दो छ। कांग्रेस र एमालेबाट ठूलो संख्यामा युवा रास्वपातिर लागेको नेताहरू बताउँछन्।
अन्य उम्मेदवारहरू
- राप्रपा: अञ्चल शाही
- प्रगतिशील लोकतान्त्रिक: पदमबहादुर कुँवर
- श्रम संस्कृति: हर्कबहादुर पुन
- नेकपा (माओवादी): लोकेन्द्र घिमिरे र अन्य साना दलका उम्मेदवारहरू पनि मैदानमा छन्।
स्थानीय तहमा कांग्रेस बलियो, तर…
६ पालिकामध्ये ढोरपाटन र ताराखोला बाहेक अन्यमा कांग्रेसको नेतृत्व छ। वडागत अवस्थामा पनि कांग्रेसका वडाध्यक्ष धेरै छन्। तर प्रतिनिधिसभा स्तरमा भने कांग्रेसले जित निकाल्न सकेको छैन। मतदातामा बाहिरी उम्मेदवारप्रति रुष्टता छ। यसपटक अधिकांश उम्मेदवार स्थानीय नै छन् (रास्वपाको सोम शर्मा बाहेक)।
मतदाताको माग: विकास, रोजगारी र सुशासन
९५ हजार ३३५ मतदाता रहेको यो क्षेत्रमा ५९ मतदानस्थल र ११५ मतदान केन्द्र छन्। मतदाताले पटक–पटक आश्वासन मात्रै पाएको गुनासो गरेका छन्। अब स्पष्ट एजेन्डा र विकासको प्रतिबद्धता लिएर आउनेलाई मत दिने बताइरहेका छन्।
बागलुङ–२ मा पुराना दलहरूको संगठन बलियो छ, तर रास्वपाको ‘नयाँ लहर’ र नेकपा–जनमोर्चाको गठबन्धनले परिणाम फरक पार्न सक्छ। अब २५ दिनभित्र कसले मतदाताको मन जित्छ, त्यो हेर्न बाँकी छ।
मुख्य उम्मेदवारहरू
- नेपाली कांग्रेस: टेकराज पौडेल (नयाँ अनुहार, निसीखोला)
- नेकपा एमाले: मञ्जु शर्मा चालिसे (दोस्रो पटक, २०७९ मा दोस्रो)
- नेकपा: ज्ञामनाथ गैरे (नयाँ, पूर्व माओवादी पृष्ठभूमि)
- राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी: सोम शर्मा (सामाजिक अभियन्ता, बजार केन्द्रित)
विगत नतिजा
- संविधानसभा (२०६४ र २०७०): कांग्रेसले दुवै पटक जित (नरबहादुर पुन, ज्ञानकुमारी छन्त्याल)
- २०७४: माओवादी केन्द्रका देवेन्द्र पौडेल विजयी (वाम गठबन्धन)
- २०७९: माओवादीका देवेन्द्र पौडेल नै विजयी (गठबन्धन) – २४,७९४ मत एमालेकी मञ्जु शर्मा चालिसे दोस्रो – २०,१९३ मत
अहिलेको अवस्था र चुनौती
- कांग्रेस: परम्परागत गढ, तर संघीयतापछि प्रतिनिधिसभा जित्न सकेन, युवा मत रास्वपातर्फ जाने जोखिम
- एमाले: मञ्जु चालिसे दोस्रो पटक, स्थानीय स्वास्थ्यकर्मी पृष्ठभूमि
- नेकपा: जनमोर्चाको साथमा बलियो, तर अन्य साना कम्युनिस्ट दलले भोट काट्ने सम्भावना
- रास्वपा: सोम शर्मा ‘टुरिस्ट उम्मेदवार’ भन्ने टिप्पणी भए पनि युवा र नयाँ पुस्तामा आकर्षण, संगठन कमजोर, तर २०७९ को २,३२७ मतबाट वृद्धि सम्भव !
पालिकागत प्रभाव
- गलकोट, बडिगाड, निसीखोला, तमानखोला → कांग्रेस बलियो
- ढोरपाटन नगरपालिका → एमाले प्रभाव (तर मेयर जेलमा)
- ताराखोला → नेकपाको बलियो पकड
- कुल ९५,३३५ मतदाता, ११५ मतदान केन्द्र
तुलनात्मक सारांश (दुवै क्षेत्र)
| विषय | बागलुङ–१ | बागलुङ–२ |
|---|---|---|
| मुख्य प्रतिस्पर्धा | ४ दल (कांग्रेस, एमाले, ‘जनमोर्चा–नेकपा’, रास्वपा) | त्रिपक्षीय + रास्वपा (कांग्रेस, एमाले, नेकपा) |
| पुरानो गढ | कांग्रेस–एमाले | कांग्रेस |
| विगतको विजेता | २०७९: जनमोर्चा (गठबन्धन) | २०७९: माओवादी केन्द्र (गठबन्धन) |
| नयाँको सम्भावना | मध्यम (रास्वपाको बजार प्रभाव) | मध्यम– (युवा मत) |
| उम्मेदवारको अनुभव | अधिकांश नयाँ (एमाले बाहेक) | अधिकांश नयाँ (एमाले दोस्रो पटक) |
| कुल मतदाता | ९८,८४६ | ९५,३३५ |
कसले मार्ला बाजी?
- पुराना दललाई आफ्नो संगठन र परम्परागत मत सुरक्षित राख्ने चुनौती छ।
- रास्वपालाई युवा पुस्ता, जेनजी आन्दोलनको प्रभाव र विगतको राम्रो मतले बल दिएको छ।
- गठबन्धनको प्रभाव यसपटक कम देखिन्छ, सबैजसो ठूला दल एक्लै लडिरहेका छन्।
- घरदैलो, युवा मत र स्थानीय मुद्दाले अन्तिम परिणाम तय गर्ने देखिन्छ।
बागलुङका यी दुवै क्षेत्रमा यसपटकको चुनाव केवल सिट जित्ने लडाइँ मात्र होइन — पुरानो राजनीतिक संस्कार र नयाँ पुस्ताको आकांक्षाबीचको प्रतिस्पर्धा पनि हो।
प्रतिक्रिया दिनुहोस्