काठमाडौं। न्यूयोर्क टाइम्स र एजेन्सीको सहयोगमा । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले मंगलबार राति कंग्रेसको संयुक्त बैठकमा आफ्नो स्टेट अफ द युनियन सम्बोधन दिँदै अमेरिकाले “एक वर्षमै ऐतिहासिक मोड लिएको” दाबी गरेका छन् । ट्रम्पले गरेका अधिकांश दावी झुठा यात तोडमरोड गरिएको भन्दै आलोचना भएको छ ।
सन् १९६० देखि राष्ट्रपति भाषणाको रेकड राखिएदेखि यताको सवैभन्दा लामो भाषणको रेकर्ड बनाएका छन् ।

अमेरिकी इतिहासमा स्टेट अफ द युनियन सम्बोधनहरूको अवधि मापन गर्दा, हालैका रेकर्डहरू अनुसार डोनाल्ड ट्रम्पले सबैभन्दा लामो सम्बोधनको रेकर्ड बनाएका छन् ।
ट्रम्पको दोस्रो कार्यकालको पहिलो स्टेट अफ द युनियन सम्बोधन (फेब्रुअरी २४, २०२६) करिब १ घण्टा ४७ देखि १ घण्टा ४८ मिनेट (लगभग १०८ मिनेट) लामो थियो। यो सम्बोधन अमेरिकी इतिहासमा संयुक्त कंग्रेस बैठकमा दिइएको सबैभन्दा लामो सम्बोधन हो, जसले कम्तीमा १९६४ देखि रेकर्ड राख्ने गरेकोलाई आधार बनाएर यो रेकर्ड तोडिएको हो।
यो सम्बोधनले ट्रम्पकै अघिल्लो वर्ष (२०२५ मा संयुक्त कंग्रेसमा दिएको सम्बोधन, जुन आधिकारिक रूपमा स्टेट अफ द युनियन नभए पनि) को १ घण्टा ३९ मिनेटको रेकर्डलाई तोडेको थियो। त्यसअघि बिल क्लिन्टनको २००० को सम्बोधन (१ घण्टा २८ मिनेट ४९ सेकेन्ड) सबैभन्दा लामो मानिन्थ्यो।
प्रमुख लामो सम्बोधनहरूको तुलना (१९६४ पछिका रेकर्डहरूबाट)

डोनाल्ड ट्रम्प (२०२६):१ घण्टा ४७–४८ मिनेट (सबैभन्दा लामो)
डोनाल्ड ट्रम्प (२०२५, संयुक्त बैठक): १ घण्टा ३९ मिनेट ३२ सेकेन्ड
बिल क्लिन्टन (२०००): १ घण्टा २८ मिनेट ४९ सेकेन्ड
बिल क्लिन्टन (१९९५): १ घण्टा २४ मिनेट ५८ सेकेन्ड
डोनाल्ड ट्रम्प (२०१९): १ घण्टा २२ मिनेट २५ सेकेन्ड

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले स्थानीय समय अनुसार २०२६ फेब्रुअरी २५ मा प्रकाशित विस्तृत तथ्य–जाँच प्रतिवेदनमा राष्ट्रपति ट्रम्पको को स्टेट अफ द युनियन सम्बोधनका दर्जनौँ दाबीहरूलाई गलत, अतिरञ्जित वा सन्दर्भविहीन ठहर गरेको छ। करिब दुई घण्टा लामो भाषणमा ट्रम्पले “इतिहासमै नदेखिएको परिवर्तन” र “युगान्तकारी पुनरुत्थान” भएको दाबी गरे पनि उपलब्ध तथ्यांकहरूले त्यस्तो निष्कर्षलाई समर्थन गर्दैनन्।

अर्थतन्त्र र मुद्रास्फीति

ट्रम्पले आफू सत्तामा आउँदा देश संकटमा रहेको र मुद्रास्फीति “इतिहासकै उच्च” रहेको दाबी गरे। तर तथ्यांकअनुसार २०२५ जनवरीमा (उनेल पद सम्हाल्दा) मुद्रास्फीति करिब ३ प्रतिशतमा झरेको थियो। सन् २०२२ जुनमा करिब ९ प्रतिशत पुगे पनि त्यो १९७०–८० दशकको स्तरभन्दा कम थियो। साथै मुद्रास्फीति ट्रम्प पदमा आउनुअघि नै घट्दो क्रममा थियो। “कोर” पीसीई सूचकांक (खाद्य र ऊर्जा हटाएर) अझै करिब ३ प्रतिशत वरिपरि रहेकाले फेडरल रिजर्भ ब्याजदर घटाउन सतर्क देखिएको छ।

अपराध र सुरक्षा

ट्रम्पले अपराध व्यापक भएको बताए पनि २०२५ मा राष्ट्रिय हत्या दर ४ प्रति १ लाखमा झर्ने प्रक्षेपण थियो, जुन ऐतिहासिक रूपमा न्यून स्तरमध्ये पर्छ। २०२४ मा यो दर ५ प्रति १ लाख थियो। वासिङ्टन डीसी मा हत्या घटनामा उल्लेखनीय गिरावट आए पनि राजधानी शहर अझै अमेरिकाका सुरक्षित शहरमध्ये अग्रस्थानमा पर्दैन।

रोजगारी र निर्माण क्षेत्र

“७० हजार निर्माण रोजगारी थपियो” भन्ने दाबी अतिरञ्जित ठहरियो। उद्योग समूहहरूका अनुसार २०२५ मा निर्माण क्षेत्रमा करिब १४ हजार मात्र नयाँ रोजगारी थपिएको थियो। उच्च ब्याजदर र इस्पात–एल्युमिनियममा लगाइएका शुल्कका कारण लागत बढेको थियो। समग्र रोजगारी १५९ मिलियन पुगे पनि श्रम सहभागिता दर लगभग स्थिर (६२.५ प्रतिशत) रह्यो। बेरोजगारी दर .।३ प्रतिशतमा पुगेको थियो।

लगानी र कर कटौती

ट्रम्पले १८ ट्रिलियन डलर लगानी प्रतिवद्धता ल्याएको दाबी गरे, तर ह्वाइट हाउसकै तथ्यांक ९.७ ट्रिलियन डलर मात्र थियो। कतार र यूएई जस्ता देशबाट घोषित लगानी उनीहरूको कुल गार्हस्थ्य उत्पादनभन्दा बढी भएकाले यथार्थपरक नभएको विश्लेषणकर्ताहरूको मत छ। “इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो कर कटौती” पनि गलत ठहरियो—ट्याक्स फाउन्डेसनका अनुसार त्यो अर्थतन्त्रको अनुपातमा छैटौँ ठूलो मात्र हो।

सीमा र आप्रवासन

ट्रम्पले “९ महिनामा शून्य अवैध आप्रवासी भित्रिए” भने पनि जनवरी २०२६ मा करिब ६ हजार अवैध प्रवेश दर्ता भएका थिए। अवैध आवागमन उल्लेखनीय रूपमा घटे पनि पूर्ण रूपमा शून्य भएको भने होइन। पक्राउ परेका अधिकांश आप्रवासीमा गम्भीर आपराधिक दोषसिद्धि नभएकाहरु रहेको तथ्यांकले देखाउँछ।

सामाजिक सुरक्षा र स्वास्थ्य

“सोसियल सेक्युरिटी, मेडिकेयर, मेडिकेड जोगाउँछौं” भन्ने दाबी पनि विवादित छ। पछिल्लो विधेयकमार्फत मेडिकेडमा आगामी दशकमा १ ट्रिलियन डलरभन्दा बढी कटौती गरिएको प्रक्षेपण छ। औषधिको मूल्य विश्वकै सबैभन्दा सस्तो बनाइदिएको दाबी पनि भ्रामक मानिएको छ, किनकि धेरै औषधि अझै युरोपेली देशमा भन्दा महँगा छन्।

ट्यारिफ र बजेट घाटा

ट्रम्पले विदेशीहरूले अमेरिकी ट्यारिफ तिर्छन् भने पनि वास्तविकता अमेरिकी आयातकर्ताले शुल्क तिर्नुपर्छ भन्ने हो। २०२४ मा आयकरबाट २.४ ट्रिलियन डलर उठेको थियो भने ट्यारिफ राजस्व करिब ३०० अर्ब डलर मात्र थियो। ट्यारिफले आयकर प्रणाली प्रतिस्थापन गर्ने सम्भावना अत्यन्त न्यून देखिन्छ। “ठगी हटाए रातारात सन्तुलित बजेट” सम्भव हुने दाबी पनि गलत ठहरियो, किनकि २०२५ को संघीय घाटा १.८ ट्रिलियन डलर थियो।

विदेश नीति र युद्ध

“आठ वटा युद्ध अन्त्य गरें” भन्ने ट्रम्पको दाबी पनि अतिरञ्जित मानियो। कतिपय स्थानमा युद्धविरामपछि फेरि झडप सुरु भएका छन्। इरानको आणविक कार्यक्रम “पूर्ण रूपमा ध्वस्त” पारिएको दाबीबारे आधिकारिक रणनीति दस्तावेजले “गम्भीर क्षति” मात्र भएको उल्लेख गरेको छ, पूर्ण विनाश होइन।

समग्रमा, न्यूयोर्क टाइम्सको तथ्य–जाँचले ट्रम्पका धेरैजसो दाबीहरू या त गलत, या अतिरञ्जित, या सन्दर्भबाहिर प्रस्तुत भएको निष्कर्ष निकालेको छ। अर्थतन्त्र, आप्रवासन, कर नीति, सामाजिक सुरक्षा र विदेश नीतिसम्बन्धी मुद्दामा उपलब्ध आधिकारिक तथ्यांकले भाषणमा गरिएको “इतिहासकै परिवर्तन” दाबीलाई पूर्ण रूपमा समर्थन गर्दैन।