रुपन्देही, माघ ९ – फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा रुपन्देही जिल्लाका क्षेत्र नं. १, ४ र ५ मा मुख्य दलहरूबीच कडा प्रतिस्पर्धा देखिएको छ। यो जिल्ला नेपालको राजनीतिक हब हो, जहाँ मधेसकेन्द्रित मुद्दा, जातीय गणित र विकास एजेन्डाले चुनावी परिणाम निर्धारण गर्छन्। कांग्रेस र एमालेको परम्परागत प्रभाव रहेको यो जिल्लामा रास्वपाले युवा तथा सुशासन एजेन्डा बोकेर प्रवेश गरेको छ भने नेकपा ले मधेस तथा थारु कार्ड खेलिरहेको छ।
निर्वाचन आयोगका अनुसार रुपन्देहीमा सबैभन्दा बढी उम्मेदवारी दर्ता भएको छ। जिल्लामा कुल २ लाख ८० हजारभन्दा बढी मतदाता छन्, जसमा क्षेत्र १ मा ९० हजार, क्षेत्र ४ मा ८५ हजार र क्षेत्र ५ मा ८० हजार आसपास छन्। माघ ६ गते मनोनयन दर्ता भएका उम्मेदवारहरूविरुद्ध आज (माघ ८) दिउँसो ३ बजेसम्म उजुरी दिन सकिने व्यवस्था छ।
रुपन्देही–१ : कांग्रेसको गढमा एमालेको आक्रमण
- मुख्य उम्मेदवारहरू :
- नेपाली कांग्रेस : हिराबहादुर केसी (गगन थापा गुट)। कांग्रेसको स्थानीय प्रभावशाली नेता, विगतमा क्षेत्रीय राजनीतिमा सक्रिय।
- नेकपा (एमाले) : दशरथम न्यौपाने। पूर्वमन्त्री, संगठन बलियो।
- नेकपा : घनश्याम यादव। यादव समुदायको प्रतिनिधित्व, मधेस मुद्दा बोकेका।
- राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी : सुनील लम्साल। युवा नेता, सुशासन एजेन्डा।
- जातीय गणित : थारु (२०%), यादव (१५%), मुस्लिम (१०%), ब्राह्मण–क्षेत्री (१५%), जनजाति (१०%)। थारु र यादव मत निर्णायक।
- विगतको नतिजा : २०७९ मा कांग्रेसका भरत शाहले जितेका थिए। २०७४ मा एमालेले जितेको थियो। कांग्रेसको परम्परागत गढ।
- प्रतिस्पर्धा विश्लेषण : कांग्रेसको संगठन बलियो छ, तर एमालेको दशरथम न्यौपानेले थारु र यादव मत काट्न सक्छन्। रास्वपाका सुनील लम्सालले युवा/शिक्षित मत (१०–१५%) तान्न सक्छन्। नेकपाका घनश्याम यादवले मधेस कार्ड खेल्दै १०–१२% मत पाउन सक्छन्। कांग्रेसको जित सम्भावना बढी, तर एमालेले उल्टफेर गर्न सक्छ।
रुपन्देही–४ : मिश्रित क्षेत्रमा मधेस मुद्दाको प्रभाव
- मुख्य उम्मेदवारहरू :
- नेपाली कांग्रेस : आशुतोष मिश्र (गगन थापा गुट)। युवा नेता, विकास एजेन्डा बोकेका।
- नेकपा (एमाले) : रुपन्देही ४ मा टिकट पाएकी ठठेर यसअघिको प्रदेश सभा सदस्यमा समानुपातिकबाट सांसद थिइन् ।
- नेकपा : बाबुलाल यादव। मधेसकेन्द्रित मुद्दा।
- राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी : कनया बनया। महिला उम्मेदवार, सुशासन र महिला सशक्तीकरण एजेन्डा।
- जातीय गणित : यादव (१८%), थारु (१५%), मुस्लिम (१२%), ब्राह्मण–क्षेत्री (१४%), अन्य मधेसी (१८%)। यादव र मुस्लिम मत निर्णायक।
- विगतको नतिजा : २०७९ मा कांग्रेसका बालकृष्ण खाणले जितेका थिए (३४,०३६ मत)। २०७४ मा एमालेले जितेको थियो। मधेस आन्दोलनपछि मधेसकेन्द्रित दलहरूको प्रभाव बढेको छ।
- प्रतिस्पर्धा विश्लेषण : कांग्रेसका आशुतोष मिश्रले शहरी/युवा मत तान्न सक्छन्। एमालेका प्रमोद यादवले यादव समुदायको ७०% मत कब्जा गरेर जितको दाबी गर्दैछन्। नेकपाका बाबुलाल यादवले मधेस मुद्दा उठाएर १५–२०% मत पाउन सक्छन्। रास्वपाकी कनया बनयाले महिला तथा शिक्षित मत (१०%) तान्न सक्छिन्। एमालेको जित सम्भावना बढी, तर कांग्रेसको संगठनले कडा टक्कर दिन सक्छ।
रुपन्देही–५ : थारु प्रभाव क्षेत्रमा मुस्लिम कार्ड
- मुख्य उम्मेदवारहरू :
- नेपाली कांग्रेस : भरतकुमार शाह (गगन थापा गुट)। पूर्वसांसद, स्थानीय प्रभाव।
- नेकपा (एमाले) : खिमलाल भट्टराई। संगठन बलियो, विकास एजेन्डा, भट्टराई राष्ट्रिय सभा सदस्य थिए।
- नेकपा : वकिल मुसलमान। मुस्लिम समुदायबाट, मधेस मुद्दा।
- राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी : ताफिक अहमद खान। मुस्लिम समुदायबाट, युवा सुशासन एजेन्डा।
- जातीय गणित : थारु (२२%), मुस्लिम (१४%), यादव (१२%), ब्राह्मण–क्षेत्री (१२%), जनजाति (१०%)। थारु र मुस्लिम मत निर्णायक।
- विगतको नतिजा : २०७९ मा एमालेका बासुदेव घिमिरेले जितेका थिए (२९,०००+ मत)। २०७४ मा कांग्रेसले जितेको थियो। थारु समुदायको प्रभाव बढेको छ।
- प्रतिस्पर्धा विश्लेषण : कांग्रेसका भरतकुमार शाहले थारु र क्षेत्री मत तान्न सक्छन्। एमालेका भट्टराईले विगतको जितको आधारमा ३५–४०% मतको दाबी गर्दैछन्। नेकपाका वकिल मुसलमान र रास्वपाका ताफिक अहमद खानबीच मुस्लिम मत विभाजन हुन सक्छ (२०% सम्म)। थारु मत एकजुट भए कांग्रेसलाई फाइदा। एमालेको जित सम्भावना उच्च, तर मुस्लिम/थारु मत विभाजनले रास्वपालाई पनि अवसर दिन सक्छ।
रुपन्देहीको समग्र चुनावी अवस्था : मधेस–पहाड सन्तुलन र युवा लहर
रुपन्देही जिल्लामा कांग्रेसको गगन थापा गुटको प्रभाव बढेको छ, तर एमालेको संगठन र नेकपाको मधेस कार्डले कडा टक्कर दिइरहेको छ। रास्वपाले युवा तथा शिक्षित मतलाई आकर्षित गर्दै १५–२०% मत हिस्सा बनाउने प्रयासमा छ। बागी उम्मेदवारहरू (जस्तै क्षेत्र ३ मा जेबी गुप्ता) ले दलहरूको मत काट्न सक्छन्।
विगतका चुनावहरूमा रुपन्देहीमा कांग्रेस–एमालेको वैकल्पिक जित देखिएको छ। २०७९ मा क्षेत्र १ मा कांग्रेस, क्षेत्र ४ मा कांग्रेस, क्षेत्र ५ मा एमालेले जितेका थिए। २०८२ मा जातीय गणित, स्थानीय मुद्दा (कृषि, सिंचाइ, रोजगारी) र युवा मतले नतिजा निर्धारण गर्नेछ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस्