इरानले चेतावनी दिएको छ — यदि ट्रम्पले विद्युत गृह र पुलहरूमा हमला गरे भने ‘कुचल्ने’ जवाफ दिनेछौं, इस्राइलको हवाई हमलामा इरानी क्रान्तिकारी गार्डको खुफिया प्रमुख मारिए

काठमाडौं — अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानलाई दिएको नयाँ अल्टिमेटमको घडी नजिकिँदै गर्दा तेहरानले कडा प्रतिकारको चेतावनी दिएको छ। इरानले हर्मुज जलडमरु मार्ग खुला नगरेमा इरानी विद्युत गृह र पुलहरूमा हमला गर्ने ट्रम्पको धम्की विरुद्ध ‘बर्बर र व्यापक’ जवाफ दिने बताएको हो।

सोमबार इरानी सैन्य प्रवक्ता इब्राहिम जोल्फागारीले भने, “सिविलियन लक्ष्यमा आक्रमण दोहोरिएमा हाम्रो आक्रमण र प्रतिकारको अर्को चरण अझ बढी crushing र विस्तृत रूपमा हुनेछ।”

यसैबीच, सोमबार राति इस्राइलको हवाई हमलामा इस्लामिक रिभोल्युसनरी गार्ड कोर (IRGC) को खुफिया प्रमुख मेजर जनरल सेयद माजिद खादेमी मारिएका छन्। यो युद्ध सुरु भएयता इरानका उच्च अधिकारीहरूमाथि भएको पछिल्लो ठूलो प्रहार हो।

तनाव चरम सीमामा

ट्रम्पले पटक-पटक चेतावनी दिइसकेका छन् कि इरानले हर्मुज जलडमरुमा आफ्नो ‘अवरोध’ हटाएन भने इरानको महत्वपूर्ण पूर्वाधारमा बमबारी गरिनेछ। हर्मुज जलडमरु विश्वको ठूलो हिस्सा तेल र ग्यास ढुवानी गर्ने मुख्य मार्ग हो। इरानले भने यो मार्ग खोल्न अस्वीकार गर्दै छ र छिमेकी देशहरूमाथि लगातार क्षेप्यास्त्र प्रहार गरिरहेको छ।

ट्रम्पले आइतबार फक्स न्यूजमा भनेका थिए, “म इरानसँग सम्झौता गर्न सक्छु भन्ने लाग्छ, तर यदि उनीहरूले सहयोग गरेनन् भने म सबै कुरा उडाइदिन सक्छु।” सामाजिक सञ्जालमा उनले अश्लील भाषा प्रयोग गर्दै लेखेका थिए — “Fuckin’ जलडमरु खोल, पागलहरू !” र हमलाको समय मङ्गलबार साँझ ८ बजे (इस्टर्न टाइम) तोकेको संकेत दिएका छन्।

युद्धको प्रभाव

• तेलको मूल्य : युद्ध सुरु भएयता विश्व बजारमा तेलको मूल्य आकाशिएको छ। सोमबार पनि ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य १०९ डलर आसपास कायम छ।
• मृत्यु : इरानमा हालसम्म १,६०६ जना सर्वसाधारण (२४४ बालबालिका) मारिएका छन्। लेबनानमा १,३४५ जना, इजराइलमा २० जना र खाडी राष्ट्रहरूमा ५० जनाको मृत्यु भइसकेको छ।
• आर्थिक चिन्ता : युरोपेली काउन्सिलका अध्यक्ष एन्टोनियो कोस्टाले नागरिक पूर्वाधारमा आक्रमणलाई ‘अवैध र अस्वीकार्य’ भनेका छन्।

इस्राइलले सोमबार इरानको दक्षिणी भागमा रहेको ठूलो पेट्रोकेमिकल कारखानामा समेत हमला गरेको छ। यसअघि महशहर र असालुयेमा पनि यस्ता कारखानाहरूमा आक्रमण भइसकेको छ।

पृष्ठभूमि

फेब्रुअरी अन्तिम साताबाट सुरु भएको यो युद्ध अहिले नयाँ चरणमा प्रवेश गर्न लागेको देखिन्छ। मध्यस्थकर्ताहरू (पाकिस्तान, इजिप्ट र टर्की) ले युद्ध रोक्न प्रयास गरिरहेका छन् तर सफलता मिलेको छैन। ट्रम्पले यसअघि पनि हमलाको धम्की दिएर पछि सरेका थिए, तर अब आफ्नो विश्वसनीयता गुम्ने जोखिम बढ्दै गएको विश्लेषकहरू बताउँछन्।

इरानका सर्वोच्च नेता अली खामेनी, राष्ट्रिय सुरक्षा अधिकारी अली लारिजानी लगायत उच्च अधिकारीहरूको हत्या भएपछि तेहरानको नेतृत्व अहिले निकै कमजोर अवस्थामा छ।

यो युद्धले विश्व अर्थतन्त्र, तेल आपूर्ति र क्षेत्रीय स्थिरतालाई गम्भीर असर पारिरहेको छ। आगामी दिनहरूमा ट्रम्पले के कदम चाल्छन् र इरानले कस्तो प्रतिक्रिया दिन्छ भन्नेले पूरै मध्यपूर्वको भविष्य निर्धारण गर्न सक्नेछ।