पार्टीको पहिचानको मुख्य सूचक शिक्षा हो, अर्थतन्त्र होइन।

पछिल्लो हप्ताको इकोनोमिस्ट को कभरमा अमेरिकी अर्थतन्त्रको विशेष रिपोर्टमा आकाशतिर रकेटझैं उडेको डलर बिल देखाइएको थियो। शीर्षक थियोः ‘द इन्भी अफ द वर्ल्ड।’ तर, संसारकै सबल अर्थतन्त्र भएको अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेनका लागि फाइदाजनक देखिएन। आधुनिक राष्ट्रपतिहरूमध्ये बाइडेनको तेस्रो वर्षको स्वीकृति दर दोस्रो सबभन्दा खराब रह्यो। यसले कमला ह्यारिसलाई पनि जनमत सर्वेक्षणमा स्पष्ट अग्रता दिएको छैन। यसले देखाउँछ कि हाम्रो राजनीति ठूलो परिवर्तनको मोडमा छ, जहाँ आर्थिक मुद्दाहरूलाई सांस्कृतिक मुद्दाहरूले प्रतिस्थापन गरिरहेका छन्।

आर्थिक विरोधाभास अझ गहिरो हुन्छ जब तपाईं बाइडेन प्रशासनका नीतिहरूलाई हेर्नुहुन्छ भने, जसले कामदार वर्गलाई, विशेष गरी कलेजको डिग्री नभएका पुरुषहरूलाई लक्षित गरिएका छन्। र तिनीहरूले यस समूहलाई बढी फाइदा पुर्‍याएका छन्। यद्यपि, न्यूयोर्क टाइम्सका अनुसार ह्यारिसले यस समूहबाट दशकौंयता सबैभन्दा कम मत पाउने बाटोमा छिन्, बाइडेनको २०२० भन्दा ९ अंकको कमी छ। यसमा अश्वेत र हिस्पानिक पुरुषहरूले ऐतिहासिक रूपमा डेमोक्र्याट पार्टीबाट टाढा भएको तथ्य पनि जोड्नुपर्छ। के भइरहेको छ ?

मेरो नयाँ पुस्तक ‘एज अफ रिभोलुसन्सः प्रोग्रेस एण्ड ब्याकल्यास फ्रॉम १६०० टु प्रिजेन्ट’ मा मैले दशकौंको क्रान्तिकारी परिवर्तन—विशाल ग्लोबलाइजेशनको विस्तार, सूचना क्रान्ति—ले हाम्रो राजनीति कसरी परिवर्तन भइरहेको छ भनेर लेखेको छु। हामी एक पुनर्संरचना देखिरहेका छौं, जहाँ पुराना आर्थिक स्थिति र जातीय आधारहरू नयाँ सामाजिक स्थिति र लिङ्गका सांस्कृतिक विभाजनमा परिणत भएका छन्। यो राजनीतिक परिदृश्यको सुरुवात मात्र हुन सक्छ।

पहिले, व्यक्तिको भोटिङ ढाँचा आर्थिक अवस्थामा आधारित थियो। धनी र उच्च मध्यवर्गीयहरू दायाँ, गरिब र श्रमिक वर्गीयहरू बाँयातर्फ भोट गर्थे। नागरिक अधिकार आन्दोलनपछि जातीयता अर्को महत्वपूर्ण कारक बन्यो। गोरा मानिसहरू प्रायः रिपब्लिकनको पक्षमा भोट गर्थे, र रङ्गीन मानिसहरू डेमोक्र्याटिक पक्षमा। तर, आज जातीयताभन्दा पनि ठूलो विभाजन देखिन्छः कलेजको डिग्री भएका अमेरिकीहरू ह्यारिसको समर्थनमा अधिक सम्भावित देखिएका छन्, भने ब्लू–कालर श्रमिक वर्ग रिपब्लिकन पार्टीको नयाँ आधार बनेको छ।

आजको अमेरिकामा ठूलो विभाजन आर्थिक नभएर सामाजिक छ, र यसको मुख्य सूचक शिक्षा हो। व्यक्तिको भोटिङ व्यवहारको अन्य बलिया भविष्यवाणीकर्ताहरूमा लिङ्ग, भूगोल, र धर्म परेका छन्। त्यसैले अमेरिकामा नयाँ पार्टीको आधार शिक्षित, शहरी, धर्मनिरपेक्ष र महिला वामपन्थी भएको छ, भने कम शिक्षित, ग्रामीण, धार्मिक र पुरुष दक्षिणपन्थी भएको छ।
यी नयाँ विभाजनहरू सबभन्दा गहिरा विभाजनहरू—जात र जातीयतालाई समेत ओझेलमा पारिरहेका छन्। थप रूपमा, अश्वेत र हिस्पानिक पुरुषहरू रिपब्लिकन पार्टीसँग सहज महसुस गरिरहेका छन्, विशेषगरी युवा पुस्तामा। हालैको  GenForward  सर्वेक्षणले देखाएको छ कि एक–चौथाइ युवा अश्वेत पुरुष र ४४ प्रतिशत युवा ल्याटिनो पुरुषहरूले डोनाल्ड ट्रम्पलाई भोट दिने योजना बनाएका छन्। RNC मा हल्क होगनले आफ्नो शर्ट च्यातेर फ्याँक्नु, युनिसेक्स बाथरूम र लैंगिक–पुष्टि उपचारको कुरा भन्दा बढी आकर्षक हुन सक्छ। अर्कोतर्फ, ह्यारिस, जो द्विजातीय महिला हुन्, बाइडेनले, एक वृद्ध गोरा पुरुषभन्दा बढी गोरा मतदाताको भोट पाउने सम्भावना रहन्छ। पेशेवर गोरा महिलाहरू ह्यारिसले आफूलाई प्रतिनिधित्व गरिरहेको देख्छन् किनकि सामाजिक वर्ग र लिङ्गले जातीयतालाई भन्दा अरुलाई प्राथमिकता दिएको देखिन्छ।

डेमोक्र्याटिक उच्चपदस्थहरूले यो परिवर्तन बुझ्न ढिला गरेका छन्। तिनीहरूले अझै पनि श्रमिक वर्ग भुलाइएको वा दक्षिणपन्थीहरूले तिनीहरूलाई आफ्नो स्वार्थविपरीत भोट गर्न छलिएको भनेर विश्वास गर्ने मै अडिएका छन् । यही कारणले बाइडेनको नेतृत्वमा पार्टीले आर्थिक नीतिमा लोकप्रियतावादी वामपन्थमा व्यापक परिवर्तन गर्यो — ट्यारिफदेखि निर्माण सब्सिडीसम्म। तर, यसले श्रमिक वर्गलाई फिर्ता तान्न सकेको छैन। वास्तवमा, सर्वेक्षणहरूले बारम्बार देखाएको छ कि बर्नी स्यान्डर्स र उनका आर्थिक नीतिहरू डेमोक्र्याटिक पार्टीका शिक्षित उच्चवर्गीयहरूबीचमा श्रमिक वर्गीय मतदाताभन्दा बढी लोकप्रिय छन्।

डेमोक्र्याटिक उच्चपदस्थहरूको आफ्नो समस्या यो हो कि तिनीहरू आर्थिक नीतिमा धेरै दायाँ तर्फ सरेका छैनन्, बरु तिनीहरूले सामाजिक र सांस्कृतिक मुद्दामा धेरै बाँया तर्फ बढेका छन् भनेर विश्वास गर्न चाहँदैनन्। तिनीहरूको लागि, आर्थिक नीति रोजाइको कुरा हो — जुन सजिलै परिवर्तन गर्न सकिन्छ। तर सामाजिक मुद्दाहरू आधारभूत अधिकारहरूको कुरा होस, यसको विपक्षमा हुनु भनेको खराब र संकीर्ण मानसिकता भएको व्यक्ति हुनु हो। त्यसैले जब डेमोक्र्याटहरूले शान्त तरिकाले नीतिमा परिवर्तन गर्छन्, जस्तै आप्रवासनमा गरे, उनीहरू यसबारे स्पष्ट रूपमा बोल्न सक्दैनन्।

दक्षिणपन्थीहरूका आफ्नै समस्या छन्। ट्रम्पको व्यक्तित्वपंथको प्रभावमा रहेका छन्, जसका चरम स्थिति र अभिव्यक्तिले धेरै मतदाताहरूलाई विमुख गराउँछ। अमेरिकाका सबभन्दा आर्थिक रूपमा उदीयमान भाग वामपन्थतर्फ झुकिरहेको अवस्थामा, ह्यारिसले हालैका महिनाहरूमा ट्रम्पभन्दा निकै धेरै रकम उठाएकी छिन्, सेप्टेम्बरमा मात्रै ३ भन्दा बढी गुणा अन्तरले। डेमोक्र्याटहरूको समस्या भनेको गैर–कलेज शिक्षित मतदाताहरू अझै पनि मतदाताको बहुमत छन्, २०२० मा लगभग ६५ प्रतिशत दर्ता गरिएका मतदाताहरू, र उनीहरूमध्ये केहीले आइभी लिग उदारवादबाट टाढा महसुस गर्न सक्छन्। ह्यारिस वा ट्रम्प जो विजेता बने पनि, यो नयाँ सांस्कृतिक परिदृश्यले दशकौँसम्म अमेरिकी राजनीतिलाई परिभाषित गर्नेछ।

वाशिंगटन पोष्ट, १५ अक्टोबर २०२४ बाट अनुवाद गरिएको ।