“इरानले विश्व अर्थतन्त्र नै बन्धक बनाउन खोजेको छ” — खाडीबाट ठूलो घोषणा

काठमाडौं — इरानी आक्रमणबाट थलिएपछि संयुक्त अरब इमिरेट्स (युएई) ले अब हर्मुज जलडमरू बल प्रयोग गरेर खोल्ने अभियानमा अमेरिका र अन्य सहयोगीहरूसँगै सामेल हुन तयार भएको छ ।

यो निर्णयले युएईलाई पहिलो पटक खाडी क्षेत्रको कुनै पनि देशलाई प्रत्यक्ष युद्धमा लडाकु बनाउने भएको छ ।

अरब अधिकारीहरूका अनुसार युएईले संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद्बाट बल प्रयोगको अधिकार दिने प्रस्ताव पारित गराउन तीव्र लबिङ गरिरहेको छ । युएईका कूटनीतिज्ञहरूले अमेरिका, युरोप र एसियाका शक्तिहरूसँग गठबन्धन बनाएर ‘जसरी पनि’ जलडमरू खोल्न दबाब दिइरहेका छन् ।

युएईको चेतावनीपूर्ण भनाइ

एक उच्च युएई अधिकारीले भने, “इरानी शासन आफ्नो अस्तित्वको लडाइँ लडिरहेको ठान्छ । उसले हर्मुजमा चोकहोल्ड लगाएर विश्वको अर्थतन्त्र नै ढाल्न तयार छ ।”

युएईले जलडमरूबाट माइन हटाउने, सुरक्षा प्रदान गर्ने र अन्य सहयोगी भूमिका खेल्न आफ्नो क्षमता जाँचिसकेको छ । साथै, उसले अमेरिकालाई जलडमरूका रणनीतिक टापुहरू — विशेष गरी इरानले ५० वर्षदेखि कब्जा गरेको अबु मुसा टापु — कब्जा गर्न सुझाव दिएको अमेरिकाको रिपव्लिकन पार्टी निकट पत्रिका द वालस्ट्रिट जर्नलले प्रमुखताको साथ उल्लेख गरेको छ।

खाडी राष्ट्रहरूको रणनीतिक मोड

साउदी अरेबिया र अन्य खाडी देशहरूले पनि इरानी शासनविरुद्ध मोर्चा खोलेका छन् । उनीहरू युद्धलाई इरानको शासन कमजोर वा पूरै ढाल्ने गरी निरन्तरता दिन चाहन्छन् ।

बहरेनले संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद्मा प्रस्तावको स्पन्सर गरेको छ र बिहीबार मतदान हुन सक्ने बताइएको छ ।

युएईको ठूलो परिवर्तन

यो युएईको लागि ठूलो रणनीतिक फेरबदल हो । दुबई लामो समयदेखि इरानलाई आर्थिक रूपमा सहयोग गर्दै आएको थियो र युद्ध अघि अमेरिका–इरानबीच मध्यस्थता गर्ने प्रयास पनि गरेको थियो । तर अब युएईले अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पको ‘सहयोगीहरूले बढी जिम्मेवारी लेऊ’ भन्ने नीतिसँग आफूलाई पूर्ण रूपमा जोडेको छ ।

इरानको कडा प्रतिक्रिया

इरानले युएईमाथि मिसाइल र ड्रोन आक्रमण तीव्र बनाएको छ । हालैका दिनमा युएईमाथि झण्डै ५० वटा बालिस्टिक मिसाइल, क्रुज मिसाइल र ड्रोन प्रहार भएका छन् । इरानले चेतावनी दिएको छ — “कुनै पनि खाडी राष्ट्रले हाम्रो भूमिमा आक्रमण गर्न सहयोग गरेमा त्यसको महत्वपूर्ण पूर्वाधार नष्ट गरिनेछ ।”

हालसम्म इरानले युएईमाथि २,५०० भन्दा बढी मिसाइल र ड्रोन प्रहार गरिसकेको छ — जुन इजरायलमाथि भएको भन्दा बढी हो ।

युएईसँग के छ ?

• अमेरिकी F-16 जेट फाइटरहरू
• निगरानी ड्रोन
• बम र छोटो दूरीका मिसाइलको स्टक
• जेबेल अलीको गहिरो पानीको बन्दरगाह
• हर्मुजको प्रवेशद्वार नजिकको रणनीतिक स्थान

यी सबैले अमेरिका नेतृत्वको अभियानमा महत्वपूर्ण सहयोग पुर्‍याउन सक्छन् ।

जोखिम भने ठूलो !

विश्लेषकहरूका अनुसार युएईले यो युद्धमा सामेल भएमा इरानसँगको तनाव युद्धपछि पनि कायम रहन सक्छ । इरानी आक्रमणले दुबईको पर्यटन, हवाई यातायात, सम्पत्ति बजार र लगानीकर्ताको विश्वासमा ठूलो असर पारिसकेको छ ।

: द वाल स्ट्रिट जर्नलका आधारमा |