सन् २०२३ मा ओहायोका नवप्रवेशी सिनेटर जेडी भान्सले वाल स्ट्रीट जर्नलमा एउटा स्तम्भ लेखेका थिए जसको शीर्षक थियो, “ट्रम्पको सबैभन्दा राम्रो विदेश नीतिः कुनै पनि युद्ध सुरु नगर्नु।” त्यसमा उनले ट्रम्पको असभ्य भाषणका बाबजुद उनी एक यस्ता राजनेता हुन् भन्ने सुझाव दिएका थिए जसले बुझेका थिए कि “अमेरिकी राष्ट्रिय हितलाई क्रूरतापूर्वक तर सावधानीपूर्वक पछ्याउनुपर्छ, बलिया शब्दहरू प्रयोग गरे पनि ठूलो संयम अपनाएर।”
यदि भान्सले आफ्नै शब्दहरूमा साँच्चै विश्वास गरेका थिए भने — उनको मामिलामा यो सधैं भन्न सकिँदैन — उनले पनि ट्रम्प युद्ध विरोधी थिए भन्ने विचित्र रूपमा व्यापक भ्रम साटेका थिए। तुलसी गब्बर्डले पनि स्पष्ट रूपमा त्यस्तै सोचेका थिए, जसले एक समय “इरानसँग युद्ध गर्नु हुँदैन” लेखिएका टीशर्ट बेच्थिन्। सन् २०२४ मा ट्रम्पलाई समर्थन गर्दै गब्बर्ड (अहिले ट्रम्पकी राष्ट्रिय खुफिया निर्देशक) ले भनिन् कि उनलाई विश्वास छ ट्रम्पको पहिलो काम “हामीलाई युद्धको कगारबाट फर्काउने काम गर्नु” हुनेछ।

ट्रम्पलाई शान्तिका प्रचारकको रूपमा हेर्ने यो हास्यास्पद धारणा — जसलाई उनको २०२४ को अभियानले अँगालेको थियो — ट्रम्पको रेकर्ड र चरित्रको गहिरो तथा जानाजानी गरिएको गलत बुझाइमा आधारित छ। यो सत्य हो कि उनी नियोकन्जरभेटिभ विचारधाराका मुख्य पक्षहरूबाट अलग भए, विशेष गरी राष्ट्रनिर्माण र लोकतन्त्र प्रवर्द्धनको सन्दर्भमा। सन् २०१६ मा उनले इराक युद्धलाई विपत्ति भनेर आफ्ना रिपब्लिकन प्रतिद्वन्द्वीहरूबाट अलग भए। तर ट्रम्पले सधैं घृणा गरेको कुरा द्वन्द्व होइन, बलिदान हो — अमेरिकी शक्तिलाई आदर्शवादको पातलो आवरण वा विश्वव्यापी मतको हेरचाहबाट बाँधिनुपर्छ भन्ने धारणा।
उदाहरणका लागि उनले सन् २०१५ को एक र्यालीमा भनेका थिएः “म युद्धमा साँच्चै राम्रो छु। मलाई युद्ध मन पर्छ, केही अर्थमा, तर केवल हामी जित्दा मात्र।” इराक युद्धप्रति उनको मुख्य गुनासो के थियो भने जर्ज डब्ल्यू बुशले इराकको तेल कब्जा गर्न असफल भए।
अलगाववादी दक्षिणपन्थीहरू जसले ट्रम्पले आफ्ना विचार साट्ने सोचेका थिए, उनीहरूले घरेलु नीतिबाट धेरै निष्कर्ष निकालेकोमा गल्ती गरे। अमेरिकाको सन्दर्भमा ट्रम्पले परम्परागत प्रतिक्रियावादी राष्ट्रवादका धाराहरूलाई प्रतिबिम्बित गरेः उनी आप्रवासी–विरोधी, स्वतन्त्र व्यापारप्रति शत्रुतापूर्ण र जोन बर्च सोसाइटी शैलीका षड्यन्त्र सिद्धान्तहरूमा विश्वास गर्ने। उनको माध्यमबाट एक समय सीमान्तकृत प्याट्रिक बुकाननको राजनीति रिपब्लिकन पार्टीमा प्रमुख शक्ति बन्यो।
तर विदेश नीतिको सन्दर्भमा ट्रम्प कहिल्यै बुकाननका उत्तराधिकारी थिएनन्। उनको विचारहरू अत्यधिक असंगत छन्, उनको प्रवृत्ति मूल रूपमा युद्धप्रिय छ। यो सत्य हो कि ट्रम्पले विदेशी जटिलताप्रति सशंकित केही पेलियोकन्जरभेटिभहरूसँग गठबन्धन गरेका छन्, तर यो मुख्य रूपमा उनी सबै प्रकारका दक्षिणपन्थी विचित्रहरूप्रति आकर्षित भएकाले हो। उनी नियोकन्जरभेटिभहरूको सबैभन्दा कट्टरपन्थीहरूसँग पनि उत्तिकै मित्रवत् भएका छन्, विशेष गरी आन्दोलनको मुस्लिम विरोधी किनारामा। इजरायलका लागि उनका राजदूत माइक हकबी हुन्, जसले हालै टकर कार्लसनलाई भनेका थिए – इजरायलले मध्यपूर्वको अधिकांश भाग कब्जा गरे पनि “ठीकै हुन्छ”।
वास्तवमा, ट्रम्पको विदेश नीति प्रायः नियोकन्जरभेटिज्मको खण्डनभन्दा यसको उत्परिवर्तन भएको छ। बन्दुकको नालबाट लोकतन्त्र फैलाउने सपना देख्ने पूर्व वामपन्थीहरू नियोकन आन्दोलनको केवल एक भाग थिए। नियोकन्जरभेटिज्म कूटनीति र संयुक्त राष्ट्रसंघ जस्ता बहुपक्षीय संस्थाहरूप्रति घृणा र एक सडेको अमेरिकालाई अन्तर्राष्ट्रिय आक्रामकताबाट पुनरुत्थान गर्न सकिन्छ भन्ने भावनाबाट पनि प्रेरित थियो।
जोनाह गोल्डबर्गले सन् २००२ मा नेशनल रिभ्यूमा लेख्दै नियोकन महान् माइकल लेडिनको भनाइलाई यसरी व्याख्या गरेका थिएः “हरेक १० वर्षमा अमेरिकाले कुनै सानो नराम्रो देशलाई उठाएर भित्तामा ठोक्नुपर्छ, त्यो मात्र विश्वलाई हामी गम्भीर छौं भन्न देखाउन।” लेडिनले पछि माइकल फ्लिनसँग किताब लेखे, उनी ट्रम्पका पहिलो राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार बनेका थिए।
ट्रम्पको पहिलो कार्यकाल ड्रोन हमलाको भारी वृद्धिद्वारा चिन्हित थियोः बीबीसीका अनुसार उनले आफ्नो पहिलो दुई वर्षमा २,२४३ ड्रोन हमलाका लागि आदेश दिए, जबकि बाराक ओबामाको आठ वर्षमा १,८७८ मात्र थिए। उनले इजरायलको बस्ती निर्माणलाई अन्तर्राष्ट्रिय कानुनअन्तर्गत अवैध मान्ने लामो समयको अमेरिकी नीतिलाई उल्टाए, जुन अमेरिकी दक्षिणपन्थीलाई दिएको धेरै विशाल सुप थियो।
यो सत्य हो कि ट्रम्पले कुनै नयाँ युद्ध सुरु गरेनन्, तर पछाडि फर्केर हेर्दा यो भाग्य जत्तिकै डिजाइन पनि देखिन्छ। सन् २०२० मा जब ट्रम्पले इरानका शीर्ष सैन्य कमान्डर कासिम सुलेमानीमाथि ड्रोन हमला गरे, द वाशिंगटन पोस्टले रिपोर्ट गरेअनुसार यो निर्णयले “केही अधिकारीहरूलाई आश्चर्य र झट्का दिएको थियो, पेन्टागनको लामो समयदेखिको वृद्धिको चिन्तालाई ध्यानमा राख्दा।” यदि त्यो हत्या व्यापक द्वन्द्वमा परिणत नएको अवस्था, यो इरानी संयमको परिणाम हुन सक्छ, केही रिपोर्टहरूले सुझाव दिएअनुसार इरानले इराकमा आफ्नो प्रतिशोधी हमलाको अग्रिम चेतावनी अमेरिकालाई दिएको थियो।
ट्रम्पले आफ्नो पहिलो कार्यकालबाट सिकेको पाठ यो हो कि उनको युद्धप्रियताको कुनै वास्तविक मूल्य छैन, र यसैले उनले यसलाई बढाएका छन्। एक्सियोसका अनुसार ट्रम्पले “२०२५ मा व्यक्तिगत हवाई हमलाहरू गर्न बढी आदेश दिए जति राष्ट्रपति बाइडेनले चार वर्षमा दिएका थिए।” आफ्नो आधारबाट अर्थपूर्ण प्रतिरोध नभेटेकाले यो आश्चर्यजनक छैन कि उनी अझ बढी लापरवाह बनेका छन्। धेरै क्षेत्रमा ट्रम्पको ढाँचा मूल रूपमा उस्तै छः उनी जति सक्छन् त्यति अगाडि बढ्छन्, जबसम्म कसैले रोक्दैन।
सोमबार बिहानको एक चिड्चिडाहटपूर्ण, जोडदार पत्रकार सम्मेलनमा रक्षा मन्त्री पिट हेगसेथले तर्क गरे अनुसार अमेरिका “हाम्रा शर्तहरूमा लडिरहेको छ, अधिकतम अधिकारसहित। कुनै मूर्ख संलग्नताका नियमहरू छैनन्, राष्ट्र निर्माणको दलदल छैन, लोकतन्त्र निर्माणको अभ्यास छैन।” यो सधैं वास्तविक ट्रम्प सिद्धान्त हो। कुनै युद्ध नहुने होइन, नियमहरू नहुने मात्र हो।
न्यूयोर्क टाइम्सबाट
(मिशेल गोल्डबर्ग सन् २०१७ देखि ओपिनियन स्तम्भकार हुन्। उनी राजनीति, धर्म र महिलाका अधिकारबारे धेरै किताबहरूकी लेखिका हुन् र सन् २०१८ मा कार्यस्थल यौन उत्पीडनबारे रिपोर्टिङका लागि पब्लिक सर्भिसका लागि पुलित्जर पुरस्कार जित्ने टोलीको हिस्सा थिइन्।)








प्रतिक्रिया दिनुहोस्