एमाले र राप्रपाले उम्मेदवारी फिर्ता लिएपछिलाई निर्विकल्प जितको सम्भावना

काठमाडौं, ९ माघ — नेपालको सबैभन्दा सानो मतदाता सङ्ख्या भएको हिमाली जिल्ला मनाङको प्रतिनिधिसभा निर्वाचन क्षेत्रमा अप्रत्यासित राजनीतिक विकास भएको छ। नेकपा (एमाले) र राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) का उम्मेदवारहरूले आफ्नो मनोनयन फिर्ता लिएका छन्, जसले नेपाली कांग्रेसका उम्मेदवार टेकबहादुर गुरुङलाई निर्विकल्प जिततर्फ धकेलेको छ।

मुख्य विवरण

• एमाले उम्मेदवार: पोल्देन छोपाङ गुरुङ (जिल्ला अध्यक्षसमेत रहेका पूर्व सांसद) ले मुख्य निर्वाचन अधिकृत रामप्रसाद पौडेलको कार्यालयमा औपचारिक निवेदन दिएर उम्मेदवारी फिर्ता लिएका हुन्।
• राप्रपा उम्मेदवार: कुविरसिङ गुरुङले पनि नाम फिर्ता लिएका छन्।
• समयसीमा: उम्मेदवारी फिर्ता लिने अन्तिम दिन (माघ ९ गते) बिहान १० देखि दिउँसो १ बजेसम्मको समयसीमाभित्र यो निर्णय भएको हो। निर्वाचन आयोगको कार्यतालिका अनुसार दिउँसो १ देखि ३ बजेसम्म अन्तिम उम्मेदवार सूची प्रकाशन हुनेछ।

यो निर्णय स्थानीय स्तरमा भएको व्यापक छलफल, मध्यस्थता र राजनीतिक समझदारीको परिणाम हो। स्रोतहरूका अनुसार, मनाङमा प्रमुख प्रतिस्पर्धी दलहरूबीच भागबण्डा भएको छ:

• प्रतिनिधिसभा (केन्द्र): नेपाली कांग्रेसलाई छोड्ने।
• प्रदेशसभा: एमालेले आफ्नो प्रभाव कायम राख्ने वा अन्य रणनीति अपनाउने।

भ्राताङ क्षेत्रमा भएको भेलामा चिट्ठा हालेर पनि कांग्रेसलाई प्रतिनिधिसभा क्षेत्र दिने निर्णय भएको बताइएको छ। यसले कांग्रेसलाई मनाङमा बलियो स्थिति दिएको छ।

निर्वाचन क्षेत्रको पृष्ठभूमि र मतदाता स्थिति

मनाङ प्रतिनिधिसभा क्षेत्रमा कुल मतदाता सङ्ख्या करिब ७,००० मात्र छ, जुन नेपालकै सबैभन्दा कम हो। यो क्षेत्रमा परम्परागत रूपमा नेपाली कांग्रेस बलियो थियो, तर २०७४ मा एमालेका पोल्देन छोपाङ गुरुङले कांग्रेसका टेकबहादुर गुरुङलाई हराएर इतिहास रचेका थिए। २०७९ मा भने कांग्रेसले फेरि जित हासिल गरेको थियो।

यो पटक फागुन २१ गते हुने निर्वाचनमा एमाले र राप्रपा बाहिरिएपछि कांग्रेसको मुख्य प्रतिस्पर्धी नै नहुने स्थिति बनेको छ। यसले मनाङलाई लगभग निर्विरोध जित्ने क्षेत्र बनाएको छ।

रणनीतिक समझदारीको कारण:

• मनाङ सानो क्षेत्र भएकाले ठूला दलहरूले यहाँ पूर्ण शक्ति लगाउनु व्यावहारिक नहुने ठानेका छन्।
• एमालेले कांग्रेसलाई समर्थन गरेर अन्य ठूला क्षेत्र वा प्रदेशमा आफ्नो प्रभाव बढाउने रणनीति अपनाएको देखिन्छ।
• राप्रपाको उपस्थिति कमजोर भएकाले फिर्ता लिनु स्वाभाविक थियो।

स्थानीय प्रभाव:

• यो निर्णयले मनाङमा राजनीतिक एकता र सहकार्यको सन्देश दिएको छ।
• तर केही विश्लेषकहरूले यसलाई “वाकओभर” को रूपमा हेरेका छन्, जसले लोकतान्त्रिक प्रतिस्पर्धालाई कमजोर बनाउँछ भन्ने तर्क गर्छन्।

निर्वाचनमा प्रभाव:

• देशभर १६५ क्षेत्रमा ३,४८४ उम्मेदवार मैदानमा छन्, तर मनाङ जस्ता सानो क्षेत्रमा यस्ता समझदारीले चुनावी खर्च र तनाव घटाउँछ।
• कांग्रेसलाई यो क्षेत्रबाट निर्विकल्प जितले पार्टीको मनोबल बढाउने र अन्य हिमाली क्षेत्रमा पनि प्रभाव पार्न सक्छ।

४. सम्भावित परिणाम: फागुन २१ मा हुने मतदानमा टेकबहादुर गुरुङको जित लगभग निश्चित जस्तै देखिन्छ। यसले मनाङलाई कांग्रेसको परम्परागत गढ बनाउने क्रम फेरि बलियो बनाएको छ।

यो घटनाले नेपालको निर्वाचन प्रणालीमा स्थानीय समझदारी र भागबण्डाको महत्वलाई फेरि उजागर गरेको छ। निर्वाचन आयोगले अब अन्तिम उम्मेदवार सूची प्रकाशन गर्दैछ, जसपछि मनाङको परिणामलाई सबैले चासोका साथ हेर्नेछन्।