काठमाडौं, ३१ जेठ । नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवा र संस्थापनइतर डा. शेखर कोइराला निकट हुने विषय निकै चासोका साथ हेरिएको छ । पार्टी नेतृत्वदेखि सत्ता बाँडफाँडमा समेत देउवा र कोइरालाबीच ६०–४० को भागबण्डा हुँदै आएको छ । कांग्रेसको १४ औं महाधिवेशनबाट सभापतिमा निर्वाचित हँुदा देउवाविरुद्व कडा चुनौती दिने पात्र हुन् डा. कोइराला । कोइराला नेतृत्वको गुटमा नै सहभागी हुँदै आएका छन् कांग्रेस महामन्त्री गगन थापा । युवा महामन्त्रीद्वय थापा र विश्वप्रकाश शर्माले पार्टीमा युवा पुस्ताको प्रतिनिधित्व गर्दै चुनौती दिदै आएका छन् । वास्तवमा, सभापति देउवा र कोइरालाबीच के त्यस्तो आन्तरिक सहमति भयो जसकारण, उनीहरु एकाएक नजिकिँदैछन्, यो यतिबेला चर्चाको विषय बनेको छ ।
नेपाली कांग्रेसभित्रै बलियो प्रतिपक्षी जस्तै नेतृत्व गर्दै आएका नेता हुन् डा. शेखर कोइराला । कांग्रेसको १४ औं महाधिवेशनमा सभापतिमा प्रतिस्पर्धा गरेका नेता कोइरालाले आन्तरिक पार्टी र सत्ता शक्तिमा समेत ४० प्रतिशतको डिल गर्दै आएका छन् । तर, पछिल्लो समय देउवा र कोइरालाबीच एकाएक देखिएको भौतिक निकटताले एउटा संशय उत्पन्न गरेको छ । केही दिनअघि भक्तपुरमा भएको कांग्रेसको जिल्ला सम्मेलनलाई सभापति देउवा र नेता कोइरालाले एकै मञ्चबाट सम्बोधन गरे । नेता कोइरालाले भने, कांग्रेसमा गुट, उपगुट छैन भन्ने होइन तर अब पनि यसो गरेर अघि बढे हामी समाप्त हुन्छौंं । उनले केही पूर्व राजाले गणतन्त्र जान्छ भन्दैमा गणतन्त्र नजाने बताए । उनले कांग्रेस आर्थिक, सामाजिक र सांस्कृतिक समानताको पक्षमा रहेको बताए ।

कांग्रेस महामन्त्री गगन थापाले गत प्रतिनिधिसभाको चुनावमा मुलुक हाँक्ने ड्राइभर बदल्नुपर्ने चुनौती दिएका थिए । उनले आफू सांसद निर्वाचित भएपछि कांग्रेस संसदीय दलको निर्वाचनमा सभापति देउवासँगै दलको नेतामा उम्मेदवार बने । तर, थापाको पक्षमा निकै न्यून मत प¥यो । यसयता, कांग्रेसका निकै विवाद भएको लगायतका विषयले नेतृत्वमाथि निकै गम्भिर प्रश्नहरु उठे । कांग्रेसभित्रको असन्तुष्ट समूह अर्ली महाधिवेशनमा जाने र सभापति देउवाको विकल्पमा नेतृत्व लिने दाउमा समेत लाग्यो । तर अहिलेको विधान र शक्ति सन्तुलनले कांग्रेसलाई अर्ली इलेक्सनतर्फ उन्मुख गराउन सहज भने छैन । यसका लागि महामन्त्रीद्वय थापा र शर्मा रणनीतिक रुपमा लागेको बुझिन्छ । भक्तपुरको जिल्ला सम्मेलनमा देउवाले नेपालमा फेरि प्रजातन्त्रमा संकट नआउने र यो स्थायी हुने भनाइ राखे । उनले योग्य, जुझारु र गतिशील नेता, कार्यकर्तालाई जिम्मेवारी दिन आफू प्रतिबद्ध भएको बताए ।

सभापति देउवाले कांग्रेस प्रजातन्त्रका लागि २००७ सालदेखि नै लड्दै आएको पार्टी भएकोेले प्रजातन्त्रलाई फेरि संकट आउन नदिने गरी कांग्रेसलाई बलियो संगठन बनाउन देशभर संगठन अभियान सञ्चालन गर्नुपर्ने बताए । गत निर्वाचनमा गठबन्धन गरेकाले कांग्रेस संसदको सबैभन्दा ठूलो दल बनेको स्मरण गराए ।

पार्टीमा ४० प्रतिशत लविङ गर्ने कोइरालालाई यो अधिकार दिन यसअघि देउवा तयार थिएनन् । देउवाले शेखरलाई बेवास्ता गरेर बैठकमा गगनलाई सहभागी गराउँथे । एमसीसी पारित गर्दासम्म गगनलाई साथ लगेका देउवाले त्यसपछि शेखरलाई विश्वासमा लिन लागेको पनि बुझिन्छ । पार्टी महाधिवेशनपछि २५ औं वरियतामा रहेका शेखरलाई यतिबेला वरिष्ठ नेताको हैसियत दिन देउवा तयार रहेको कुरा बाहिर आएको छ । उनका लागि पार्टी कार्यालयमा छुट्टै कार्यकक्ष बनेको बुझिएको छ । यही आन्तरिक सहमतिका कारण देउवा–कोइरालाबीचको निकटता बढेको कुरा सतहीरुपमा सजिलै बुझ्न सकिन्छ ।

महाधिवेशनयता कांग्रेसको मुस्किलले ६ वटा केन्द्रीय समिति बैठक बसेका छन् । पछिल्लो समय भदौ ५ गते नेता प्रदीप गिरीको निधनमा शोक प्रस्ताव पारित गर्न केन्द्रीय समितिको आकस्मिक बैठक बस्यो । त्यसयता चुनाव, उपचुनावको समिक्षा, सरकारमा सहभागीता लगायत महत्वपूर्ण राजनीतिक घटनाक्रममा सन्दर्भमा बस्ने भनिएको बैठक पटक–पटक स¥यो तर बस्न सकेको छैन । मंसिर ४ को निर्वाचनपछि पुस १० मा कांग्रेस सरकारबाट बाहिरिने अवस्था आयो । पुस १२ गते केन्द्रीय समितिको बैठक आव्हान भयो । यसबीचमा गठबन्धन सरकारको नेतृत्व गरेका प्रधानमन्त्रीले संसदबाट दुई पटक विश्वासको मत लिनुप¥यो । पुस २६ गते कांग्रेस केन्द्र्रीय कार्य सम्पादन समितिले प्रधानमन्त्रीलाई विश्वासको मत दिने निर्णय ग¥यो र माघ १५ गते केन्द्रीय समितिको बैठक बस्ने सूचना प्रकाशन भयो । तर बैठक बस्न सकेको छैन । देउवा र कोइरालाको निकटताले कांग्रेसको सैद्वान्तिक एवम् विचारमा नयाँ धु्रवीकरण एवम् समीकरणको मार्गप्रशस्त गरेको छ ।