विलियम क्याकिन्ले, टीआर र ट्रम्प एक स्पेनी राजनीज्ञिको चासो

क्युबा केवल एक उपनिवेश थिएन, यो मेरो देशको हिस्सा थियो। विस्तारवाद पुरानो भइसकेको छ।

डोनाल्ड ट्रम्पले आफ्नो दोस्रो सपथ सम्बोधनमा दुई राष्ट्रपतिहरूको उल्लेख गरेः विलियम म्याकिन्ले र थिओडोर रुजवेल्ट। “राष्ट्रपति म्याकिन्लेले भन्सार शुल्क र प्रतिभामार्फत हाम्रो देशलाई धेरै धनी बनाए—उनी स्वाभाविक व्यापारी थिए—र टेडी रुजवेल्टलाई पानामा नहरलगायत धेरै महान कामहरूका लागि रकम दिए, जुन मूर्खतापूर्वक पानामा देशलाई दिइएको छ।“
स्पेनले अस्वीकार ग¥यो। क्युबा केवल एक उपनिवेश थिएन, यो देशको भूभागको हिस्सा थियो। एक स्पेनी इतिहासकारले यसलाई “बेच्न, किन्न, धितो राख्न वा उपहार दिन नहुने भूमि; जसको भाग्य युद्धले बदल्न सक्छ, तर व्यापारले होइन; जुन अलग भए पनि एउटा मातृभूमि बन्छ; कहिल्यै हराएको वा हस्तान्तरण भएको चीज होइन, तर अलग भएर पनि टुट्न नसक्ने आवश्यक गुण“ भनेका थिए। स्पेनले क्युबा गुमायो र साथै पोर्टो रिको र फिलिपिन्स पनि छोड्नुप¥यो।

ट्रम्पको दृष्टिकोण विश्वस्तरमा अलगाववादी र अमेरिकाको लागि विस्तारवादी दुवै छ। आफ्नो सपथ सम्बोधनमा उनले प्रतिबद्धता जनाए कि अमेरिका “फेरि एक पटक आफूलाई बढ्दो राष्ट्रको रूपमा मान्य हुनेछ—जसले हाम्रो धन बढाउँछ, हाम्रो भूभाग विस्तार गर्छ, हाम्रा सहरहरू निर्माण गर्छ, हाम्रा अपेक्षाहरू माथि उठाउँछ, र हाम्रो झण्डालाई नयाँ र सुन्दर क्षितिजहरूमा पु¥याउँछ।“ उनले ग्रिनल्याण्ड किन्ने, क्यानडालाई अमेरिकी राज्य बनाउने र पानामा नहर फिर्ता लिने चाहना व्यक्त गरेका छन्। विस्तारवाद व्यापार संरक्षणवादजस्तै पुरानो छ—इतिहासले यी दुवै गलत साबित गरिसकेको छ।

रुजवेल्ट, जो सन् १९०१ मा म्याकिन्लेको हत्यापछि राष्ट्रपति बनेका थिए, उनले फरक दृष्टिकोण अपनाए। उनले कूटनीतिक समूहलाई अलगाववादी जडताबाट मुक्त गरे र देशलाई विश्व मामिलामा भूमिका खेल्नेगरी अघि ल्याए। रुजवेल्टको विचार ऊर्जाशील राष्ट्रवादबाट एक प्रकारको अन्तर्राष्ट्रियवादतर्फ विकसित भयो, जसले अमेरिकी सैन्य शक्तिलाई विश्व शान्तिको सेवामा राख्यो, तर अन्य राष्ट्रहरूको सार्वभौमसत्तालाई कमजोर नपारी। उनले एट्लान्टिक गठबन्धनको परिभाषित विशेषताहरूको समर्थन गरे—एक ठोस रक्षा प्रणाली, स्पष्ट नियमहरू सहितको, जुन एक अन्तर्राष्ट्रिय संगठनले शान्तिलाई प्रभावकारी वास्तविकता बनाउन चाहन्थ्यो।

म अझै पनि वाल्टर लिपम्यानले सन् १९४४ मा लेखेको कुरासँग सहमत छुः “संयुक्त राज्य अमेरिका अब पश्चिमी विश्वको केन्द्रमा छ। यो तथ्यमा अमेरिकी नियति निहित छ। हामी यो तथ्यलाई अस्वीकार गर्न र हाम्रो नियतिलाई इन्कार गर्न सक्छौं। यदि हामीले त्यसो ग¥यौं भने, पश्चिमी सभ्यता, जुन हाम्रो विश्वको गौरव हो, सोभियत संघ र एसियाका उदाउँदा जनताहरूको वरिपरि एक असंगठित किनारा बन्नेछ। तर यदि हामीले हाम्रो नियतिलाई बुझ्यौं भने, हामी त्यसको लागि योग्य हुनेछौं।“ तर अहिले त्यसको उल्टो भइरहेको छ।
द वाल स्ट्रिट जर्नलबाट
(अजनारले सन् १९९६ देखि २००४ सम्म स्पेनको प्रधानमन्त्रीको रूपमा सेवा गरे। उनी न्यूजकर्पका निर्देशक हुन्, कर्पको स्वामित्वमा यो जर्नल छ।