काठमाडौं, — थाइल्याण्डको हालै सम्पन्न आम निर्वाचनले राजनीतिक विश्लेषक र मतदाताहरूलाई एउटा महत्वपूर्ण पाठ सिकाएको छ— फेसबुक, ट्विटर तथा अन्य सामाजिक सञ्जालमा ट्रेन्डिङ भएका कुरा र भाइरल पोस्टहरूले निर्वाचनको अन्तिम नतिजा निर्धारण गर्दैनन्।

यस पटकको निर्वाचनमा युवा तथा प्रगतिशील छवि बोकेको पिपल्स पार्टी (जसको पूर्वावस्था मुभ फर्वार्ड पार्टी थियो) ले सामाजिक सञ्जालमा निकै हावी देखिएको थियो। फेसबुक लाइभ, सेयर, कमेन्ट तथा ट्रेन्डमा उनीहरूको बहुमत आउने चर्चा चुलिएको थियो। युवा मतदाताहरूको समर्थन र प्रगतिशील सुधारका एजेन्डाले उनीहरूलाई लोकप्रिय बनाएको थियो। तर, मतगणना सकिँदा पार्टीले ४०० सिटमध्ये करिब ११६–११८ सिट मात्र जित्यो।

यसको विपरीत, प्रधानमन्त्री अनुटिन चार्नभिराकुल नेतृत्वको भुमजाइथाइ पार्टी ले करिब १९०–१९४ सिट जित्दै निर्णायक बहुमत नजिक पुग्यो। अनौपचारिक तथा प्रारम्भिक मत परिणामअनुसार भुमजाइथाइले १७५ निर्वाचन क्षेत्रीय सिट र १९ पार्टी सूची सिट गरी कुल १९४ सिट हासिल गरेको छ। यो २०२३ को निर्वाचनमा प्राप्त ७१ सिटको तुलनामा निकै ठूलो उछाल हो।

पिपल्स पार्टी ले बैंककमा सबै ३३ सिट जितेर राजधानीमा पूर्ण सफाइ गरेको भए पनि राष्ट्रिय स्तरमा यसको प्रभाव सीमित रह्यो। यसैगरी, थाक्सिन शिनावात्रा परिवारसँग जोडिएको फेउ थाइ पार्टी ले पनि ठूलो झटका बेहोरेको छ— यसले मात्र ७४–७६ सिट जित्यो, जुन २०२३ मा प्राप्त १४१ सिटबाट तीव्र गिरावट हो।

चुनावको मुख्य सन्देश के हो?

• सामाजिक सञ्जालको प्रभाव सीमित: फेसबुक तथा अन्य प्लेटफर्ममा युवा तथा प्रगतिशील पार्टीको चर्चा भए पनि ग्रामीण क्षेत्र, स्थानीय मुद्दा र पुराना राजनीतिक सञ्जालले निर्णायक भूमिका खेले। भुमजाइथाइको व्यावहारिक तथा गठबन्धनमुखी रणनीतिले मतदातालाई बढी आकर्षित गरेको देखिन्छ।
• मतदान प्रतिशतमा कमी: यस पटक मतदान प्रतिशत करिब ६४–६५ प्रतिशत रह्यो, जुन २०२३ को ७५ प्रतिशतभन्दा कम हो। यसले युवा मतदाताको उत्साहमा कमी आएको संकेत गर्छ।
• राष्ट्रियता र स्थिरताको मुद्दा: सीमावर्ती द्वन्द्व (जस्तै कम्बोडियासँगको) ले राष्ट्रवादी भावना बढाएको र भुमजाइथाइले यसलाई फाइदा उठाएको विश्लेषकहरू बताउँछन्।
• गठबन्धन राजनीतिको आवश्यकता: कुनै पनि पार्टीले बहुमत (२५१ सिट) नल्याए पनि भुमजाइथाइले पुराना गठबन्धन साझेदारहरूसँग मिलेर सरकार बनाउने स्पष्ट बाटो छ। पिपल्स पार्टीले भने गठबन्धनमा नजाने घोषणा गरेको छ।

यो निर्वाचनले थाइल्याण्डको राजनीतिमा प्रगतिशील तथा युवा शक्तिको उत्साह र वास्तविक मतदानको अन्तर देखाएको छ। सामाजिक सञ्जालले आवाज त उठाउँछ, तर मतदान केन्द्रमा पुग्दा मतदाताको प्राथमिकता फरक हुन सक्छ भन्ने स्पष्ट सन्देश दिएको छ। अब अनुटिन चार्नभिराकुलको नेतृत्वमा नयाँ सरकार बन्ने क्रममा छ, जसले थाइल्याण्डको राजनीतिक स्थिरतामा केही राहत दिन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।