वाशिङ्टन : अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको प्रशासनमा राष्ट्रिय गुप्तचर निर्देशकका रूपमा कार्यरत तुलसी गाबार्डले शुक्रबार आफ्नो पदबाट राजीनामा दिएकी छिन्। गाबार्डले आफ्ना पति अब्राहम विलियम्सलाई दुर्लभ प्रकारको ‘बोन क्यान्सर’ (हड्डीको क्यान्सर) भएको र उनको हेरचाहका लागि आफूले पद छाड्नुपरेको बताएकी छिन्।

गाबार्डले शुक्रबार ओभल अफिसमा राष्ट्रपति ट्रम्पसँगको भेटमा आफ्नो राजीनामाको इच्छा व्यक्त गरेकी थिइन्। उनको राजीनामा आगामी जुन ३० देखि लागू हुनेछ। ट्रम्पले उनको कामको प्रशंसा गर्दै गाबार्डले कठिन समयमा आफ्ना पतिसँग रहने निर्णय गर्नु स्वाभाविक भएको बताएका छन्। ट्रम्पले आगामी दिनमा प्रमुख उप-राष्ट्रिय गुप्तचर निर्देशक आरोन लुकासलाई कार्यवाहक निर्देशकको जिम्मेवारी दिने घोषणा गरेका छन्।

राजीनामा पछाडिको ‘भित्री’ कथा

यद्यपि गाबार्डले पारिवारिक समस्यालाई कारण देखाएकी छिन्, तर यस घटनाले वाशिङ्टनमा विभिन्न अड्कलबाजीहरू जन्माएको छ। घटनासँग जानकार एक स्रोतले रोयटर्सलाई बताएअनुसार, गाबार्डलाई ह्वाइट हाउसले नै पद छाड्न दबाब दिएको थियो। पछिल्ला केही महिनाहरूमा राष्ट्रपति ट्रम्प उनीसँग सन्तुष्ट थिएनन्।

विशेषगरी इरानको आणविक कार्यक्रम र विदेश नीतिका विषयमा ट्रम्प र गाबार्डबीच मतभेद देखिएको थियो। ट्रम्पले सार्वजनिक रूपमै गाबार्ड इरानप्रति “नरम” भएको आरोप लगाएका थिए। अप्रिल महिनामै मन्त्रिपरिषद् पुनर्गठनको चर्चा चल्दा गाबार्ड पदमुक्त हुन सक्ने सङ्केतहरू देखिएका थिए।

विवादित कार्यकाल

पूर्व डेमोक्र्याटिक सांसद रहेकी गाबार्डसँग गुप्तचर निकायको गहन अनुभव नभए पनि ट्रम्पले उनलाई १८ वटा गुप्तचर एजेन्सीहरूको समन्वय गर्ने ‘अफिस अफ द डिरेक्टर अफ नेसनल इन्टेलिजेन्स’ को प्रमुख बनाएका थिए। उनको डेढ वर्षे कार्यकाल निकै विवादित रह्यो:

• राजनीतिकरणको आरोप: डेमोक्र्याटिक नेताहरूले गाबार्डले ट्रम्पका राजनीतिक शत्रुहरूलाई निशाना बनाउन र २०२० को निर्वाचनमा धाँधली भएको ट्रम्पको दाबीलाई पुष्टि गर्न गुप्तचर निकायको दुरुपयोग गरेको आरोप लगाएका थिए।
• सुरक्षा संवेदनशीलता: गत अगस्टमा ३७ जना वर्तमान तथा पूर्व अधिकारीहरूको सुरक्षा अनुमति (security clearance) खारेज गरेको विषयले ठूलो विवाद निम्त्याएको थियो, जसमा एक अन्डरकभर गुप्तचरको नामसमेत चुहिएको थियो।
• कार्यदलको गतिविधि: गाबार्डले नेतृत्व गरेको ‘डिरेक्टरको पहल समूह’ (Director’s Initiatives Group) ले जोन एफ. केनेडीको मृत्युसम्बन्धी कागजातहरू सार्वजनिक गर्ने र कोभिड-१९ को उत्पत्ति अनुसन्धान गर्ने जस्ता विवादास्पद कार्यहरू गरेको थियो।

सिनेटको गुप्तचर समितिका शीर्ष डेमोक्र्याटिक सिनेटर मार्क वार्नरले गाबार्डको कार्यकाल “अत्यधिक राजनीतिक” भएको टिप्पणी गरेका छन्। उनले भने, “यो पदका लागि अब निष्पक्ष र अनुभवी गुप्तचर व्यावसायिकको आवश्यकता छ, जसले घरेलु चुनावी घटनाहरूमा नभई विदेशी गुप्तचर विषयमा ध्यान केन्द्रित गर्न सकोस्।”

पारिवारिक पीडा र राजनीतिक तनावको दोसाँधमा गाबार्डको बहिर्गमनसँगै ट्रम्प प्रशासनमा गुप्तचर निकायको नेतृत्व कसरी अघि बढ्ला, त्यो हेर्न बाँकी नै छ।