काठमडौं : काठमाडौँको मरुहिटी, क्षेत्रपाटी, कालीमाटी, सोह्रखुट्टे जस्ता पुराना बस्तीहरूको मुटु भएको यो क्षेत्र सांस्कृतिक, ऐतिहासिक र नेवार समुदायको घनत्व भएको ठाउँ हो। गुठी विधेयकविरुद्धको आन्दोलन, जात्रा–पर्वको बजेट कटौतीविरुद्धको विरोध, सम्पदा संरक्षणको लडाइँमा यो क्षेत्र सधैं अग्रमोर्चामा रह्यो। यही क्षेत्रबाट २०७९ मा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का विराजभक्त श्रेष्ठले १०,११२ मत ल्याएर जितेका थिए भने स्वतन्त्र (हाम्रो नेपाली पार्टी) उम्मेदवार सुमन सायमीले ६,१७९ मत पाएका थिए। तर अब २०८२ को निर्वाचनमा सायमी नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) को टिकटमा ‘तारा’ चिन्हबाट लड्दैछन्। उनीसँग अब ‘अपर ह्यान्ड’ किन छ? विस्तृत विश्लेषण :
१. विगतको मत आधार + संगठनात्मक शक्ति
- २०७९ को स्थानीय चुनावमा काठमाडौँ महानगरपालिका मेयरमा स्वतन्त्र उम्मेदवार बनेका सायमीले १३,७७० मत पाएका थिए। बालेन शाहसँग राम्रो सम्बन्ध र सम्पदा संरक्षणको मुद्दाले उनलाई रैथाने काठमाडौँवासी (नेवार, पुराना बस्ती) माझ लोकप्रिय बनायो।
- २०७९ को प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा पनि उनले ६ हजारभन्दा बढी मत पाए। अब नेकपामा सामेल भएर केन्द्रीय समिति सदस्य बनेका उनलाई पार्टीको संगठन, कार्यकर्ता र वामपन्थी भोटको अतिरिक्त शक्ति मिलेको छ।
- उनी आफैं भन्छन् : “चुनाव जित्न शक्ति चाहिन्छ। एक्लैले सकिँदैन। संगठन र समुदाय आवश्यक पर्छ।” यो पटक उनी एक्ला होइनन्, नेकपाको ‘तारा’ चिन्ह र प्रचण्ड–माधव नेतृत्वको पार्टी पछाडि छ।
२. क्षेत्रको मुख्य मुद्दा : संस्कृति, गुठी, सम्पदा – सायमीको ‘होम ग्राउन्ड’
- काठमाडौँ–८ गुठी, जात्रा, नेवार परम्परा र सम्पदाको केन्द्र हो। सायमी वर्षौंदेखि यही मुद्दामा लड्दै आएका छन् – सडक विस्तारविरुद्ध, गुठी विधेयकविरुद्ध, नदी संरक्षण, सार्वजनिक जग्गा संरक्षणमा।
- उनी अहिले पनि गुठी समाज, नेवार समुदायसँग निरन्तर छलफलमा छन्। विराजभक्त श्रेष्ठ र सपना राजभण्डारीले पनि यही मुद्दा उठाएका छन्, तर सायमीको ‘क्रेडिबिलिटी’ धेरै पुरानो र सडक–आन्दोलनबाट कमाएको छ।
- क्षेत्रका नागरिक भन्छन् : “सायमीले सधैं हाम्रो आवाज बोकेका छन्।”
३. प्रतिद्वन्द्वीहरूको कमजोरी
- विराजभक्त श्रेष्ठ (रास्वपा) : २०७९ मा जिते, तर अब रास्वपाप्रति ‘नयाँ पार्टी थकान’ देखिएको छ। अन्तरिम सरकारका मन्त्रीहरूले राजीनामा दिएर चुनाव लड्नु, महान्यायाधिवक्ताले भ्रष्टाचार मुद्दा फिर्ता लिनुले जनतामा निराशा छ। सायमी जस्ता कार्यकर्ताले “फेरि ठगिन चाहन्नौं” भन्ने वातावरण बनेको छ।
- सपना राजभण्डारी (कांग्रेस) : स्वर्गीय नवीन्द्रराज जोशीकी श्रीमती, नेवार संस्कृति संरक्षणमा प्रतिबद्ध। तर कांग्रेसको संगठन २०७९ मा यहाँ टिकट नपाएकाले कमजोर थियो। अब मत फर्काउने प्रयासमा छन्, तर नेकपाको संगठन र सायमीको व्यक्तिगत लोकप्रियता अगाडि कमजोर देखिन्छ।
- अन्य २०+ उम्मेदवार : छरिएका मत, कुनै ठूलो प्रभाव छैन।
४. जनसमर्थनको बढ्दो लहर
- हालैका कार्यक्रमहरूमा (सोल्टीमोड स्कुल, गुठी समाज, नेवार बस्ती) सायमीको स्वागत भव्य छ।
- नेवार समुदाय, युवा, सम्पदा प्रेमी, वामपन्थी मतदाता एकीकृत हुने सम्भावना छ।
- “जनताको आवाज कसले बोक्दैछ” भन्ने सायमीको नारा अहिले काठमाडौँ–८ मा सबैभन्दा बढी गुञ्जिरहेको छ।
निष्कर्ष : सायमीको जित सम्भावना उच्च
२०७९ मा स्वतन्त्रमा ६ हजार मत पाएका सायमीले अब नेकपाको संगठन, विगतको आधार र क्षेत्रको मुख्य मुद्दा (संस्कृति–सम्पदा) को फाइदा उठाउँदै १० हजार+ मत कटाउने निश्चित छ। यदि रैथाने काठमाडौँवासी एकजुट भए, यदि ‘नो भोट’ गर्नेहरूले पनि सायमीलाई रोजे भने उनीसँग स्पष्ट ‘अपर ह्यान्ड’ छ। यो पटक काठमाडौँ–८ को नतिजा सुमन सायमीको पक्षमा मोडिन सक्छ – किनकि उनी ‘पदका लागि होइन, उत्पीडित जनताको आवाजका लागि’ लडिरहेका छन्।
जनताको मतले अन्तिम फैसला गर्नेछ, तर अहिलेसम्मको स्थिति र विश्लेषणले सायमीलाई अगाडि देखाउँछ।
प्रतिक्रिया दिनुहोस्