काठमाडौं, चैत १२ । गत भदौ २४ गते जेनजी प्रदर्शनका क्रममा सरकारी, व्यापारिक र निजी भवनहरुमा भएको आगजनी तथा तोडफोडमा विभिन्न व्यक्तिहरुको संलग्नता रहेको पाइएको छ ।

जेनजी प्रदर्शनका क्रममा भएको जनधनको क्षतिबारे छानविन गर्न गौरीबहादुर कार्कीको अध्यक्षतामा गठित जाँचबुझ आयोगले सरकारलाई बुझाएको प्रतिवेदनमा उक्त कुरा उल्लेख गरिएको छ ।

“भाद्र २४ गतेको देशभरी घटेका घटनाहरु विभिन्न प्रकारका व्यक्तिहरुको संलग्नता रहेको जाँचबुझ आयोग समक्ष बयान दिएका व्यक्तिहरु र आयोगका पदाधिकारीबाट गरिएको विभिन्न जिल्लाको स्थलगत निरीक्षण एवं भ्रमणको क्रममा सरोकारवाला व्यक्तिहरुसँग गरिएको अन्तरक्रियाबाट बुझिएको छ,” प्रतिवेदनमा भनिएको छ ।

भाद्र २४ गतेको प्रदर्शन सुरुमा भाद्र २३ गते मारिएका युवाहरुको समर्थनमा सरकारको बिरोधमा सुरु भएको थियो तर केही समय पछिनै यसमा अपराधिक प्रवृतिका व्यक्तिहरु पनि सामेल भएएको प्रतिवेदनमा जनाइएको छ ।

“भदौ २४ गते व्यक्तिका घर, सपिङ मल, सरकारी कार्यालयहरु, व्यापारीक प्रतिष्ठानहरु, होटलहरु लुट्ने, तोडफोड गर्ने, आगजनी गर्ने, प्रहरीका हतियार लुट्ने र प्रहरी माथी आक्रमण गर्ने, आगो लगाउने र बिभिन्न राजनैतिक दलका व्यक्तिहरु माथि आक्रमण गर्ने जस्ता कार्य अपराधिक मनोवृत्तिबाट प्रभावित भएको देखिन्छ,” प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।

सीसीटीभी फुटेज र व्यक्तिहरुसँगको सोधपुछबाट यसमा केही ‘स्ट्रिट भेन्डर’ देखि कवाडी संकलन गर्ने, ग्यारेजमा काम गर्ने मानिसहरु, बस, ट्रकलगायतका सवारी साधनहरुका चालक, सह–चालकहरु, उपत्यका बाहिरबाट आएका निर्माण कार्यमा संलग्न व्यक्तिहरु, वर्कशपमा काम गर्ने व्यक्तिहरु, सुकुम्बासी सम्मका व्यक्तिहरुको संलग्नता रहेको प्रतिवेदनमा जनाइएको छ ।

प्रतिवेदनअनुसार कारागारबाट भागेका र प्रहरीको हिरासत कक्षबाट छुटेका केही व्यक्तिहरुको पनि आगजनी तथा तोडफोडमा संलग्न रहेको पाइएको छ । केही स्थानहरुमा राजनीतिक प्रतिशोध साध्न र अन्य केही ठाउँमा व्यक्तिगत रिसइवी साधन पनि अर्काको घरमा आगजनी गर्ने कार्य भएको जनाइएको छ ।

“केही संख्यामा उरन्ठ्याउँला जेन्जी युवाहरु प्रदर्शनमा सहभागि भएको तर तोडफोड, लुटपाट र आगजनी गर्ने जस्ता मनसाय नहुँदा नहुँदै पनि भीडको लहलहैमा लागि आवेगमा आई अपराधिक कार्यमा समावेश भएको र ठूलो संख्यामा नेतृत्व विहीन, उद्देश्य विहीन, दिग्भ्रमित युवाहरुको पनि संलग्नता थियो जसलाई व्यक्तिगत सम्पति जलाउनु हुदैन, सार्वजनिक सम्पति सबैको साँझा सम्पति हो र यिनलाई नष्ट गरिनु हुँदैन भन्ने पनि सामान्य हेक्का थिएन,” प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।

सिंहदरबार, संघीय संसद भवन, सर्वोच्च अदालत, राष्ट्रपति भवन जस्ता महत्वपूर्ण भवनहरु जलाउनमा विशेष प्रज्वलनशील पदार्थको प्रयोग गरिएको पाइएको प्रतिवेदनमा जनाइएको छ । केही विशेष प्रकारका कागजात भएका ठाउँलाई लक्षित गरेर आगो लगाइएको पनि प्रतिवेदनमा जनाइएको छ ।

“खासगरी आयोगको स्थलगत भ्रमणका क्रममा प्राय सबै ठाउँमा आक्रमणको कार्यशैली एकै प्रकारको देखिन्छ । कुनै कार्यालय र घरमा आक्रमण गर्दा सबभन्दा पहिला सीसीटीभी ध्वस्त गर्ने, पानीको ट्यांकी खाली गरी भत्काउने, सरकारी कार्यालयहरुमा रहेको डेटा सेन्टर भत्काउने र कम्प्युटर कक्षमा आक्रमण गर्ने, ततपश्चात कागजातहरु जलाउने, लुटपाट गर्ने, अन्त्यमा ती भवनहरुमा ग्याँस सिलिण्डरमा आगजनी गरी भवन भित्र फाल्ने सो उपलब्ध नभएमा बोतलमा पेट्रोल हाली घर भित्र फ्याकी आगो लगाउने गरेको पाईन्छ,” प्रतिवेदनमा स्पष्ट शब्दमा भनिएको छ ।

सिंहदरबार परिसर भित्र विभिन्न मन्त्रालहरुमा रहेका फायर एक्सटिङगुईसर खोलेर त्यसमा भएको केमिकल फाल्ने गरेको प्रतिवेदनमा खुलाइएको छ । कम्पाउण्ड भित्र पार्किङ्ग एरियामा राखीएका सवारी साधनहरुमा आगो लगाउने प्रकृया सबै स्थानहरुमा एउटै प्रकारको देखिएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।

“तर सिंहदरबार, सर्वोच्च अदालत, राष्ट्रपति भवन शिलत निवास, व्यापारिका गोदाम घरहरु, भाटभटेनी स्टोरहरु, कान्तिपुर पब्लिकेशन, हिल्टन होटल, हायात लगायतका होटल जस्ता ठाउँहरुमा भने रसायन, पेट्रोल बम लगायत अति प्रज्वलनशील पदार्थ प्रयोग गरेको पाईन्छ । केही आवास घर र भाटभटेनीमा लुटपाट गरी आगजनी गरी लुटपाट गर्न खोज्दा केही लुटेराहरु निस्किन नसकी जलेर मृत्यु भएको पनि देखिन्छ,” प्रतिवेदनमा भनिएको छ ।

भाद्र २४ गतेका सम्पूर्ण घटनाहरुलाई एक एक गरी बृहत रुपमा अनुसन्धान गर्नुपर्ने सुझाव प्रतिवेदनमा समेटिएको छ । भाद्र २४ गते घटनामा संलग्न भएका व्यक्तिहरुको सम्बन्धमा निक्यौल गर्न आयोगलाई अहिलेसम्मको छानविनबाट अभियोजनको लागि सिफारिस गर्न मिल्ने गरी ठोस सबुद प्रमाण संकलन गर्न नसकिएको प्रतिवेदनमा जनाइएको छ ।