काठमाडौं । नेपाल लामो समयसम्म संक्रमणकालीन अवस्था भोगेको नेपालले अहिले संघीयताको अभ्यास गरिरहको छ, त्यो पनि शक्तिशाली दुइ तिहाई सरकारको नेतृत्वमा । संघीयताको कार्यान्वयन हेर्दा जति सजिलो देखिन्छ, व्यवहारतः त्यति नै गा¥हो छ । सरकारले विकाश र समृद्धिको नारा लगाउँदै गर्दा निजामती क्षेत्रको व्यवस्थापनमा अझै चुनौती र जटिलता कायमै छ ।

दुई तिहाई बहुमतको केपी ओली सरकारले समृद्धिको बाटोमा अघि बढेको पटकपटक दाबी गरिरहेको छ । केही समय अघि मात्र पनि सत्तासीन नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीको उच्च तहबाट दशैंपछि विकाश र समृद्धिको क्षेत्रमा छलाङ् मार्ने अभिव्यक्ति समेत आएका थिए । तर, अवस्था त्यति सहज भने छैन् । नेपालीको महान चाड बडा दशैंको विदापछि आइतबारबाट सरकारी कार्यालयहरु सञ्चालनमा आएका छन् । तर, लामो विदा पछि देशैभर खुलेका सरकारी कार्यालयहरुमा कर्मचारी समायोजनको समस्या भने यथावतै छ । भर्खरै संघीयताको अभ्यास गर्दैगरेको नेपालमा स्थानीय र प्रदेश एवं केन्द्र मातहतका निकायहरु बीचको क्ष्ँेत्राधिकार विवाद बाहिर देखा परिसकेको छ । प्रदेशमा कर्मचारीको अभावमा काम गर्न पाइएन भनेर मुख्यमन्त्रीहरुले सामुहिक रुपमै असन्तुष्टि जनाउंदै आएका छन् ।

केन्द्रले कर्मचारी समायोजनमा सहयोग नगरेको आरोप पनि उनीहरुले लगाएका छन् । अधिकांश कर्मचारीहरुको पनि केन्द्रमै बस्न चाहने मनस्थितिले पनि व्यवस्थापनमा चुनौती देखिइसकेको छ । तर, संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासनमन्त्री लालबाबु पण्डित संघीयताको अभ्यासकै क्रममा आफूहरु रहेकाले केन्द्र र प्रदेश बीचको द्वन्द्वको कुनै अर्थ नरहेको बताउँछन् ।

एबीसी न्यूजसँग कुरा गर्दै मन्त्री पण्डितले सरकारले आफ्नो गतिले काम गरिरहेको दाबी गर्दै निजामति ऐन विधेयकको रुपमा छलफल चलिरहेको बताए । देश संघीयतामा गए पनि केन्द्रीकृत मानसिकताले भने छोडेको छैन, चाहे नेतृत्वलाई होस या कर्मचारीहरुलाई । मन्त्री पण्डित संघियतामा जान संरचनाहरु तयार भइसकेपनि मानसिकतामा परिवर्तन गर्न बाकी रहेको स्वीकार गर्छन् ।

उनले जनप्रतिनिधि र राष्ट्रसेवकको विदेश भ्रमण सन्दर्भमा नयां कार्यविधि बनाएको साथै विकाश निर्माण कार्यविधि तथा मैलिक हकसँग जोडिएको २ वटा विधेयक विभेदको अन्त्य हुने गरी बनाएको पनि जानकारी दिए ।

लामो समय केन्द्रिकृत प्रणालीबाट संघीयतामा प्रवेश गर्दै गर्दा कठिनाइहरु धेरै रहेका छन् । तर, समयानुकुल संरचना र मानसिकतामा परिवर्तन ल्याउनु सरकारका लागि अहिलेको महत्वपुर्ण चुनौती हुने देखिन्छ ।