१० वर्षमा १०० बिलियन डलरको अर्थतन्त्र सम्भव
काठमाडौं : नेपाललाई आर्थिक रूपमा तीव्र गतिमा समृद्ध बनाउने सम्भावना अझै बलियो रहेको बताउँदै उपेन्द्र महतो ले आगामी १० वर्षभित्र नेपाललाई १०० बिलियन डलरको अर्थतन्त्रमा रूपान्तरण गर्न सकिने दाबी गरेका छन्।
शनिबार काठमाडौंमा आयोजित गैरआवासीय नेपाली संघको १२औँ एकता महाधिवेशनमा बोल्दै संघका संस्थापक अध्यक्ष महतोले नेपालसँग आर्थिक, बौद्धिक र मानवीय क्षमता पर्याप्त भए पनि देश बनाउने दृढ संकल्पको अभाव रहेको टिप्पणी गरे।
उनले नेपालभित्र र बाहिर रहेका नेपालीहरूको आर्थिक शक्ति एकीकृत गर्न सके छोटो समयमै देशको अर्थतन्त्र ठूलो उछाल लिन सक्ने बताए।
“नेपाल बनाउन सबैभन्दा उपयुक्त समय यही हो”
महतोका अनुसार धेरै नेपालीहरू सरकारको आलोचना मात्र गर्ने प्रवृत्तिमा सीमित हुने गरेका छन्। तर देशलाई समृद्ध बनाउने जिम्मेवारी केवल सरकारको मात्र नभई सम्पूर्ण नेपालीहरूको पनि भएको उनले बताए।
उनले भने,
“हामी किन नेपाललाई समृद्ध बनाउन सक्दैनौं? हामी सधैं सरकारसँग गुनासो मात्र गर्छौं। सबै कुरा राम्रो भएको भए हामी गैरआवासीय नेपालीहरूको आवश्यकता नै पर्दैनथ्यो। देश कठिन अवस्थामा छ, नियम–कानुन जटिल छन्, यस्तै अवस्थामा हामीले नेपाल निर्माणको अभियान अघि बढाउनुपर्छ।”
उनका अनुसार देशको विकासका लागि चुनौतीपूर्ण समय नै अवसर बन्न सक्छ।
नेपालीसँग क्षमता छ, अभाव केवल संकल्पको
महतोले नेपालीहरू बौद्धिक, आर्थिक, शारीरिक र मानसिक रूपमा अत्यन्त सक्षम रहेको बताए।
तर ती क्षमताहरूलाई राष्ट्रिय विकासमा रूपान्तरण गर्न आवश्यक पर्ने सामूहिक संकल्प र दीर्घकालीन रणनीति अझै पर्याप्त रूपमा विकसित नभएको उनको भनाइ छ।
उनका अनुसार यदि स्पष्ट लक्ष्य र दृढ प्रतिबद्धता अपनाइयो भने नेपालले छोटो समयमै उल्लेखनीय आर्थिक प्रगति हासिल गर्न सक्छ।
“विदेशी लगानी अघि बढाउन नेपाली लगानी आवश्यक”
महतोले नेपालमा विदेशी लगानी आकर्षित गर्न पनि पहिले नेपाली लगानीकर्ताको सक्रियता आवश्यक हुने तर्क गरे।
उनका अनुसार यदि गैरआवासीय नेपाली र नेपालभित्रका उद्यमीहरूले ठूला लगानी परियोजनाहरू अघि बढाए भने मात्र अन्तर्राष्ट्रिय लगानीकर्ताहरू पनि आकर्षित हुनेछन्।
उनले भने,
“आज हामी विदेशी लगानीको कुरा गर्छौं। तर जबसम्म गैरआवासीय नेपालीहरूको लगानी आउँदैन, नेपालभित्रका लगानीकर्ताहरूको लगानी बलियो रूपमा अघि बढ्दैन। त्यसपछि मात्र विदेशी लगानीकर्ताहरू पनि विश्वासका साथ नेपालमा लगानी गर्न आउँछन्।”
उनका अनुसार डायस्पोरा पूँजी नेपालका लागि आर्थिक रूपान्तरणको महत्वपूर्ण स्रोत हुन सक्छ।
विश्वभर फैलिएको नेपाली आर्थिक शक्ति
महतोले अहिले विश्वभर फैलिएको नेपाली समुदायले नेपालको अर्थतन्त्रमा ठूलो योगदान पुर्याइरहेको बताए।
उनका अनुसार हाल करिब ८० लाख नेपाली विदेशमा बसोबास गरिरहेका छन्।
यी नेपालीहरूले प्रत्येक वर्ष झन्डै २० अर्ब डलर बराबरको रेमिट्यान्स नेपाल पठाउने गरेका छन्।
यो रकम नेपालका धेरै आर्थिक क्षेत्रहरूको आधार बनेको छ।
उनले स्मरण गरे कि सन् २००३ तिर विदेशमा रहेका नेपालीहरूको संख्या झन्डै ३० लाख मात्र थियो।
त्यतिबेला रेमिट्यान्स झन्डै ५ अर्ब डलर थियो।
आज त्यो रकम चार गुणाभन्दा बढी बढेर २० अर्ब डलर पुगेको छ।
“नेपालको अर्थतन्त्र सीमाभित्र मात्र सीमित छैन”
महतोका अनुसार नेपाललाई आर्थिक रूपमा मूल्याङ्कन गर्दा केवल देशभित्रको उत्पादन मात्र हेर्ने परम्परागत दृष्टिकोण पर्याप्त छैन।
उनले भने, नेपालको वास्तविक आर्थिक शक्ति देशभित्र र विदेशमा रहेका नेपालीहरूको संयुक्त आर्थिक गतिविधिमा निहित छ।
उनका अनुसार यदि नेपालभित्रको अर्थतन्त्र र विश्वभर फैलिएको नेपाली समुदायको आर्थिक गतिविधिलाई एउटै ढाँचामा जोडेर हेर्ने हो भने नेपाल अहिले नै झन्डै १०० बिलियन डलरको आर्थिक परिमाण नजिक पुगिसकेको छ।
१० वर्षमा १०० बिलियन डलरको लक्ष्य
महतोले आगामी दशकभित्र नेपालको अर्थतन्त्रलाई १०० बिलियन डलरभन्दा माथि पुर्याउने लक्ष्य पूर्ण रूपमा सम्भव रहेको बताए।
उनका अनुसार यसका लागि तीनवटा प्रमुख क्षेत्रलाई प्राथमिकता दिनुपर्छ:
१. गैरआवासीय नेपाली लगानी विस्तार
२. देशभित्र निजी क्षेत्रको सक्रियता
३. विदेशी लगानी आकर्षित गर्ने नीति सुधार
यी तीन क्षेत्रलाई एकीकृत रूपमा अघि बढाउन सके नेपालको आर्थिक वृद्धि तीव्र हुने उनको विश्वास छ।
राष्ट्रिय संकल्पको आवश्यकता
महतोका अनुसार नेपालको आर्थिक विकासका लागि सबैभन्दा ठूलो चुनौती संसाधनको अभाव होइन, सामूहिक संकल्पको अभाव हो।
उनले भने,
“हामीबीच एउटै कुराको कमी छ—संकल्प। यदि हामीले त्यो संकल्प गर्यौं भने छोटो समयमै नेपाललाई समृद्ध राष्ट्र बनाउन सक्छौं।”
उनका अनुसार देशभित्र र बाहिर रहेका नेपालीहरूको क्षमता, अनुभव र पूँजीलाई एउटै राष्ट्रिय विकास रणनीतिमा समेट्न सके नेपालको आर्थिक भविष्य अत्यन्त उज्ज्वल हुन सक्छ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस्