काठमाडौं, २ साउन । आर्थिक वर्ष २०७६/७७ को बजेट कार्यन्वयन बुधबारदेखि सुरु भएको छ । प्रधानमन्त्री स्वरोजगार कार्यक्रम, कृषि आधुनीकीकरण परियोजना, कर्मचारीको तलवबृद्धि, वृद्धभत्ता वृद्धि जस्ता कार्र्यक्रम हिजो बुधबारबाट कार्यान्ययमा आएका छन् । जेठ १५ को बजेटमा उल्लेख भएका करका दायरसमेत बुधबारबाटै लागु भएका छन् ।

आर्थिक वर्ष २०७६/७७ को बजेटको कार्यान्ययन बाट लागु भएको छ । दुई तिहाई बहुमतको सरकारले गत जेठ १५ गते सार्वजनिक गरेको आर्थिक वर्षको बजेट साउन १ गते अर्थात बुधबारबाट लागु भएको हो । सरकारको महत्वाकांक्षी बजेटको रुपमा रहेको बजेट कार्यान्ययन संगै आर्थिक गतिबिधीमा परिवर्तन भएका छन । बुधबारबाट आयकरको सीमा परिवर्तन भएको छ ।

आयमा लाग्ने करको सीमा वृद्धि भएको छ । बजेटको कार्यान्ययनसंगै सामाजिक सुरक्षा कोषलाई अनिवार्य गरिएको छ । यस्तै शेयरका लगानीकर्ताको पूजीगत लाभकर पनि घटेको छ । साढे सात प्रतिशत लाग्दै आएको पूँजीगत लाभ कर बुधबारबाट पाच प्रतिशतमा झरेको छ । बजेटको कार्यान्ययनसंगै तलब वा ज्याला प्राप्तिका लागि स्थायी लेखा नम्बर (प्यान) आनिर्वाय गरिएको छ ।

बुधबारबाटै कृषि उपजको आयात भन्सार बिन्दुमै साढे २ प्रतिशत कर लाग्ने छ । बजेट कार्यान्वयनसंगै कर्मचारीको तलब बढेर आउनेछ । यस्तै, जेष्ठ नागरिकले बृद्धभत्ताको रकम बढेर पाउनेछन । बजेट कार्यान्ययनसंगै इन्टरनेट सेवा प्रदायकहरुले १३ प्रतिशत मुल्य बृद्धि गर्ने निर्णण गरेका छन । बजेट सार्वजनिक संगै ८ प्रतिशत आर्थिक वृद्धिका लागि समेत कार्यायन्वयनलाई ब्यवहारिक बनाउदै लैजाउनु पर्ने सरकारलाई बाध्यता छ ।

बजेट कार्यन्वयनमार्फत यस वर्ष सरकारले ५ लाख जनालाई रोजगारीमा संलग्न गराउने लक्ष्य लिएको छ । सरकारले पूर्वाधार विकास, ऊर्जा, शिक्षा र स्वास्थ्य जस्ता क्षेत्रलाई प्राथमिकतामा राखि १५ खर्व ३२ अर्व ९६ करोड ७१ लाख रुपैया बराबरको बजेट ल्याएको थियो । प्रधानमन्त्री स्वरोजगार कार्यक्रम, कृषि आधुनीकीकरण परियोजना, वृद्धभत्ता वृद्धि, सामाजिक सुरक्षा जस्ता महत्वकांक्षी कार्यक्रमले समेत बजेट कार्यान्वयनलाई महत्वपुर्ण रुपमा हेरिएको छ । तर, बजेट कार्यान्यय सु्रु भएसंगै उपभोग्य बस्तुमा मुल्यबृद्धि समेत ह्वात्तै बढ्ने हुनाले मुल्यबृद्धि नियन्त्रणको चुनौती गम्भीर छ । सरकारले यस आर्थिक वर्षलाई पुर्ण बजेट कार्यन्वयन बर्षको रुपमा लिएकोले समेत सुरुदेखि नै यसको कार्यान्वयनलाई चासोको रुपमा भने हेरिएको छ ।