उनको प्रदर्शन पूर्ण थिएन र डेमोक्र्याटिक पार्टीभित्रको विद्रोह टाढा भएको र टुङ्गिएको भने छैन

जो बाइडेनले जुलाई ११ मा धेरै प्रतिक्षित प्रेस सम्मेलन गरे, तर अन्ततः उनका दुई वटा प्रेस सम्मेलन भए। पहिलो सम्मेलन नीतिमा केन्द्रित थियो, गाजामा युद्धविरामदेखि लिएर युक्रेनमा अमेरिकी हतियारहरूको प्रयोगमा प्रतिबन्धसम्मका विषयमा। यहाँ, उनका केही भाषणात्मक त्रुटिहरूको बावजुद, बाइडेनले अमेरिकीहरूले आफ्नो राष्ट्रपतिबाट अपेक्षा गर्ने मुद्दाहरूमा दृढ पकड प्रदर्शन गरे। दोस्रो प्रेस सम्मेलन राजनीतिमा केन्द्रित थियो। संघर्षरत राष्ट्रपति पदका उम्मेदवारले आफ्नो पदको लागि योग्यता सिद्ध गर्ने र दौडमा यथावत रहिरहेको बढ्दो विरोधको बारेमा गरिएका प्रश्नहरूको जवाफ दिए, प्रायः रक्षात्मक रूपमा। यो डोनाल्ड ट्रम्पसँगको बहसमा भएको उनको विनाशकारी प्रदर्शन र त्यसपछि भएको एबीसी न्यूजसँगको अहंकारी अन्तर्वार्ताको तुलनामा केही सुधार भने भएको थियो। तैपनि, यो सम्मेलन उनीप्रतिका शंकाहरूलाई तत्काल मौन राख्न पर्याप्त हुनेछैन।

‘हामीले सुनिश्चित गर्नुपर्छ कि सीले बुझ्नुहुन्छ, त्यसको मूल्य तिर्नुपर्छ’ बाइडेनले चीनका राष्ट्रपतिको बारेमा भने, रूससँग देशको सहकार्यको बारेमा सोधिएको प्रश्नको विस्तारित उत्तरको एक भागको रूपमा। यो, र उनको भू–राजनीतिकताको व्यापक विश्लेषणसँगै, नेटो सम्मेलनको अन्त्यका लागि मानक मामिला हुने थियो। तर प्रायः हरेक प्रश्न पनि बाइडेनको उम्मेदवारको रूपमा जीवन्तता माथि केन्द्रित थियो।
‘मेरो दिन दिनहुँ बिहान सात बजेबाट सुरु भएर मध्यरातपछि मात्र सुत्न जानुको सट्टा, म अलि बढी आराम गरेर काम गर्ने समय बिताउनु स्मार्ट हुनेछ’ उनले आफ्नो कार्यभार र तालिकाबारे जानकारी दिए । अमेरिकीहरुका शत्रुसँग उच्च जोखिमको व्यवहारको लागि सोधिएको प्रश्नमा, राष्ट्रपतिले जवाफ फर्काए, ‘म अहिले पनि र तीन वर्षपछि पनि उनीहरूसँग व्यवहार गर्न तयार छु।’

बाइडेन निश्चित रूपमा जूनको बहसको तुलनामा राम्रो देखिन्थे। यद्यपि उनले केही पटक खोके, प्रेस सम्मेलन जारी रहँदा राष्ट्रपतिले गति र ऊर्जा प्राप्त गर्दैछन् जस्तो देखिन्थ्यो। फिक्का र बिरामी देखिनुको सट्टा, उनले केही आरा लिएका थिए र बढी जीवन्त देखिन्थे, यद्यपि प्रायः उनी शब्दहरूमा अड्किएर लरबराइरहेका थिए। (बाइडेनको बारम्बारको लक्षण भनेको शब्दहरूमा अड्केर ‘जे भए पनि’ घोषणा गर्नु हो।)

राष्ट्रपतिको नीतिमा केही टिप्पणीहरू सतही थिए, जस्तै मुद्रास्फीतिलाई कर्पोरेट लोभमा दोष लगाउनु। तर धेरैजसो युवा राजनीतिज्ञहरूले आफ्नो आधारलाई यसरी नै आर्थिक रूपमा अशिक्षित अपीलहरू गर्छन्। विदेशी नीतिको चर्चा गर्दा बाइडेन सबैभन्दा आत्मविश्वासी र प्रभावी थिए। दशकौंको अबसरको अनुभव स्पष्ट थियो जब उनले अक्टोबर ७ को आतंकवादी आक्रमणमा इस्राएलको प्रतिक्रियाको विश्लेषण गरे। ‘मैले इस्राएलीहरूलाई भने,’बाइडेनले स्मरण गरे। ‘बिन लादेनपछि अमेरिकाले गरेको उस्तै गल्ती नगर्नू। कतै कब्जा गर्नु आवश्यक छैन।’

बाइडेनले क्रोधका झलकहरू पनि देखाए। ‘के तपाइँले कुनै क्षति देख्नुभयो?’ स्पष्ट रूपमा नराम्रो थियो, बाइडेनले प्रश्नको उत्तर दिंदा बोले, ‘के तपाइँले संसारमा अमेरिकाको प्रतिष्ठामा उनको शारीरिक पतनले असर गरेको देख्नुभयो?’ ‘के तपाइँले यो भन्दा बढी सफल सम्मेलन देख्नुभएको छ? के सोच्नुहुन्छ?’ उनले ट्रम्प शैलीको झलकसहित थप प्रतिक्रिया दिंदै च्याँयाठ्एि, ‘मलाई लाग्छ यो मैले लामो समयसम्म उपस्थित भएको सबैभन्दा सफल सम्मेलन हो। र म जास्तो कोही एउटा विश्व नेतालाई खोज्नुहोस् जसले यो नसोचेको होस्।’

वास्तवमा, बाइडेन प्रायः चुनावी मुडमा थिएः मुद्रास्फीति कम गर्न र अमेरिकाको दक्षिणी सिमानामा सुधारको लागि श्रेय दाबी गरिरहेका थिए। उनले सर्वोच्च अदालतलाई अत्यधिक रूढिवादी बनेको आलोचना गरे र ट्रम्पलाई गल्फ खेलमा धोका दिएको आरोप लगाए। उनले आफ्नो पुनःनिर्वाचनको लागि बढ्दो अँध्यारो सम्भावनाहरू देखाउने चुनावहरूको शुद्धतामा शंका पनि गरिराखे। एक पटक उनले एक पत्रकारलाई नै आश्वस्त गर्दै भने, ‘म यो मेरो विरासतको लागि होइन। म यो मैले सुरु गरेको काम पूरा गर्नको लागि अघि बढेको छु।’

तर लगभग हरेक प्रश्न कुनै न कुनै रूपमा, बाइडेन अर्को चार वर्ष राष्ट्रपति पदको लागि योग्य छन् कि छैनन् भन्नेमा फर्किए। ८१ वर्षीय बाइडेनले तर्क गरे – उनले पहिले नै स्वच्छ स्वास्थ्य रिपोर्ट प्राप्त गरेका छन् र उनलाई स्नायु सम्वन्धी परीक्षण गर्न आवश्यक छैन, यद्यपि उनको चिकित्सकले सिफारिस गरेमा उनले परीक्षण गर्नेछन् ‘म सधैं राम्रा चिकित्सकहरूले घेरिएको छु।’ अझ अघि बढेर बाइडेनले बताए ‘उमेरले तपाईंलाई मद्दत गर्ने मात्र गर्छ – थोरै ध्यान दिएमा थोरै ज्ञान सिर्जना गर्छ।’

वास्तविकता भनेको ‘बिग ब्वाइ’ प्रेस सम्मेलन – जसलाई ह्वाइट हाउसले भनेको छ– आफ्नै बलमा मतदाताहरूलाई वा डेमोक्र्याटिक पार्टीका प्रतिष्ठित नेताहरूको चिन्तालाई शान्त पार्ने छैन। जब बाइडेनले स्वीकार गरे, ‘म उम्मेदवार हुनेमा दृढ छु, तर मलाई लाग्छ उनीहरूलाई मलाई त्यस्तो बाहिर देखाएर डरहरू कम गर्नु पर्ने कुरा महत्त्वपूर्ण छ’ उनले यो बुझेजस्तो लाग्यो। प्रश्न यो हो पार्टीको प्राइमरी चुनावमा प्रभुत्व जमाएपछि सैद्धान्तिक रूपमा आफ्नो राजनीतिक भाग्यलाई नियन्त्रण गर्ने बाइडेन सम्मेलनसम्म टिक्न सक्छन् कि सक्दैनन्। आउने दिनहरू निर्णायक हुनेछन्।

अहिलेसम्म, उनी सकेसम्म आफ्नो रिपब्लिकन प्रतिद्वन्द्वीतर्फ ध्यान मोड्नुमा खुसी देखिन्छन् । प्रेस सम्मेलनको एक बिन्दुमा, बाइडेनले दुर्घटनावश कमला ह्यारिसलाई ‘उप राष्ट्रपति ट्रम्प’ भनेर उल्लेख गरे। कार्यक्रम समाप्त हुँदा, एक पत्रकारले बाइडेनलाई सम्झाए ट्रम्पले उक्त गल्तीको लागि उनलाई मजाक उडाएका छन् । यस प्रकारको आलोचनालाई कसरी प्रतिवाद गर्न सक्नुहुन्छ भनेर पत्रकारले फेरि सोधे। बाइडेनको जवाफ अस्पष्ट थियोः ‘उहाँलाई सुन्नुहोस्।’ त्यसपछि उनले प्रेस सम्मेलन अन्त्य गरे।

दि इकोनोमिष्ट
जुलाई १३, २०२४ बाट