काठमाडौं,  २१ भदौ । राजधानीको वसन्तपुर क्षेत्रमा रहेको पुरानो पर्यटकीय नगरीे ‘झोंछे’ ओझेलमा परेको छ । पर्यटकीय हिसाबले निकै चर्चा बटुलेको झोछेमा पछिल्लो समय मैलिकता हराउदै गएको छ । मौलिकता हराउदै गएपछि पर्यटकको आर्कषणमा रहेको झोंछे अहिले सुनसान जस्तै छ ।

राजधानीको वसन्तपुर क्षेत्रमा रहेको पुरानो पर्यटकीय नगरीे ‘झोंछे’को मौलिकता हराउदै गएको छ । मौलिकता हराएसंगै पर्यटको संख्यामा कमि आएको छ । २०७२ सालको भुकम्प अगावै पर्यटन आउने सख्या कमि भएको थियो । तर भुकम्प पश्चात त लगभग ठप्प जस्तै छ । भूकम्पले भौतिक संरचना ढलेपछि पर्यटक आगमन कमि भएको हो । एकताका पर्यटकहरुको पहिलो रोजाई परेको थियो झोछे, हिमाल आरोहण गर्न आउने भन्ने वाहनामा पर्यटक झोंछमा रमाउथे, पर्यटक गाजा तान्ने चाहाना र वाहानामा रातभर गितारको धुनमा रमाउथे । तर हिजोको त्यो झोंछे , आजभोलि संसा“झै सुनसान हुन्छ् ।

आजभोलि ओझेलमा परेको यो पर्यटकीय नगरी झोंछे वसन्तपुरको नौतले दरबार अगाडि छ । यो क्षेत्र सन् १९६० देखि सन् १९७० को दशकमा हिप्पीहरूको केन्द्रको रूपमा चर्चित थियो । झोछेको पर्यटकीय गतिविधि हाल ठमेल र झम्सीखेलमा स्थानान्तरण भएको छ । मुलतः यसको मौलिकतासंगै जिम्मेवारहरुको बेवास्ताका कारण छांयामा परेको हो । तर स्थानीयको सक्रृयतामा पछिल्लो समय झोंछलाई व्यूझाउने प्रयास शुरु भएको छ । पहिलाको जस्ते मौलिक परम्परा र्धम संस्कृति मठमन्दिर सस्कृति व्यवस्थित गर्न थालिएको छ । सामाजिक अभियन्ताहरू पुरानो पर्यटकीय क्षेत्रलाई अब सुन्दर,सफा र व्यवस्थित गर्ने योजना र प्रविधियुक्त व्यवस्थापन गर्ने लक्ष्य लिएको टोल सुधार समितिको अध्यक्षय सुवास शाही बताउछन् ।

कुनै समय लाखौं पर्यटक आउने ठाउ“मा औंलामा गन्न सकिने मात्र पर्यटक आउने गर्छन् छ । पहिलाको जस्तै पर्यटक आएर रमाउने वातावरण सिर्जना गर्ने प्रयास शुरु भएको छ । पुरानै मौलिकतालाई पुर्नजिवन दिन सके झोंछेको पुरानै मुहार देख्न पाइने थियो । तर अहिले पुराना मौलिकको स्वादलिन र रमाउनको यहां पाइदैन । झोंछेमा आउने पर्यटनलाई झोंछे प्रवेश गर्नका लागि बढि रकम लिइनाले पनि झोछेमा पर्यटक आउन कमि भएको हो । पर्यटक आगमन न्यून हुदा होटल लज क्यासीने व्यावसायी समस्यामा परेका छन् । होटल लजमा पर्यटन आउने रात भरी रमाइले गर्ने गरेको अहिले अन्तरिक पर्यटन मात्र आउने गरेका छन् । टोल सुधार समितिले सञ्चालन पार्किङ तथा संरचनालाई व्यवस्थित गर्न थाले पछि केहि पर्यटन आउने सख्यामा केही वृद्धि भएको छ । झोंछे प्रवेश गर्न रकम वढि लिदा पर्यटनको संख्या कमि भएको व्यवसायी वताउछन् ।

पर्यटक नगरी झोंछेमा हाल इन्द्रजात्रामा मात्र पर्यटन आउने गर्दछन् । टोल नगरको सहयोग त रहेको छ तर सरकारी निकायबाट पनि पहिलाको जस्तै झोंसे बनाउन ध्यानार्कषण भएमा सा“चिकै पहिलाको जस्तो झोंछे हेर्न पाइनथ्यो होला । मौलिकताको गन्तव्य झोछेलाई पुरानो अवस्थामा फर्काउन स्थानीय प्रदेश र संघीय सरकारको ध्यान पुग्न सक्यो भने भ्रमण वर्ष २०२० लाई समेत टेवा पुग्नेमा दुइमत छैन ।

https://www.youtube.com/watch?v=NMLV2eRwkqg