दोलखा, १९ माघ ।  दोलखाको पर्यटकीय नगरी जिरीमा दुई दिने नेपाल लाटोकोसेरो तथा हुचिल उत्सव २०७४ शुरु भएको छ । संरक्षणको कमिका कारण संकटमा परेको लाटोकोसेरो तथा हुचिललाई संरक्षण गर्नु पर्ने भन्दै युवा सञ्जाल जिरी र प्रकृतिका साथी काठमाडौंले उत्सव आयोजना गरेको हो ।

नेपाल प्राकृतिक हिसाबले धनि छ । यहि प्रकृतिले वर्षेनी हजारौँ बाह्य पर्यटकहरु नेपाललाई नेपाल भित्राउने गर्दछ । प्रकृतिक वातावरणमा रमाउन मात्र हैन यहि प्रकृतिक वातावरणमा रहने विभिन्न जीवजनावर तथा पंछीहरुले पर्यटकहरुलाई लोभ्याउने गर्दछ ।

तर पछिल्लो समय नेपालबाट विभिन्न प्रजातीका जनावर तथा पंछीहरु लोप हुने क्रम बढ्दो छ । कारण चोरी शिकारी तथा संरक्षणको कमि हो । पछिल्लो समय नेपालबाट वर्षेनी लोटोकोसेरो तथा हुचिल जातको पंछी लोप हुँदै गएको छ ।

यसको संरक्षणका लागि दोलखाको पर्यटकीय नगरी जिरीमा युवा सञ्जाल जिरी र प्रकृतिका साथीहरु काठमाडौंद्धारा आयोजित दुई दिने लाटोकोसेरोे तथा हुचिल उत्सव २०७४ शुरु भएको छ । यसले लाटोकोसेरो मात्र नभई अन्य जंगली जनवार तथा पंछीको समेत संरक्षणमा टेवा पुग्ने गौरीशंकर संरक्षण क्षेत्रका प्रमुख सत्यनारायण शाहले बताए ।

लाटोकोसेरोलाई किसानको साथी पनि भन्ने गरीन्छ । कृषकहरुले मेहनत गरी उजाएको अन्नााली खाएर दुख दिने मुसो लाटोकोसेरोको मुख्य खाना हो । जसले राती मात्र आँखा देख्छ र रातीमा मात्र यसले मुसाको शिकार गर्ने हुँदा यसले मुसाबाट किसानलाई छुटकारा दिने ताइन्छ ।

यो पंछी झट्टा हेर्दा टाउको विरालो जस्तो देखिए पनि यसको शरीर पंछीको नै हुन्छ । तर यसको संख्या वर्षेनी घट्नेक्रममा छ । नेपालबाट मात्र वर्षेनी दुई हजारको हाराहारीमा चोरी शिकारी गरी तस्कारी हुने र तस्किरीको नाका दोलखामा तीन वटा रहेको प्रकृतिका साथीहरु काठमाण्डौँका कार्यकारी निर्देशक राजु आचार्यले बताए ।

यस अघि विभिन्न जिल्लामा गरी ६ वटा उत्सव मनाई सेकेको प्रकृतिका साथीहरु काठमाण्डौँले ७औँ पटको उत्सव दोलखाको जिरीलाई रोजेको हो । संरक्षणको अभावमा यो पंछीको चोरी शिकारी हुने गरे पनि यसको संरक्षणकोे लागि खास कतै पनि पहल हुन सकेको छैन । यसको संरक्षणका लागि टेवा पुग्नुका साथै पर्यटकहरुलाई जिरी भित्राउने गरी उत्सवको आयोजना गरीएको युवा सञ्जाल जिरीका अध्यक्ष केन्द्रज्योती खड्काले बताए ।

वर्षेनी करोडौं मुल्यको लाटोकोसेरो तथा हुचिल नेपालबाट बाहिरी देशमा चोरी तस्कारी हुने गरेको तथ्य प्राकृतिका साथी काठमाडौँले सार्वजानीक गरेको छ । किसानको साथी भए पनि संरक्षणको अभावमा दिनानु दिन हुचिल जातको पंक्षी लोप हुने क्रममा छ ।