काठमाडौं — प्रमुख प्रतिपक्षी नेपाली कांग्रेसले अन्ततः संसदीय दलको नेता चयन गर्ने प्रक्रिया अघि बढाउने भएको छ। बिहान ११ बजे सिंहदरबारमा बस्ने संसदीय दलको बैठकमा यो विषय मुख्य एजेन्डा रहने बताइएको छ।

अन्य दलहरूले संसदीय दलको नेता चयन गरिसकेका बेला दोस्रो ठूलो दल कांग्रेस भने सभामुख चयन नभएसम्म ढिलो गर्दै थियो। आइतबार डोलप्रसाद (डीपी) अर्याल सभामुख चुनिएपछि अब कांग्रेसले पनि आफ्नो संसदीय नेतृत्व टुंग्याउने तयारी गरेको हो।

चर्चामा को-को ?

प्रतिनिधिसभाका ज्येष्ठ सदस्य अर्जुननरसिंह केसी देखि नयाँ अनुहार निस्कल राई सम्मको नाम संसदीय दलको नेताका लागि चर्चामा छ।

• अर्जुननरसिंह केसी : ज्येष्ठ सदस्यका रूपमा हाल संसद् बैठक सञ्चालन गरिरहेका केसीको नाम सबैभन्दा बढी चर्चित छ।
• भीष्मराज आङ्देम्बे : समानुपातिकतर्फबाट सांसद, अनुभवी नेता।
• मोहन आचार्य : प्रत्यक्षतर्फ निर्वाचित, आकांक्षीका रूपमा हेरिएका।
• भरतबहादुर खड्का : प्रत्यक्ष निर्वाचित सांसद।
• निस्कल राई : इलाम-१ बाट प्रत्यक्ष विजयी, युवा र नयाँ पुस्ताको प्रतिनिधित्व गर्ने चर्चा।

कांग्रेस वृत्तमा केही नेताहरूले प्रत्यक्षतर्फका सांसदहरूलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने बताइरहेका छन् भने केहीले ज्येष्ठता र अनुभवलाई जोड दिइरहेका छन्।

मतदान हुने सम्भावना ?

कांग्रेस संसदीय दलको विधानअनुसार संसदीय दलका सदस्यहरूले आफूमध्येबाट नेता चयन गर्नुपर्छ। यदि एकभन्दा बढी उम्मेदवार भए गोप्य मतदानबाट निर्णय हुन्छ।

पार्टीको हालको आन्तरिक अवस्थालाई हेर्दा सर्वसम्मत सम्भव नभएर मतदान नै हुने सम्भावना बलियो देखिन्छ। अघिल्लो संसद्मा पनि गगन थापा र शेरबहादुर देउवा पक्षबीच मतदान भएको थियो। अहिले पनि देउवा र थापा पक्षको प्रभाव कायम रहेकाले गुटबन्दीको असर पर्ने अनुमान गरिएको छ।

किन महत्वपूर्ण छ यो पद ?

संसदीय दलको नेता प्रमुख प्रतिपक्ष दलको नेता हुन्छ, जुन संवैधानिक पद हो। उनी संवैधानिक परिषद्को सदस्यसमेत हुन्छन्। यो पदले संसद्मा प्रतिपक्षको नेतृत्व गर्ने, सरकारको नीति तथा कार्यक्रममा विरोध जनाउने र संसदीय गतिविधि निर्देशित गर्ने मुख्य भूमिका खेल्छ।

अहिले राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले बालेन्द्र शाह (बालेन), नेकपा एमालेले रामबहादुर थापा , नेकपाले पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड, राप्रपाले ज्ञानेन्द्र शाही लगायतले दलको नेता चयन गरिसकेका छन्। कांग्रेसले ढिलो गर्दा प्रमुख प्रतिपक्षको भूमिका प्रभावकारी बनाउन चुनौती थपिएको छ।

बैठकबाट के अपेक्षा ?

आजको बैठकमा दलको नेता चयनबाहेक संसद्मा प्रस्तुत हुने नीति तथा कार्यक्रमबारे पनि छलफल हुने बताइएको छ। सांसद बासना थापाले एजेन्डा औपचारिक रूपमा सार्वजनिक नभए पनि दल नेता चयन अनिवार्य रहेको बताएकी छन्।

कांग्रेसको यो बैठकले पार्टीभित्रको गुटबन्दीलाई कसरी व्यवस्थापन गर्छ र नयाँ पुस्ता वा पुराना अनुभवी नेतामध्ये कसलाई प्राथमिकता दिन्छ भन्नेमा राजनीतिक वृत्तको चासो छ।

निर्णय जे भए पनि, यो चयनले आगामी संसदीय अधिवेशनमा कांग्रेसको प्रतिपक्षीय भूमिका कस्तो हुन्छ भन्ने संकेत दिनेछ।