काठमाडौं, ६ चैत । राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगले जेनजी आन्दोलनका क्रममा भएको मानव अधिकार उल्लंघनबारे तयार गरेको अनुसन्धान प्रतिवेदनमा तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली, गृहमन्त्री रमेश लेखक तथा प्रधानसेनापति अशोकराज सिग्देलसहित राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्का पदाधिकारीहरूलाई कारबाही सिफारिस गरिएको छ।

आयोगद्वारा गठित अनुसन्धान समितिले शुक्रबार अध्यक्ष तपबहादुर मगरसमक्ष प्रतिवेदन पेश गरेको हो। आयोगकी सदस्य डा. लिली थापाको संयोजकत्वमा गठित समितिले जेनजी प्रदर्शनका क्रममा भएको घटनाको विस्तृत छानबिन गर्दै ६ सय पृष्ठभन्दा लामो प्रतिवेदन तयार पारेको जनाएको छ।

प्रतिवेदनमा राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्ले आन्दोलनको गम्भीरता अनुसार सुरक्षा योजना बनाउन र प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्न नसकेको निष्कर्ष निकालिएको छ। आन्दोलन नियन्त्रणका क्रममा सिलसिलेवार रूपमा बल प्रयोग नगरी एकैपटक अत्यधिक तथा घातक बल प्रयोग गरिएको उल्लेख गर्दै मानव अधिकार उल्लंघनमा संलग्नहरूलाई कारबाही गर्न सिफारिस गरिएको छ।

आयोगले अनुसन्धानका क्रममा उच्च राजनीतिक तथा सुरक्षा निकायका पदाधिकारीहरू सहित करिब ९० जनासँग बयान लिएको थियो भने ५ सयभन्दा बढी व्यक्तिसँग सोधपुछ गरिएको जनाएको छ। त्यस्तै, सयौं सीसीटीभी फुटेज, सामाजिक सञ्जालका सामग्री तथा फरेन्सिक र ब्यालेस्टिक रिपोर्टहरूको समेत अध्ययन गरिएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।

आन्दोलनका क्रममा मृत्यु भएका व्यक्तिमध्ये अधिकांशलाई कम्मरमाथि गोली लागेको तथ्य पोस्टमार्टम रिपोर्टबाट देखिएको पनि प्रतिवेदनले औंल्याएको छ। दुई दिनको घटनामा ७६ जनाको मृत्यु र २४ सयभन्दा बढी घाइते भएको तथ्यांक आयोगले सार्वजनिक गरेको छ।

आयोगका प्रवक्ता टीकाराम पोखरेलका अनुसार प्रतिवेदन अब आयोगको पूर्ण बैठकबाट पारित भएपछि कार्यान्वयनका लागि सम्बन्धित निकायमा पठाइनेछ।