काठमाडौं । नेकपा एमालेका पूर्व उपाध्यक्ष तथा पूर्व अर्थमन्त्री सुरेन्द्र पाण्डेले पार्टी नेतृत्वको कार्यशैली र आन्तरिक अनुशासनको नाममा कार्यकर्तामाथि हुँदै आएको दबाबप्रति सार्वजनिक रूपमा असन्तुष्टि जाहेर गरेका छन्। पूर्व अर्थमन्त्रीले पार्टीभित्र बढ्दै गएको स्वेच्छाचारी प्रवृत्ति र नेतृत्व शैलीप्रति गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। उनले सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत आफ्नो धारणा सार्वजनिक गर्दै पार्टी नेतृत्वको कार्यशैलीमाथि कडा प्रश्न उठाएका हुन्।

पाण्डेले हालै सम्पन्न निर्वाचन परिणामलाई संकेत गर्दै जनताले मतपत्रमार्फत नै पार्टीलाई “अस्वीकार” गरेको स्पष्ट सन्देश दिएको बताएका छन्। यस्तो अवस्थामा पनि पार्टीभित्र सत्य बोल्ने कार्यकर्तामाथि कारबाहीको धम्की दिनु कति विवेकपूर्ण हुन्छ भन्ने प्रश्न उनले उठाएका छन्।

उनले लेखेका छन्,
“जब जनताले मतपत्रबाटै ‘अस्वीकार’ को कठोर फैसला सुनाइसकेका छन्, तब आफ्ना कार्यकर्तालाई सत्य बोलेको आधारमा कारबाहीको धम्की दिनु कतिसम्म बुद्धिमानी होला ? यति ठूलो नैतिक पराजयपछि पनि अरूलाई कारबाही गर्ने नैतिक आधार अब नेतृत्वसँग कति बाँकी छ ?”

पार्टी संरचना र कार्यपद्धति परिवर्तनको आवश्यकता

पाण्डेले वर्तमान परिस्थितिलाई एमालेका लागि गम्भीर आत्ममूल्यांकनको घडीका रूपमा व्याख्या गरेका छन्। उनका अनुसार पार्टीको पूर्ण संरचना र कार्यपद्धति नै पुनःसमिक्षा गरेर पुनःसंरचना गर्ने समय आएको छ।

उनले पार्टीभित्र आत्मालोचनाको संस्कार कमजोर हुँदै गएकोतर्फ संकेत गर्दै अहिलेको अवस्थामा पनि “सबै ठीक थियो, हामीलाई त फसाइयो” भन्ने निष्कर्ष निकाल्नु आफैँलाई धोका दिनु सरह हुने बताएका छन्।

उनका अनुसार कुनै हदसम्म अन्तर्घात वा आन्तरिक असन्तुष्टि हुन सक्छ, तर त्यसले सीमित मात्रामा मतान्तर पार्न सक्छ।

“मानौँ कसैले फसायो होला, अन्तर्घात भयो होला,” उनले लेखेका छन्, “तर अन्तर्घातले पाँचदेखि दस हजार मत तल–माथि होला। देखिएको ४०–५० हजारको मतान्तरलाई ‘फसाइएको’ भनेर व्याख्या गर्नु जनताको विवेकको अपमान हो।”

“जनताले सञ्चालन पद्धति नै अस्वीकार गरेका हुन्”

पाण्डेले हालको परिणाम कुनै षड्यन्त्रको परिणाम नभई जनताले पार्टीको वर्तमान सञ्चालन पद्धति र हठधर्मितालाई अस्वीकार गरेको स्पष्ट सन्देश भएको बताएका छन्।

उनका अनुसार अहिले पनि आत्मसमीक्षा नगरी पुरानै ढर्रामा अघि बढ्ने हो भने त्यसले पार्टीलाई दीर्घकालीन क्षति पुर्‍याउने खतरा रहेको छ।

“यो कुनै षड्यन्त्र होइन,” उनले लेखेका छन्, “यो एमालेको वर्तमान सञ्चालन पद्धति र हठलाई जनताले पूर्ण रूपमा अस्वीकार गरेको सन्देश हो।”

भविष्यबारे चेतावनी

पाण्डेले पार्टीले आफ्नो कार्यशैली परिवर्तन गर्ने साहस नगरेमा आगामी दिनमा अझ गम्भीर राजनीतिक परिणाम भोग्नुपर्ने चेतावनी दिएका छन्।

उनका अनुसार “अरू दल असफल होलान् र फेरि हाम्रो पालो आउला” भन्ने मानसिकतामा पार्टी अड्किरह्यो भने त्यसले पार्टी मात्र होइन, देशको राजनीति नै कमजोर बनाउनेछ।

“अब पनि हामीले आफ्नो तरिका बदल्ने आँट गरेनौँ र ‘अरू असफल होलान् र फेरि हाम्रो पालो आउला’ भन्ने सोचमै अल्झिरह्यौँ भने, त्यो पार्टी र देश दुवैका लागि घातक हुनेछ,” उनले लेखेका छन्।

एमालेभित्र बहस चर्किने संकेत

पाण्डेको यो सार्वजनिक टिप्पणीलाई एमालेभित्र नेतृत्व शैली, आन्तरिक लोकतन्त्र र चुनावी पराजयको कारणबारे गम्भीर बहस सुरु हुने संकेतका रूपमा राजनीतिक विश्लेषकहरूले हेरेका छन्।

विशेषगरी हालको नेतृत्व, जसको नेतृत्व केपी शर्मा ओलीले गर्दै आएका छन्, त्यसको कार्यशैली र निर्णय प्रक्रियाबारे पार्टीभित्रै प्रश्न उठ्न थालेको देखिन्छ।

पाण्डेको अभिव्यक्तिले एमालेभित्र नेतृत्वको हैकम, संगठनात्मक संरचना र भावी रणनीतिबारे नयाँ बहसलाई थप तीव्र बनाउन सक्ने विश्लेषण गरिएको छ।