बुडापेस्ट— हंगेरीका प्रधानमन्त्री भिक्टर ओरबानले आइतबार आम निर्वाचनमा पराजय स्वीकार गर्दै आफ्नो १६ वर्ष लामो शासनको अन्त्य भएको घोषणा गरेका छन्। विश्वभरका दक्षिणपन्थी र पपुलिस्ट आन्दोलनलाई प्रेरणा दिने ‘बिट’ मानिने ओरबानलाई आफ्नै नागरिकले पराजित गरेका हुन्।

हंगेरीको आम निर्वाचनमा मतगणना जारी रहँदा ९७.३५ प्रतिशत मतदान केन्द्रको गणना सकिएको छ। विपक्षी टिस्जा पार्टीका नेता पीटर माग्यार ले ५३.६ प्रतिशत मत प्राप्त गर्दै १९९ सदस्यीय संसद्मा १३८ सिट जितेका छन्। राष्ट्रवादी नेता भिक्टर ओरबानको फिडेज पार्टी भने ३७.८ प्रतिशत मतसहित मात्र ५५ सिट मा सीमित भएको छ। यो नतिजाले ओरबानको १६ वर्ष लामो शासनको पूर्ण अन्त्य गरेको छ।

डान्युब नदी किनारमा दशौं हजार समर्थकहरू भेला भएको विजय सभालाई सम्बोधन गर्दै माग्यारले भने, “आज राति सत्यले झूटमाथि विजय प्राप्त गरेको छ। आज हामीले जित्यौं किनकि हंगेरीका नागरिकहरूले आफ्नो देशले उनीहरूका लागि के गर्न सक्छ भनेर सोधेनन्, बरु उनीहरूले आफूले देशका लागि के गर्न सक्छन् भनेर सोधे। तपाईंहरूले उत्तर फेला पार्नुभयो र त्यसलाई पूरा गर्नुभयो।”

निर्वाचन परिणामअनुसार विपक्षी टिस्जा पार्टीका नेता पीटर माग्यार ले ठूलो बहुमत प्राप्त गरेका छन्। प्रारम्भिक गणनाअनुसार टिस्जा पार्टीले १९९ सदस्यीय संसद्मा १३८ सिट जित्ने देखिएको छ भने ओरबानको फिडेज पार्टीले मात्र ५५ सिटमा सीमित हुनेछ। यो परिणामले हंगेरीमा मात्र नभई युरोप, अमेरिका र रुसको राजनीतिमा ठूलो प्रभाव पार्ने अपेक्षा गरिएको छ।

ओरबानको शान्तिपूर्ण पराजय स्वीकार

बुडापेस्टमा दिइएको छोटो सम्बोधनमा ओरबानले विपक्षीलाई बधाई दिँदै भने, “सरकार चलाउने जिम्मेवारी र अवसर हामीलाई दिइएन।” तर उनले हार नमान्ने अडान पनि दोहोर्‍याए — “हामी हार मान्दैनौं। कहिल्यै, कहिल्यै, कहिल्यै।”

यसअघि ओरबानले हंगेरीलाई आफ्नो छविमा ढालेका थिए। उनले न्यायपालिका, स्वतन्त्र निकाय र मिडियालाई आफ्नो पार्टी फिडेजका वफादारसँग भरिभराउ बनाएर ‘इलिबरल डेमोक्रेसी’ को मोडेल लागू गरेका थिए। युरोपेली युनियन (ईयू) सँग बारम्बार टकराव, युक्रेन युद्धमा रुसको पक्ष लिने नीति र ‘परिवारिक मूल्य’ तथा ‘पश्चिमी सभ्यता’ को नाममा उदारवादीहरूमाथि आक्रमण उनको विशेषता थियो।

पीटर माग्यारको विजय : ‘हंगेरी मुक्त भयो’

विपक्षी नेता पीटर माग्यार (पूर्व ओरबान निकटवर्ती) ले डान्युब नदी किनारमा भेला भएका समर्थकहरूलाई सम्बोधन गर्दै भने, “हामीले गर्‍यौं। हामीले हंगेरीलाई मुक्त गरेका छौं र आफ्नो देश फिर्ता लिएका छौं।”

माग्यारले मुख्य रूपमा भ्रष्टाचारविरुद्ध, ईयू सँगको सम्बन्ध सुधार र ‘परिवर्तन’ को नारा दिएका थिए। उनले ओरबान परिवार र निकटवर्तीले देशलाई कसरी लुटेको आरोप लगाएका थिए। हंगेरी युरोपेली युनियनमै सबैभन्दा भ्रष्ट देशको सूचीमा छ भन्ने ट्रान्सपरेन्सी इन्टरनेशनलको रिपोर्टलाई उनले चुनावी मुद्दा बनाएका थिए।

रेकर्ड मतदान र युवाहरूको उत्साह

यो निर्वाचनमा ७७ प्रतिशतभन्दा बढी मतदाताले भाग लिएका थिए — सन् १९८९ मा कम्युनिज्मको पतनपछि सबैभन्दा उच्च मतदान प्रतिशत। संसद् भवन अगाडि ठूलो भीड जम्मा भएर हंगेरीको झण्डा फहराउँदै खुसी मनाइरहेको थियो। धेरै युवा मतदाता ओरबानको लामो शासनबाट थाकेका देखिन्थे।

अन्तर्राष्ट्रिय प्रभाव : ट्रम्प र पुटिनलाई झट्का

ओरबान ट्रम्प प्रशासन र रुसका राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनका निकट सहयोगी मानिन्थे। निर्वाचनअघि अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्स बुडापेस्ट गएर ओरबानको समर्थनमा र्‍याली नै गरेका थिए। ट्रम्पले समेत “आई लभ भिक्टर” भनेर सार्वजनिक रूपमा समर्थन जनाएका थिए।

रुसले पनि ऊर्जा आपूर्ति निरन्तर राख्ने आश्वासन दिएर ओरबानलाई सहयोग गरेको थियो। तर पराजयले युक्रेन युद्धमा हंगेरीको नीति परिवर्तन हुन सक्ने र ईयू सँगको तनाव घट्ने संकेत गरेको छ। माग्यारले ईयूको २००३ को सदस्यता गणतन्त्र दिवसको दिनलाई समेत जोड दिएका थिए।

ओरबानको विरासत र भविष्य

६२ वर्षीय ओरबानले सन् २०१० देखि निरन्तर सत्तामा रहेर हंगेरीलाई ‘इलिबरल स्टेट’ बनाउने प्रयास गरे। उनले दक्षिणपन्थीहरूलाई ‘वेक’ विचारधारा र बहुसांस्कृतिकताविरुद्ध लड्न प्रेरित गरे। तर भ्रष्टाचार, आर्थिक मन्दी र संस्थागत स्वतन्त्रताको ह्रासले अन्ततः उनको पतन निम्त्यायो।

अब पीटर माग्यारले सरकार गठन गर्दैछन्। उनले भ्रष्टाचार नियन्त्रण, ईयू सँगको सम्बन्ध सुधार र देशलाई ‘फेरि स्वतन्त्र’ बनाउने वाचा गरेका छन्।

यो परिणामले विश्वका दक्षिणपन्थी पपुलिस्टहरूलाई ठूलो झट्का दिएको छ। ओरबानलाई ‘अजेय गुरु’ ठान्नेहरूका लागि यो ‘मोडेल’ को अन्त्य जस्तै बनेको छ।

हंगेरीका नागरिकले देखाएको यो परिवर्तनको चाहना र रेकर्ड मतदानले लोकतन्त्रको शक्ति अझै जीवित छ भन्ने सन्देश दिएको छ।

: विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमको रिपोर्ट तथा आधिकारिक निर्वाचन परिणाममा आधारित |