काठमाडौं, — अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानका नेताहरूलाई लक्षित गर्दै अश्लील भाषा प्रयोग गरी सामाजिक सञ्जालमा पोस्ट गर्दै धम्की दिएका छन् — यदि हर्मुज स्ट्रेट पूर्ण रूपमा खोलिएन भने मङ्गलबार इरानका पावर प्लान्ट र पुलहरूलाई निशाना बनाइने छ।

यो धम्की अमेरिकी सेनाले इरानको भित्री भागबाट एक घाइते अमेरिकी एयरम्यानको सफल उद्धार गरेपछि आएको हो। यो घटनाले ट्रम्पलाई थप आक्रामक बनाएको देखिन्छ।

ट्रम्पले ट्रुथ सोसलमा लेखेका छन्, “मङ्गलबार इरानमा पावर प्लान्ट डे र ब्रिज डे एकैचोटि हुनेछ। यस्तो केही पनि हुनेछैन!!! हर्मुज स्ट्रेट खोल, तिमी पागलहरू, नत्र नर्कमा बाँच्नुपर्ने छ — हेर्नुहोस्!!” उनले थपेका छन्, “Praise be to Allah।”

इरानी न्यायिक निकट मिजान समाचार संस्थाले ट्रम्पको भाषालाई “विलक्षण र अपमानजनक” भनेको छ र भनेको छ कि इरानको अडान र प्रतिरोधले ट्रम्पलाई पागलपनको किनारमा पुर्‍याएको छ।

उद्धार अभियानको सफलता

गत शुक्रबार इरानमाथि अमेरिकी एफ-१५ई जेट खसालिएपछि एक पाइलट तत्काल उद्धार भएका थिए भने दोस्रो अधिकारी (एयरम्यान) इरानको गहिरो भित्री भागमा घाइते अवस्थामा फसेका थिए। अमेरिकी कमान्डो टोलीले अँध्यारोमा छापा मारेर उनलाई उद्धार गरेको थियो। ट्रम्पले भनेका छन् कि उद्धार टोलीमा कुनै क्षति भएको छैन र घाइते अधिकारीको स्वास्थ्य ठीक छ।

यो घटना इरानले अझै पनि प्रतिरोध गर्न सक्ने क्षमताको प्रमाण हो। यसैबीच अर्को अमेरिकी ए-१० वारथोग विमान पनि हर्मुज स्ट्रेट नजिकै दुर्घटनाग्रस्त भएको थियो र त्यसका पाइलट पनि उद्धार भएका छन्।

हर्मुज स्ट्रेटको महत्व

हर्मुज स्ट्रेट विश्वको तेल र ग्यास ढुवानीको प्रमुख मार्ग हो। इरानले यो स्ट्रेटलाई आफ्नो शक्तिशाली “बार्गेनिङ चिप” बनाएको छ। ट्रम्पले सोमबार वा मङ्गलबारसम्म स्ट्रेट खोल्न अल्टिमेटम दिएका छन्। यदि खोलिएन भने ऊर्जा पूर्वाधारमा हमला गर्ने चेतावनी दिएका छन्, जसले लाखौं सर्वसाधारणको विद्युत आपूर्तिमा असर पार्न सक्छ।

ट्रम्पले फक्स न्यूजसँगको कुराकानीमा भनेका छन् कि यदि सम्झौता भएन भने “सबै उडाउने” र इरानको तेल नियन्त्रणमा लिने विचार गरिरहेका छन्। ओमानको विदेश मन्त्रालयले भने इरानी पक्षसँग छलफल भएको तर कुनै निष्कर्ष ननिस्किएको बताएको छ।

क्षेत्रीय तनाव र प्रभाव

इरानले जवाफमा इजरायल र अमेरिकी सहयोगी अरब देशहरूका पूर्वाधारमा आक्रमण बढाउने चेतावनी दिएको छ। इरानी ड्रोन र मिसाइल हमलाका कारण कुवेतका दुई पावर र पानी डिसेलिनेसन प्लान्टमा ठूलो क्षति भएको र तेल कम्प्लेक्समा आगलागी भएको रिपोर्ट छ।

इजरायलले पनि बेरुतमा भारी बमबारी जारी राखेको छ। एउटा घना बस्ती भएको क्षेत्रमा अस्पताल नजिकैको आक्रमणमा कम्तीमा चार जनाको मृत्यु भएको र ४० घाइते भएका छन्। डक्टर्स विदाउट बोर्डर्सले यसलाई “मास क्यासुअल्टी इन्सिडेन्ट” घोषणा गरेको छ।

इरानको दक्षिणपश्चिमी महशहरमा इजरायली आक्रमणबाट पेट्रोकेमिकल कम्प्लेक्समा ठूलो क्षति भएको छ। इरानी राज्य मिडियाका अनुसार कम्तीमा पाँच जनाको मृत्यु र १७० घाइते भएका छन्।

बजार र विश्व अर्थतन्त्रमा प्रभाव

तेलको मूल्य बढेर ब्रेन्ट क्रुड १११ डलर प्रति ब्यारेल पुगेको छ। एसएन्डपी ५०० फ्युचर्समा पनि गिरावट देखिएको छ। ओपेक प्लसका आठ सदस्य राष्ट्रहरूले युद्धले ऊर्जा पूर्वाधारमा पारिरहेको प्रभावप्रति चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।

ट्रम्पको दृष्टिकोण

ट्रम्पले उद्धार अभियानलाई आफ्नो साहसको प्रमाण मानेका छन् तर विश्लेषकहरूले भने यो घटनाले युद्ध विस्तारको जोखिम देखाएको बताएका छन्। अमेरिकी र पश्चिमी खुफियाले इरानको नयाँ सर्वोच्च नेता मोक्तबा खामेनी कडा अडान लिने र इस्लामिक रिभोल्युसनरी गार्ड्स कोरको शक्ति बढ्ने आकलन गरेको छ।

केही पूर्व अमेरिकी सेनाका अधिकारीहरूले भने अत्यधिक दबाबले इरानलाई सम्झौतामा ल्याउन सक्ने बताएका छन्। तर ट्रम्पको छोटो डेडलाइन र लामो युद्धको वास्तविकताबीच ठूलो अन्तर छ।

इरानी पक्षले भने प्रतिरोध जारी राख्ने र समय लिने रणनीति अपनाएको देखिन्छ।

यो युद्धले क्षेत्रीय नागरिक जीवनलाई थप प्रभावित पारिरहेको छ र विश्व अर्थतन्त्रमा तेल मूल्यको उतारचढावले नयाँ चुनौती थपेको छ। मङ्गलबारसम्मको स्थिति निर्णायक हुन सक्ने देखिन्छ।

यो समाचार फिचर विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय स्रोतहरूबाट प्राप्त जानकारीमा आधारित छ।