कतारको सक्रिय कूटनीतिक पहलपछि मात्र तनाव कम भई अन्तिम समयमा सम्झौता सम्भव भएको हो।
काठमाडौं ।: अमेरिका र इरानबीच युद्धविराम सम्झौता भएको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आइतबार सामाजिक सञ्जालमार्फत दुई देशबीच युद्धविरामको सहमति भएको घोषणा गरेका हुन्। यो सम्झौतासँगै विगत केही महिनादेखि जारी तनावपूर्ण युद्ध अन्त्य हुने दिशामा अघि बढेको छ।
सम्झौताका मुख्य बुँदाहरू:
- युद्धविराम: दुवै पक्ष ६० दिनका लागि युद्धविराम गर्न सहमत भएका छन्।
- हार्मज जलमार्ग: राष्ट्रपति ट्रम्पले विश्वका लागि महत्त्वपूर्ण मानिने ‘स्ट्रेट अफ हर्मज’ (Strait of Hormuz) पुनः खुल्ने र इरानी बन्दरगाहहरूमा लगाइएको अमेरिकी नौसैनिक नाकाबन्दी तत्काल हटाउने घोषणा गरेका छन्।
- हस्ताक्षर: इरानका उपविदेशमन्त्री काजेम घारिबाबादीले दुई देशले आगामी शुक्रबार, जुन १९ मा स्विट्जरल्याण्डको जेनेभामा औपचारिक रूपमा सम्झौता पत्रमा हस्ताक्षर गर्ने पुष्टि गरेका छन्। पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शहबाज सरिफले पनि मध्यस्थकर्ताको भूमिका निर्वाह गर्दै यसको पुष्टि गरेका हुन्।
समाधान हुन बाँकी जटिल विषयहरू
यद्यपि दुवै देशले यसलाई कूटनीतिक विजयका रूपमा हेरेका छन्, तर केही संवेदनशील मुद्दाहरू भने अझै थाती राखिएका छन्। ६० दिने युद्धविरामको अवधिमा निम्न विषयमा विस्तृत वार्ता हुने बताइएको छ:
- परमाणु कार्यक्रम: इरानको विवादास्पद परमाणु कार्यक्रमको भविष्य के हुने भन्ने स्पष्ट भइसकेको छैन।
- प्रतिबन्ध: इरानमाथि लगाइएका अमेरिकी आर्थिक प्रतिबन्धहरू फुकुवा गर्ने वा नगर्ने भन्ने विषयमा सहमति जुट्न बाँकी छ।
इजरायल र लेबनानको चुनौती
यो शान्ति प्रयासका लागि लेबनान एउटा ठूलो बाधक बनेको छ। इरानले लेबनानमा इजरायली आक्रमण रोकिनुपर्ने र इजरायली सेना फिर्ता हुनुपर्ने सर्त राख्दै आएको छ। यता, इजरायलले भने हिजबुल्लाह समूहले आफ्नो भूमिमा आक्रमण जारी राखेमा आफूले पनि प्रत्याक्रमण जारी राख्ने चेतावनी दिएको छ।
आइतबार नै इजरायलले बेरुतको दक्षिणी उपनगरमा हवाई आक्रमण गरेपछि सम्झौता नै खतरामा परेको थियो। त्यसप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै राष्ट्रपति ट्रम्पले इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुको निर्णय क्षमताको आलोचना गरेका थिए। कतारको सक्रिय कूटनीतिक पहलपछि मात्र तनाव कम भई अन्तिम समयमा सम्झौता सम्भव भएको हो।
यस सम्झौताले मध्यपूर्वको अस्थिरतालाई कति हदसम्म कम गर्नेछ भन्ने कुरा आगामी ६० दिनको वार्ताले नै निर्धारण गर्नेछ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस्