काठमाडौं, — प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह र उनका मन्त्रीहरूले सार्वजनिक गरेको सम्पत्ति विवरणले उनीहरूको आर्थिक हैसियत र सम्पत्तिको मुख्य स्रोतबारे स्पष्ट चित्र प्रस्तुत गरेको छ । विवरणअनुसार अधिकांश मन्त्रीसँग घर-जग्गा, सुन-चाँदी र बैंक मौज्दात पर्याप्त छ । तर स्रोतहरू मुख्य रूपमा पैत्रिक सम्पत्ति, विवाहमा प्राप्त गरिएको गहना, विदेशी जागिर, सेयर बजार, कम्पनी लगानी र सामाजिक सञ्जाल आम्दानी मा आधारित देखिन्छन् ।
प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह
- पत्नी सविना काफ्लेको नाममा १९० तोला सुन (पैत्रिक सम्पत्तिबाट प्राप्त)
- काठमाडौं, धनुषा र महोत्तरीमा बुबा-आमाको नाममा घरजग्गा
- सामाजिक सञ्जालबाट १ करोड ४६ लाख रुपैयाँ आम्दानी
अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्ले
- चारवटा घर र अपार्टमेन्ट
- बैंकमा १ करोड ९० लाख रुपैयाँ नगद
- ४५ तोला सुन
- मुख्य सम्पत्ति स्रोत : विदेशको जागिर
- विभिन्न जलविद्युत् आयोजनाहरू र एक विकास बैंकमा सेयर लगानी
गृहमन्त्री सुधन गुरुङ
- धनकुटामा १९ रोपनी १५ आना जग्गा (लगानीबाट जोडेको)
- बुबा दिलबहादुर गुरुङको नाममा चितवन भरतपुर १८ गुञ्जनगरमा ३० कठ्ठा जग्गा
- बाजे रामसल गुरुङको नाममा गोरखा चुननुब्रीमा २२१ रोपनी जग्गा
- सेयर बजारमा ४ करोड ३१ लाख भन्दा बढी लगानी
- ८९ तोला सुन र विभिन्न कम्पनीमा थप सेयर
परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल
- बुबा सूर्यभक्त खनालको नाममा काठमाडौंमा ५ आना घर
- बुबाकै नाममा तनहुँ, नवलपुर र नेपालगन्जमा २८ रोपनी २ कठ्ठा जग्गा
- १३ लाख रुपैयाँ नगद र २२ तोला सुन
- श्रीमतीसहित विभिन्न कम्पनीमा सेयर लगानी
ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइमन्त्री विराजभक्त श्रेष्ठ
- १५ तोला सुन र ५० तोला चाँदी
- विभिन्न बैंकमा ६४ लाख ६३६ रुपैयाँ नगद
- विभिन्न कम्पनीको सेयर र सवारीसाधन
कानुन, न्याय तथा संसदीय मामिलामन्त्री सोविता गौतम
- काठमाडौं र चितवनमा घर (श्रीमान् र सासूको नाममा)
- विभिन्न बैंकमा १० लाख ५० हजार रुपैयाँ नगद
- १५ तोला सुन, १ तोला हीरा र ९ तोला चाँदी
- राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकबाट २० लाख ऋण लिएकोमा ७ लाख चुक्ता
- एभरेष्ट बैंकबाट पनि ऋण
महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिकमन्त्री सीता बादी
- १८ तोला सुन र १५ तोला चाँदी (विवाहमा प्राप्त)
- सुर्खेतमा ८९.६५ वर्गमिटर जग्गा
- आफ्नो नाममा ५० हजार नगद, श्रीमान्सहित बैंकमा १५ लाख नगद
- २० वटा कुखुरा, १ वटा कुकुर, १ स्कुटर, ३ ल्यापटप, २ मोबाइल
- श्रीमान्को नाममा १ पल्सर मोटरसाइकल
भौतिक पूर्वाधार तथा यातायातमन्त्री सुनिल लम्साल
- बैंकमा ९० लाख रुपैयाँ नगद
- ३० तोला सुन र ५० तोला चाँदी
- रुपन्देहीमा १ कठ्ठा १० धुर जग्गामा घर
- नवलपरासीमा १० कठ्ठा १५ धुर जग्गा
- स्याङ्जामा ७ रोपनी खेत र २२ रोपनी बारी
संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासनमन्त्री प्रतिभा रावल
- काठमाडौंमा घर (श्रीमान्को आयबाट)
- काठमाडौं र बारामा जग्गा
- २५ तोला सुन
- विभिन्न बैंकमा २४ लाख बचत
- २० लाख ऋण र ४४ लाख मूल्यको गाडी
कृषि तथा पशुपन्छी विकासमन्त्री गीता चौधरी
- ५ तोला सुन र १०० तोला चाँदी
- विभिन्न बैंकमा १ लाख २६ हजार रुपैयाँ नगद
- माइतीबाट प्राप्त २ वटा बाख्रा र १० वटा कुखुरा
उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्तिमन्त्री गौरीकुमारी यादव
- काठमाडौं र महोत्तरीमा जग्गा
- १८० तोला सुन, २ किलो चाँदी, २ सेट हिराको गहना
- विभिन्न कम्पनीमा ३ करोड ३८ लाख रुपैयाँ लगानी
- विभिन्न बैंकमा बचत
स्वास्थ्य तथा जनसंख्यामन्त्री निशा मेहता
- सासू-ससुराको नाममा घरजग्गा
- ३० तोला सुन र ५० तोला चाँदी
- विभिन्न बैंक बचत, कम्पनी सेयर र एक सवारीसाधन
संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री खड्कराज पौडेल
- भाउजु सन्तोषी शर्माको नाममा पोखरा महानगरपालिका–१४ मा २ करोड ६० लाख मा खरिद गरेको घर
- पोखरामा पैत्रिक जग्गा
- ११ तोला सुन र ५ तोला चाँदी
- विभिन्न बैंक र सहकारीमा नगद तथा ऋण
सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री डा. विक्रम तिमिल्सिना
- श्रीमतीको नाममा काठमाडौंमा घर
- स्वदेश तथा विदेशको तलब-भत्ता र आम्दानीबाट सम्पत्ति जोडेको
- विवाहमा पुख्र्यौली सम्पत्तिबाट र उपहारबाट सुन-चाँदी
- बैंकमा १० लाख ३४ हजार ३८६ रुपैयाँ बचत
श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षामन्त्री रामजी यादव
विभिन्न बैंकमा नगद
सप्तरीमा पैत्रिक घर तथा जग्गा
८० तोला सुन र १५० तोला चाँदी
सकारात्मक पक्ष
- सम्पत्ति विवरण सार्वजनिक गर्नु पारदर्शिताको राम्रो अभ्यास हो ।
- धेरै मन्त्रीले पैत्रिक सम्पत्ति, विवाहमा प्राप्त गहना र विदेशी/पेसागत आम्दानीलाई स्रोत देखाएका छन् ।
- बालेन र स्वर्णिम जस्ता मन्त्रीको स्रोत अपेक्षाकृत आधुनिक र ट्रेसेबल देखिन्छ ।
चिन्ताको विषय
- केही मन्त्रीमा सुन-चाँदीको मात्रा असाध्यै उच्च छ (१८० तोला, १९० तोला आदि) । यी विवाह वा पैत्रिक भए पनि मूल्यांकन र स्रोत प्रमाणीकरण आवश्यक छ ।
- सेयर बजार र कम्पनी लगानी ठूलो छ — यी लगानीको स्रोत (व्यवसाय, ऋण वा अन्य) को गहिरो जाँच हुनुपर्छ ।
- पैत्रिक जग्गा र नाममा रहेका सम्पत्तिहरूको समयक्रमिक वृद्धि र कर चुक्ता विवरण स्पष्ट छैन ।
- केही मन्त्रीले ऋण लिएको देखाएका छन्, जसले वित्तीय दायित्व बढाएको छ ।
निष्कर्ष यो सम्पत्ति विवरणले मन्त्रीहरूको आर्थिक हैसियत देखाए पनि स्रोतको वैधता र समयक्रमिक वृद्धि को स्वतन्त्र छानबिन आवश्यक छ । राष्ट्रिय सतर्कता केन्द्र, सम्पत्ति शुद्धीकरण अनुसन्धान विभाग र अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले यी विवरणको यथार्थता जाँच गर्नुपर्छ ।
पारदर्शिता राम्रो हो, तर यो विवरणलाई मात्र आधार मानेर “सबै ठीक छ” भन्नु हतारो हुनेछ । जनताले मन्त्रीहरूको सम्पत्ति स्रोतमा पूर्ण विश्वास गर्न सक्ने गरी थप प्रमाण र छानबिन आवश्यक छ ।
सम्पत्ति विवरण सार्वजनिक गर्नु — यो शुरुवात मात्र हो, पूर्ण पारदर्शिताको यात्रा अझै बाँकी छ ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस्