काठमाडौं – राइड–शेयरिङ प्लेटफर्ममा आबद्ध ट्याक्सी चालकहरूले ‘अफलाइन’ बसेर मनपरी भाडा असुल्ने प्रवृत्ति बढ्दै जाँदा सेवा क्षेत्रमा गम्भीर विकृति देखिएको छ। विशेषगरी वर्षा र प्रतिकूल मौसमको मौका छोपेर नियमितभन्दा चार गुणासम्म भाडा माग्ने अभ्यासले उपभोक्ता अधिकारमाथि नै प्रश्न खडा गरेको छ।

यात्रुहरूका अनुसार चालकहरू एपमा देखिए पनि जानाजान अफलाइन बस्ने, त्यसपछि सिधै सम्पर्क गरेर ‘बार्गेनिङ’ गर्ने र अत्यधिक भाडा माग्ने क्रम बढ्दो छ। “यस्तो बेला अफलाइन बसेर मौकाको फाइदा उठाउनु र नियमित रकमभन्दा चार गुणा बढी भाडा माग गर्नु पनि अनियमितता हो,” भन्ने गुनासो सर्वत्र सुनिन थालेको छ। अप्ठ्यारो अवस्थामा सेवा दिनुपर्ने बेला ‘यही मौका’ भन्ने मानसिकता हाबी भएको भन्दै आलोचना चर्किएको छ।

यो प्रवृत्तिले केवल सेवाको गुणस्तर मात्र होइन, राज्यको नियमन क्षमतामाथि पनि प्रश्न उठाएको छ। यातायात व्यवस्था विभाग र उपभोक्ता संरक्षण विभाग जस्ता नियामक निकायहरू मौन देखिँदा बजारमा अराजकता बढेको आरोप लाग्न थालेको छ।

विद्यमान कानुनी व्यवस्था अनुसार सार्वजनिक यातायात तथा सेवामूलक प्लेटफर्महरूले तोकिएको भाडादर पालना गर्नुपर्ने हुन्छ। उपभोक्ता संरक्षण ऐनले पनि सेवाप्रदायकले अनुचित लाभ लिन नपाउने स्पष्ट व्यवस्था गरेको छ। तर व्यवहारमा भने त्यसको कार्यान्वयन कमजोर देखिएको छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार राइड–शेयरिङ कम्पनीहरूले आफ्ना चालकहरूलाई कडाइका साथ निगरानी गर्न, अफलाइन बार्गेनिङ रोक्न र एपमै पारदर्शी भाडा प्रणाली सुनिश्चित गर्नुपर्छ। साथै, सरकारले पनि अनुगमन तीव्र पार्दै उल्लङ्घन गर्नेलाई दण्डित गर्ने व्यवस्था कडाइका साथ लागू गर्नुपर्ने देखिन्छ।

अन्यथा, प्रविधिमा आधारित भनिएको राइड–शेयरिङ सेवा नै ‘अफलाइन लुट’ को माध्यम बन्ने खतरा बढ्दै गएको छ।