चितवन । देशभर चुनावी चासोको केन्द्र बनेको चितवन आगामी प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा पनि विशेष महत्वको जिल्ला मानिन्छ । विशेषतः नयाँ दलका रूपमा उदाएको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले २०७९ को निर्वाचनमार्फत बलियो उपस्थिति देखाएपछि चितवनलाई उसका प्रमुख आधार क्षेत्रका रूपमा हेरिँदै आएको छ ।

फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा निर्वाचन नजिकिँदै गर्दा चितवनका तीनवटै निर्वाचन क्षेत्रमा चुनावी सरगर्मी बढेको छ । उम्मेदवारी मनोनयनले पनि यहाँ राष्ट्रिय मान्यता प्राप्त र नपाएका सबै दल सक्रिय रहेको देखाएको छ । दलहरूले आफूलाई बलियो दाबी गरिरहेका बेला संगठित सदस्य र अघिल्लो निर्वाचनको समानुपातिक मत परिणामले उनीहरूको वास्तविक हैसियत कस्तो देखाउँछ भन्ने चासो बढेको छ ।

कांग्रेससँग सबैभन्दा धेरै संगठित सदस्य

दलहरूले दाबी गरेका संगठित सदस्य संख्याअनुसार चितवनमा सबैभन्दा ठूलो संगठन नेपाली कांग्रेसको देखिन्छ । कांग्रेस जिल्ला सभापति राजेश्वर खनालका अनुसार चितवनमा कांग्रेसका २८ हजार क्रियाशील सदस्य छन् । तीमध्ये सबैभन्दा धेरै सदस्य निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ३ मा रहेका छन् ।

संगठित सदस्यमा नेकपा दोस्रो

संगठित सदस्य संख्याका आधारमा दोस्रो स्थानमा नेकपा देखिन्छ । पार्टीका जिल्ला संयोजक रामचन्द्र अधिकारीका अनुसार चितवनमा नेकपाका २४ हजार संगठित सदस्य छन् । तीमध्ये १६ हजार सदस्य निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ३ मा रहेको दाबी गरिएको छ । २०७९ को संसदीय निर्वाचनमा यस क्षेत्रबाट तत्कालीन नेकपा माओवादीले १६ हजार ९० मत प्राप्त गरेको थियो, जुन हाल दाबी गरिएको सदस्य संख्याको नजिक देखिन्छ ।

एमाले तेस्रो, क्षेत्रगत असन्तुलन

संगठित सदस्य संख्यामा तेस्रो स्थानमा नेकपा एमाले छ । एमाले जिल्ला सचिव प्रकाश ढुङ्गानाका अनुसार पार्टीका करिब २० हजार संगठित सदस्य छन् । एमालेको संगठन निर्वाचन क्षेत्र नम्बर १ मा बलियो मानिन्छ भने क्षेत्र नम्बर ३ मा तुलनात्मक रूपमा कमजोर रहेको पार्टीकै विवरणले देखाउँछ ।

रास्वपाको दाबी: १९ हजार ५ सय सदस्य

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले चितवनमा करिब १९ हजार ५ सय सदस्य रहेको दाबी गरेको छ । पार्टीका जिल्ला सभापति कृष्णप्रसाद भुसालका अनुसार २०७९ को निर्वाचनमा अन्य दलका सदस्यसमेत समेट्दै भोट मागेको रास्वपाले हाल ९८ मध्ये ९२ वटा वडामा संगठन विस्तार गरिसकेको छ । संगठन विस्तारकै क्रममा रहेकाले क्षेत्रगत सदस्य विवरण सार्वजनिक नगरिएको उनले बताए ।

राप्रपा र अन्य दल

चितवन क्षेत्र नम्बर ३ मा २०७९ मा प्रत्यक्षतर्फ जीत हासिल गरेको राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) को चितवनमा करिब ४ हजार सक्रिय सदस्य रहेको पार्टीका जिल्ला अध्यक्ष रुद्र ढकाल बताउँछन् ।
त्यसैगरी २०७९ को निर्वाचनमा एमालेबाट छुट्टिएको एकीकृत समाजवादीको संगठन अहिले नेकपामा एकीकृत भइसकेको छ ।

समानुपातिक मतले देखाएको फरक तस्वीर

२०७९ को निर्वाचनको समानुपातिक मत परिणाम हेर्दा संगठित सदस्य संख्याको दाबी र वास्तविक मत परिणामबीच फरक देखिन्छ । तीनवटै निर्वाचन क्षेत्र जोड्दा नेपाली कांग्रेसले ३९ हजार ३ सय ५१ समानुपातिक मत प्राप्त गरेको थियो । क्षेत्रगत रूपमा कांग्रेसले क्षेत्र नम्बर १ मा १६ हजार ६ सय ९५, क्षेत्र नम्बर २ मा १२ हजार १ सय ३२ र क्षेत्र नम्बर ३ मा १० हजार ५ सय २४ मत पाएको थियो ।

संगठित सदस्यमा दोस्रो रहेको नेकपाले भने समानुपातिक मतमा चौथो स्थान पाएको थियो । तत्कालीन माओवादीको समानुपातिक मत २९ हजार ४ सय ६९ थियो । यसमा २०७९ मा नेकपा एसले पाएको ९ हजार २ सय १९ मत जोड्दा कुल ३८ हजार ६ सय ८८ मत हुन आउँछ, जुन कांग्रेस र एमालेभन्दा कम हो ।

संगठित सदस्यमा तेस्रो स्थानमा रहेको एमालेले भने समानुपातिक मतमा उल्लेखनीय सफलता हासिल गरेको थियो । तीनवटै क्षेत्रबाट एमालेले ५५ हजार २ सय २३ मत प्राप्त गर्दै दोस्रो स्थानमा उक्लिएको थियो, यद्यपि प्रत्यक्षतर्फ पार्टीका वरिष्ठ नेता सुरेन्द्र पाण्डे उम्मेदवार बनेको क्षेत्र नम्बर १ मै पराजय बेहोर्नुपरेको थियो ।

रास्वपा समानुपातिकमा पहिलो

२०७९ को निर्वाचनमा संगठन विस्तार नगरी चुनावमा होमिएको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी चितवनमा समानुपातिक मततर्फ पहिलो दल बनेको थियो । क्षेत्र नम्बर १ र २ मा प्रत्यक्ष जीत हासिल गरेको रास्वपाले कुल ९९ हजार ३८ समानुपातिक मत प्राप्त गरेको थियो ।

त्यसैगरी राप्रपाले चितवनबाट २५ हजार ९ सय ५५ समानुपातिक मत प्राप्त गर्दै पाँचौँ स्थान हासिल गरेको थियो । क्षेत्र नम्बर ३ बाट मात्रै उसले १६ हजार ७ सय ५५ मत ल्याएको थियो ।

बढ्दो मतदाता संख्या

हाल चितवनमा कुल मतदाता संख्या ४ लाख ४२ हजार ८२ पुगेको छ । यो संख्या २०७९ को निर्वाचनको तुलनामा ३३ हजार ७ सय ४० ले बढेको हो । बढ्दो मतदाता संख्या र दलहरूको संगठनात्मक दाबीबीच चितवनको चुनावी प्रतिस्पर्धा यसपटक पनि चासोको केन्द्रमा रहने देखिन्छ ।