नेपालगन्ज, ७ पुस । विगत एक वर्षदेखि भारत निकासी रोकिएको नेपाली जडीबुटी निकासी खुल्ला गरिएको छ । भारतले नेपाली जडिबुटीमा विभिन्न कारण देखाउँदै निकासीमा रोक लगाएपछि नेपाली व्यवसायीहरु समस्यामा पर्दै आएका थिए । प्रतिबन्ध लगाएको एक वर्षपछि भारतको प्लान्ट क्वारेन्टाइनले आंशिक अवरोध हटाएपछि नेपाली जडिबुटी भारत निकासी हुन थालेको छ ।

तर ट्रान्जिट परमिटको अवरोध भने कायमै छ । भारत सरकारले २०१९ अक्टोबर १ मा राजपत्रमा सूचना प्रकाशित गरी विदेशबाट आयात गर्ने जडीबुटीको नयाँ सूची सार्वजनिक गरेको थियो । त्योसँगै नेपालबाट भारतमा जडिबुटी गर्ने बाटो समेत खुल्यो । भारतले नयां सूची जारी गरेपछि अहिले बाँकेको नेपालगञ्जमा रोकिएको जडीबुटीको निकासी शुरु भैसकेको छ । भारतीय राजपत्रमा प्रकाशित सूचना अनुसार १ सय २२ प्रकारका जडीबुटीको नयाँ सूची थप गरिएकोे थियो । सूची जारी गरेसँगै नेपालगञ्जमा रोकिएको ३२ प्रकारका जडीबुटीको निकासी शुरु भएको जडिबुटी व्यवसायी सञ्जय कुमार जैनले बताए । भारत सरकारले अझै पनि केही जडीबुटी सूचिकृत नगरेको जैनले जनाए ।

नेपालवाट बार्षिक १ अर्ब रुपैयाँ बराबरको जडिबुटी भारत निर्यात हुने गरेको छ । जसमध्ये सबैभन्दा बढी जडिबुटी नेपालगञ्ज नाका भएर भारत निकासी हुने गरेको छ । सुदुरपश्चिम र कर्णाली प्रदेशका पहाडी तथा हिमाली जिल्लाबाट संकलन गरेर यहाँका व्यवसायीहरुले नेपालगञ्ज हुँदै जडिबुटी भारत निकासी गर्ने गरेका छन् ।

भारतमा रोकिएको जडिबुटी निकासी शुरु भए पनि नेपाल सरकारले नै झया्उ लगायत जडीबुटीमा १० बर्ष देखी विनाकारण प्रतिबन्ध लगाएको व्यवसायीको गुनासो छ । कुनैपनि किसिमको हानी नोक्सानी नहुने जडीबुटीको प्रतिबन्ध फुकुवा नगर्दा राज्यको ठुलो राजश्व गुम्नुका साथै निम्न बर्गका जनताको रोजीरोटी खोसीएकोले प्रतिबन्ध फुकुवा गर्नुपर्ने नेपाल जडिबुटी व्यवसायी संघका अध्यक्ष याकुब अन्सारी बताउंछन् ।

पछिल्लो समय निकासी शुरु भए पनि केही जडिबुटी सुचिकृत गर्न छुट्ेको छ । साथै ट्रान्जीट परमिटको समस्या पनि यथावत नै रहेको छ । यी समस्या समाधान गर्न सरकारलाई कुटनीतिक पहल गर्न आवश्यक छ ।