काठमाडौं, २० साउन । भारतको जम्मू कश्मिरमा केन्द्र सरकारले धारा १४४ लागू गर्दै धेरै स्थानमा कर्फ्यु लगाउनुका साथै मानिसहरुलाई स्वतन्त्र रुपमा हिँडडुल गर्न प्रतिबन्ध लगाएको छ । आइतबार बिहानै कश्मिरमा रहेका पर्यटक र अमरनाथ यात्रामा गएका तीर्थालुहरुलाई फर्कन एडभाइजरी जारी गरेको केन्द्र सरकारले मध्यरातमा जम्मू कश्मिरका पूर्व मुख्यमन्त्री उमर अब्दुल्ला र महबुबा मुफ्तीलाई घरमै नजरबन्द गरिएको छ । उनीहरुसँगै जम्मू कश्मिर पिपल्स कन्फ्रेन्सका अध्यक्ष सज्जाद लोनलाई समेत नजरबन्दमा राखिएको छ ।

अहिले केहीबेरमा नै भारतको केन्द्र सरकारको आकस्मिक बैठकबाट भारतको संविधानको धारा ३५ ’ए’ अन्तर्गत जम्मू कश्मिरले पाएको विशेष अधिकार खारेजी गर्ने प्रस्ताव संसदमा पेश गरिएको छ । यस्तै, धारा ३७० अन्तर्गत कश्मिरले स्वायत्त राज्यका रुपमा पाएको विशेष दर्जा पनि खारेज गर्ने तयारी गरिरहेको बताइएको छ ।

धारा ३५ ए अन्तर्गत जम्मू कश्मिरलाई विशेष अधिकारहरु दिइएका छन् । सन् १९५४ को राष्ट्रपतिको आदेशबाट लागू भएको सो धारा अनुसार कश्मिर बाहिरका मानिसहरुले त्यहाँको जग्गा किन्न नपाउने व्यवस्था रहेको छ । सो धारा अन्तर्गत रहेको स्थायी बसोवास कानुनमा कश्मिरकी महिलाले कश्मिर बाहिरका मानिससँग विवाह गरेमा उनीहरुको त्यहाँको जमिनमा केही अधिकार नहुने व्यवस्था गरिएको छ ।

यद्यपि, अदालतले भने त्यस्तो व्यवस्था लागू हुन सक्ने फैसला गरेको थियो । मोदी सरकारले धारा ३५ ’ए’ लाई कार्यकारी अधिकार प्रयोग गरि हटाउन सक्ने छ । त्यसका लागि राष्ट्रपतिको स्वीकृति आवश्यक रहन्छ । धारा ३७० ले कश्मिरलाई दिएको स्वायत्त अधिकार खारेज गर्न भने लोकसभा र राज्य सभाबाट पारित गराउनु पर्नेछ । हाल श्रीनगरमा धारा १४४ लागू गरिएको छ भने जम्मूमा कफर्यु लगाइएको छ ।

धारा १४४ लागू भएसँगै श्रीनगरमा कोही पनि व्यक्तिले आवतजावत गर्न पाउने छैनन् । हाल जम्मू कश्मिरमा रहेका सबै शैक्षिक संस्था र कार्यालयहरु बन्द गरिएको छ ।

यस्तै मोबाइल र इन्टरनेट सेवा समेत बन्द गरिएको छ । त्यहाँ पहिलो पटक ल्यान्ड लाइन सुविधा समेत बन्द गरिएको छ । कश्मिरको विशेष अधिकार कटौतीसँग हुन सक्ने आन्दोलनलाई लक्षित गर्दै कश्मिरभरी हजारौं संख्यामा सेना परिचालन गरिएको छ भने वायु सेनालाई पनि तयारी अवस्थामा राखिएको छ । कश्मिरमा मात्रै नभएर अन्य राज्यमा समेत सुरक्षा सतर्कता अपनाउन केन्द्र सरकारले एडभाइजरी जारी गरेको छ ।