यो गम्भीर भुल हो कि प्रधानमन्त्रीको अज्ञानता ? प्रधानमन्त्री शाहले अब सदनमा आएर स्पष्ट जवाफ दिनुपर्ने भएको छ ।

काठमाडौं, १७ जेठ — प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह (बालेन) ले संसदमा दिएको ‘नेपालले भारतको जग्गा मिचेको’ भन्ने विवादास्पद अभिव्यक्तिलाई पूर्वराजदूत नीलाम्बर आचार्यले स्पष्ट रूपमा झुट साबित गरेका छन् । नेपाल–भारत प्रबुद्ध समूह (ईपीजी) का सदस्यसमेत रहेका आचार्यले प्रधानमन्त्रीको भनाइलाई पूर्ण रूपमा गलत र आधारहीन ठहर गरेका हुन् ।

पूर्वराजदूत आचार्यको खण्डन

भारतका लागि नेपालका पूर्वराजदूत नीलाम्बर आचार्यले भने, “नेपाल राज्यका तर्फबाट भारतको कहीँकतै जग्गा मिचिएको छैन । प्रधानमन्त्रीले भनेजस्तो होइन ।”

आचार्यले नेपाल र भारतबीचको सीमा विवाद ९७ प्रतिशत समाधान भइसकेको बताउँदै भने, “सीमा क्षेत्रमा जंगे पिलर हराउँदा केही स्थानीय समस्या देखिन सक्छन् । भारतीयले यतातिर र नेपालीले उतातिर खेतीपाती गरेको हुन सक्छ । तर त्यसलाई नेपाल राज्यले भारतको जग्गा मिचेको भन्न मिल्दैन ।”

उनले लिम्पियाधुरा, लिपुलेक, कालापानी र सुस्तालाई मुख्य विवाद भने पनि अन्य क्षेत्रमा ठूलो समस्या नभएको स्पष्ट पारे । आचार्यले प्रधानमन्त्री शाहलाई प्रश्न गर्दै भने, “प्रधानमन्त्रीले नेपालले भारतको जग्गा मिचेको कुन सन्दर्भमा भन्नुभएको हो ? यो स्पष्ट भएन ।”

प्रधानमन्त्रीको लापरवाहीपूर्ण अभिव्यक्ति

प्रधानमन्त्री शाहले आइतबार प्रतिनिधिसभामा यो दाबी गरे लगत्तै सदनबाट बाहिरिएका थिए । उनको यो हल्का र तयारीहीन अभिव्यक्तिले कूटनीतिक रूपमा नेपालको छवि ध्वस्त पारिदिएको छ । विपक्षी दलहरूले यसलाई प्रधानमन्त्रीको अपरिपक्वता, अज्ञानता र संसदीय मर्यादा भङ्ग को प्रमाणका रूपमा लिएका छन् ।

नेपाली कांग्रेसकी प्रमुख सचेतक बासना थापा, नेकपा (एमाले) का सांसद रमेश मल्ल र राप्रपाकी प्रमुख सचेतक खुश्वु ओली ले प्रधानमन्त्रीको भनाइलाई ‘गम्भीर झुट’ भन्दै रेकर्डबाट हटाउन माग गरेका थिए । अब पूर्वराजदूत आचार्यको खण्डनले उनीहरूको आरोपलाई थप बल दिएको छ ।

आलोचनाको सार

यो घटनाले प्रधानमन्त्री बालेन शाहको विदेश नीति र कूटनीतिक समझदारीमाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ ।

• संवेदनशील सीमा विषयमा बिना प्रमाण, बिना गृहकार्य र हल्का रूपमा बोल्ने प्रवृत्ति अत्यन्त खतरनाक छ ।
• भारत जस्तो ठूलो छिमेकीसँगको सम्बन्धलाई यो किसिमको अनावश्यक विवादमा तान्नु लापरवाहीपूर्ण छ ।
• प्रधानमन्त्रीले सुकुमवासी व्यवस्थापनमा ‘३५ वर्षमा नभएको काम ३५ मिनेटमा नखोज्नुस्’ भनेर सल्लाह दिनुभएको थियो, तर आफैंले केही मिनेटमै राष्ट्रिय हितमा ठूलो भुल गरे ।
• चीनबारे दिएको तथ्यहीन अभिव्यक्तिपछि अब भारत सम्बन्धी यो दाबीले उनको समग्र तयारीमाथि शंका बढाएको छ ।

पूर्वराजदूत आचार्य जस्ता अनुभवी कूटनीतिज्ञले नै प्रधानमन्त्रीको भनाइ खण्डन गर्नुपर्ने अवस्था आएको छ । यो प्रधानमन्त्री शाहको नेतृत्व क्षमतामाथिको ठूलो प्रश्न हो ।

विपक्षीहरूले प्रधानमन्त्रीलाई सदनमा बोलाएर स्पष्टीकरण दिनुपर्ने माग गर्न सक्ने देखिन्छ । यो प्रकरणले सरकारको कूटनीतिक विश्वसनीयता कमजोर बनाएको छ र नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय छविमा नकारात्मक प्रभाव पार्ने सम्भावना छ ।

यो गम्भीर भुल हो कि प्रधानमन्त्रीको अज्ञानता ? प्रधानमन्त्री शाहले अब सदनमा आएर स्पष्ट जवाफ दिनुपर्ने भएको छ ।