काठमाडौं(न्यूयोर्क टाइम्सको सहयोगमा): इरान समर्थित मिलिसियाले रातभर अमेरिकी दूतावासमा आक्रमण गरेपछि अमेरिकी दूतावासले शनिबार सबै अमेरिकी नागरिकहरूलाई इराक तुरुन्तै छोड्न आग्रह गरेको छ। यो इरानसँगको युद्ध सुरु भएयता दूतावासमा दोस्रो पटकको आक्रमण हो।

दूतावासले जारी गरेको चेतावनीमा इरानसँग मिलेका मिलिसियाहरूले अमेरिकी लक्ष्यहरू जस्तै कूटनीतिक कार्यालयहरू, अमेरिकी कम्पनीहरू तथा विदेशीहरूले प्रयोग गर्ने होटेलहरूमा पटक-पटक आक्रमण गरेको उल्लेख छ। अमेरिकी नागरिकहरूलाई छिमेकी देशहरूमा स्थल मार्गबाट यात्रा गर्न सिफारिस गरिएको छ किनकि व्यावसायिक उडानहरू सञ्चालनमा छैनन्। साथै, उनीहरूलाई बग्दादको दूतावास वा उत्तरी शहर अर्बिलको अमेरिकी वाणिज्य दूतावासमा नआउन चेतावनी दिइएको छ।

कताइब हिजबुल्लाह नामक इरान समर्थित मिलिसियाले शनिबारको आक्रमणको जिम्मेवारी लिएको छ। यो समूहले अघिल्लो रात दूतावासमा गोलीबारी गरेको दाबी गरेको हो। न्यूयोर्क टाइम्सले प्रमाणित गरेको भिडियोमा दूतावासको छतमा आगो लागेको देखिएको छ। दुई इराकी सुरक्षा अधिकारीहरूले आक्रमण भएको पुष्टि गरेका छन् तर थप विवरण दिन अस्वीकार गरेका छन्।

यसैबीच, अमेरिकाले इरानको मुख्य तेल निर्यात टर्मिनल रहेको खार्ग द्वीपमा सैन्य लक्ष्यहरूमा हवाई हमला गरेको छ। राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानले होर्मुज जलडमरुमध्यबाट जहाजहरूलाई निर्बाध Passage दिन अस्वीकार गरेमा त्यहाँको तेल पूर्वाधारलाई बमबारी गर्ने धम्की दिएका छन्।

तर इरानको इस्लामिक रेभोल्युसनरी गार्ड कोर्प्स (IRGC) ले ट्रम्पको धम्कीको अवहेलना गर्दै शनिबार विज्ञप्ति जारी गरी यो महत्वपूर्ण जलमार्ग आफ्नो पूर्ण नियन्त्रणमा रहेको र कुनै पनि प्रयासलाई लक्षित गर्ने चेतावनी दिएको छ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले ब्रिटेन, फ्रान्स, चीन लगायत अन्य देशहरूलाई पनि युद्धपोत पठाएर तेल ट्याङ्करहरूलाई होर्मुज जलडमरुमध्यबाट सुरक्षित पार्न आग्रह गरेका छन्। अमेरिकाले यी देशहरूसँग समन्वय गर्ने वाचा गरेका छन्। इरानसँगको युद्ध दुई साता अघि अमेरिका र इजरायलले हवाई हमला सुरु गरेपछि तेलको मूल्य आकाशिएको छ जसले विश्व बजारलाई हल्लाएको छ।

अन्य प्रमुख घटनाक्रमहरू:

• बमबारी: इजरायलको सेनाले शनिबार इरानको राजधानी तेहरान र लेबनानको बेरुत दक्षिणी उपनगरहरूमा बमबारी गरेको छ। इरान समर्थित हिजबुल्लाहले इजरायली क्षेत्रमा रकेट तथा ड्रोन प्रहार गरेको छ। तेहरानका बासिन्दाहरूले शहरमा मृत्युको जस्तो वातावरण रहेको बताएका छन्। ४१ वर्षीय कवि मैसम (उपनाम प्रयोग नगर्न आग्रह) ले भने, “कसैलाई थाहा छैन के हुन्छ, हामी सबै निराशा र आशाको बीचमा छौं।”
• मृत्यु हुनेको संख्या: इरानले संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद्मा बुधबार जानकारी दिँदै युद्ध सुरु भएयता कम्तीमा १,३४८ सर्वसाधारण मारिएका बताएको छ। लेबनानमा अधिकारीहरूका अनुसार ८२६ व्यक्ति मारिएका छन् र २,००० भन्दा बढी घाइते भएका छन्।
• खाडीमा आक्रमण: पर्सियन खाडीका धेरै देशहरूमा रातभर हवाई आक्रमणको लहर आएको छ। दुबईमा रोकेको प्रोजेक्टाइलको टुक्रा भवनमा ठोक्किएको छ। साउदी अरेबियाले ११ ड्रोन रोकेको छ भने बहरेनमा साइरन बजाएर बासिन्दाहरूलाई आश्रय लिन आग्रह गरिएको छ।
• तेल संकट: ट्रम्प प्रशासनले इरानसँगको युद्धलाई अमेरिकी जनता र आफ्नै समर्थकहरू समक्ष बेच्न संघर्ष गरिरहेको छ। इरानी प्रतिकारले विश्व ऊर्जा बजारलाई गम्भीर रूपमा प्रभावित गरेको छ। होर्मुज जलडमरुमध्यमा इरानको अवरोधका कारण तेलको मूल्य ४० प्रतिशतभन्दा बढी बढेको छ। अमेरिकामा शनिबार ग्यासको औसत मूल्य $३.६८ प्रति ग्यालन पुगेको छ जुन युद्ध सुरु भएयता २३.५ प्रतिशतले वृद्धि हो (AAA अनुसार)।
• मिश्रित सन्देश: सुरुमा ट्रम्पले इरानी जनतालाई सडकमा उत्रिएर इस्लामिक गणतन्त्रलाई हटाउन आह्वान गरेका थिए तर शुक्रबार उनले लोकप्रिय विद्रोह सफल हुनेमा शंका व्यक्त गर्दै विरोधीहरूलाई ठूलो चुनौती रहेको र प्रदर्शन गरेमा गोली हानिने सम्भावना रहेको बताएका छन्।