काठमाडौं — अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानलाई ४८ घण्टाभित्र होर्मुज स्ट्रेट पूर्ण रूपमा खोल्न नमाने देशका विद्युत गृहहरू “पूर्ण रूपमा नष्ट” गर्ने चेतावनी दिएका छन्। इरानले यो अल्टिमेटम अस्वीकार गर्दै शनिबार राति इजरायलको दक्षिणी भागमा मिसाइल हमला गरेको छ। हमलामा इजरायलको मुख्य न्यूक्लियर अनुसन्धान केन्द्र नजिकैको दिमोना शहर पनि प्रभावित भएको छ।

ट्रम्पले शनिबार राति भनेका थिए, “यदि इरानले ४८ घण्टाभित्र होर्मुज स्ट्रेट खोल्दैन भने हामी उसका विद्युत गृहहरू ध्वस्त पारिदिन्छौं।” होर्मुज स्ट्रेट विश्वको तेल आपूर्तिको महत्वपूर्ण मार्ग हो, जसलाई इरानी हमलाका कारण हाल अवरुद्ध पारिएको छ।

इरानले तत्काल कडा जवाफ दिएको छ। इरानी सैनिक प्रवक्ता इब्राहिम जोल्फेकारीले आइतबार भने, “यदि हाम्रा ऊर्जा पूर्वाधारमा आक्रमण भयो भने क्षेत्रीय इन्धन डिपो, पानी डिसेलिनेसन प्लान्ट र अमेरिका–इजरायल–सहयोगीहरूले प्रयोग गर्ने अन्य पूर्वाधारहरूलाई वैध लक्ष्य ठानेर अपूरणीय रूपमा नष्ट गरिनेछ।”

इजरायलमा क्षति

शनिबार राति इरानी मिसाइलले इजरायलको दिमोना र नजिकैको अराद शहरमा प्रहार गरे। दिमोना इजरायलको मुख्य न्यूक्लियर रिसर्च केन्द्रबाट मात्र १३ किलोमिटर टाढा छ।

• दुवै शहरमा १७५ जना घाइते भएका छन्, जसमध्ये १० जना गम्भीर घाइते छन्।
• कुनै पनि व्यक्तिको मृत्यु भएको छैन।
• दुवै शहरमा विद्यालय बन्द गरिएको छ।

इजरायली सेनाले पहिले नै यी शहरका विद्यालय खोल्ने निर्णय गरेको थियो, तर नयाँ हमलापछि फेरि बन्द गर्नुपरेको छ।

अन्य महत्वपूर्ण घटनाक्रम

• लेबनान : इजरायली रक्षामन्त्री इजरायल क्याट्जले दक्षिणी लेबनानमा पुल र घर भत्काउने अभियान तीव्र पार्न आदेश दिएका छन्। उनले लिटानी नदीमाथिका पुलहरू ध्वस्त पार्न निर्देशन दिएका छन्। इजरायलले दक्षिणी लेबनानमा ‘बफर जोन’ बनाउने प्रयास गरिरहेको छ, जसलाई धेरै लेबनानीहरूले नयाँ कब्जाको रूपमा हेरेका छन्।
• मृत्यु संख्या : युद्ध सुरु भएयता इरानमा कम्तीमा १,३४८ सर्वसाधारण मारिएका छन् (इरानी युनिसेफ राजदूत)। अर्को मानवअधिकार समूहले १,३९८ जनाको मृत्यु भएको बताएको छ। लेबनानमा १,००० भन्दा बढी मारिएका छन्। इजरायलमा इरानी हमलामा १५ जना मारिएका छन् भने अमेरिकी पक्षमा १३ जना सैनिक मारिएका छन्।
• इरानमा इन्टरनेट : इरान २३ औं दिनदेखि इन्टरनेट ब्ल्याकआउटमा छ। सामान्य नागरिक सञ्चार गर्न असमर्थ छन्, तर सरकारी अधिकारीहरूले विशेष “ह्वाइट सिम” मार्फत इन्टरनेट प्रयोग गरिरहेका छन्।

युद्धको वर्तमान अवस्था

ट्रम्पको युद्ध लक्ष्य र आगामी योजनाबारे अझै स्पष्टता छैन। उनी कहिलेकाहीँ “युद्धविराम हुँदैन” भन्छन् भने कहिलेकाहीँ “अपरेशन घटाउँदैछौं” भन्ने संकेत गर्छन्।

इजरायली सेनाका प्रमुखले जनतालाई “युद्ध अझै धेरै बाँकी छ, पासओभर चाडका बेला पनि लडाइँ चलिरहनेछ” भनेका छन्।

यो घटनाक्रमले मध्यपूर्वको युद्ध अझ लामो, विनाशकारी र जटिल बन्दै गएको देखाउँछ। इरानले अझै पनि ठूलो क्षति पुर्‍याउने क्षमता देखाइरहेको छ भने इजरायल र अमेरिका लामो युद्धको लागि तयारी अवस्थामा छन्।