काठमान्डौ ५ साउन

कोरोना महामारीका कारण मानिसको दैनिकी फेरिएको छ । अन्य काम नहुँदा मोबाइल लामो समयसम्म हेरिरहने बानी परेको छ । मोबाइलमा लामो समयसम्म हेरिरहँदा ‘स्क्रोलिङ’ वा ‘डुम’ जस्ता समस्या हुन्छ ।
के हो ‘डुमस्क्रोलिङ’
यो एक मानसिक समस्या हो । स्क्रिनमा अत्यधिक समय धेरैजसो नकारात्मक समाचारजन्य सामग्री स्क्रोल गर्दै हेर्दा उत्पन्न हुने समस्या नै ‘डुमस्क्रोलिङ’ हो । यो पत्ता लगाउन सजिलो हुन्छ । तपाईँलाई असर गर्ने नकारात्मक समाचारको विस्तृत विवरण खोतल्दै लैजानुहुन्छ भने ‘डुमस्क्रोलिङ’ भएको मान्न सकिन्छ ।

हामी कुनै बेला निश्चित समाचारमा अडिन सक्दैनौँ, बरु लगातार नकारात्मक समाचारसँग सम्बन्धित समाचार हेर्दै वा पढ्दै स्क्रिन स्क्रोल गर्दै लैजान्छौँ । साथै अन्य विभिन्न नयाँ वेबसाइटमा नयाँ कुराको खोजीमा लगातार लाग्छौँ । यस्तो हुँदा हाम्रो दैनिक सामान्य जीवनमा असर पर्छ । त्यो कुरा स्वयम्लाई थाहा हुन्छ । तर त्यसबाट टाढा हुन सकिरहेका हुँदैनौँ ।
‘डुमस्क्रोलिङ’बाट बच्ने उपाय
यो एक मानसिक समस्या भएका कारण मस्तिष्कलाई नकारात्मक कुराबाट टाढा राख्ने तथा विभिन्न ग्याजेटको प्रयोग सीमित गर्ने कार्य नै यसबाट बच्ने उपाय हुन सक्छन् । यहाँ अन्य केही उपाय प्रस्तुत गरिएको छ स्
सामाजिक सञ्जाल प्रयोग सीमित गर्ने स् सामाजिक सञ्जालमा जोसुकैले पनि अफवाह फैलाउने किसिमका समाचार सामग्री राख्ने गर्छन् । जसले मस्तिष्कमा नकारात्मक असर पार्छ । त्यसैले सकेसम्म सामाजिक सञ्जाल प्रयोगलाई सीमित गर्नुपर्छ । सुत्ने बेला यसको प्रयोग गर्नु हुँदैन । यसका लागि सबभन्दा उत्तम उपाय भनेको ओछ्यान नजिक मोबाइललगायतका ग्याजेट नराख्नु हो ।
योगा तथा नियमित व्यायाम गर्ने स् योगाभ्यास तथा नियमित शारिरीक व्यायाम गर्दा शरीरमा सकारात्मक ऊर्जा आउँछ । त्यसैले शारिरीक र मानसिक स्वस्थ रहन नियमित व्यायाम गर्नुपर्छ ।
मनोरञ्जनात्मक कार्य गर्नेरसकारात्मक कार्य गर्नेस् मनोरञ्जनात्मक कार्य गर्दा नकारात्मकता हट्छ । रुचिअनुसारका कार्य गर्दा आफूलाई आत्मासन्तुष्टि मिल्छ । त्यसैले आफ्नो रुचिअनुसार सकारात्मक ऊर्जा दिने किसिमका गीत गाउने, नाच्नेलगायतका मनोरञ्जनात्मक कार्य गर्न सकिन्छ ।
सधैँ फाइदाजनक कार्यमा व्यस्त रहनेस् सधैँ व्यस्त रहँदा नकारात्मक कुराले दिमागमा बास पाउँदैन । त्यसैले सधैँ फाइदा पुग्ने कार्य गरिरहनुपर्छ । जस्तै सकारात्मक किसिमका पुस्तक पढ्ने, परिवारका सदस्य मिलेर काम गर्नेलगायतका कार्य गर्न सकिन्छ ।