काठमाडौं,१४, वैशाख । आज भएको दक्षिण कोरिया र उत्तर कोरियाविचको भेट वार्तालाई यसलाई ऐतिहासिक भेटका रुपमा लगिएको छ । यसले विगत ६ दशकदेखि विभाजित कोरियाली प्रायद्विपमा शान्ति आउनसक्ने आस गरिँदैछ ।

शुक्रबार विहान उत्तर कोरियाली नेता किम जोङ्ग उनलाई दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपति मून जाय–इनले दुई देशलाई छुट्टाउने गैरसैनिक क्षेत्रमा भेटर्वाता भएको छ । यो भेट दुई देशका शीर्ष नेताहरुबीचमा सन् २००७ पछिको पहिलो पटक भेट हो ।
यो वार्ताको परणामले यो पुस्ताको सबैभन्दा महत्वपूर्ण वार्ताको रुपमा बताइएको किम र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको भेट निर्धारण हुनेछ । उनीहरु बीचमा मे वा जुनको शुरुमा भेट हुनेछ ।

यसरी भएको छ वार्ता

किमले दुई देशलाई छुट्याउने रङ्गाइएको ‘मिलिटरी डेमार्केशन लाइन’ पार गरेका छन् । उनी स्थानीय समयको विहान ९ः३० नेपाली समय ५ः१५ विहान मा गैरसैनिक क्षेत्रको दक्षिण भाग भेट भएको छ । त्यसलाई करोडौँले प्रत्यक्ष प्रशारण मार्फत हेरेका छन् ।

त्यहाँ उनले राष्ट्रपति मूनलाई भेटेपछि दुईले गैर सैनिक क्षेत्रमा रहेका ‘सम्झौता गाँउ’मा रहेको ‘पिस हाउस’ भनिने सभा हलमा छोटो यात्रा गर्ने कार्यक्रम रहेका छ ।
दक्षिण कोरियाले धेरैको नजर हुने यो वार्ताको तयारीमा कुनै कमि भएको छैन। उनीहरु भेट्ने कोठालाई दुई देशको सम्बन्धका धेरै संकेतहरु राखेर डिजाइन गरिएको संचार माध्यमले जनाएका छन् ।

खाजाको लागि ब्रेक पछि किम र मूनले एक धुपीको बिरुवालाई दक्षिण कोरियाको माउण्ट हल्ला र उत्तर कोरियाको माउण्ट बेइक्दुबाट ल्याइएको माटो प्रयोग गरेर रोप्नेछन् । दिनभर विभिन्न चरणमा दुई देशको गुण भएका उपहार आदानप्रदान हुनेछ कार्यक्रम तय भएको छ ।

के हासिल हुने सम्भावना छ ?
वार्ताका मुख्य तीन विषय छन् – कोरियाली प्रायद्विपको आणविक निसशस्त्रीकरण, द्विपक्षिय सम्बन्धमा सुधार र आधिकारिक शान्ति सम्झौता । कोरियाली प्रायद्विपमा सन् १९५० देखि १९५३ भएको युद्ध सन् १९५३ मा भएको शान्तिवार्ता पछि रोकिएको थियो । तर कुनै सम्झौता नभएकाले प्राविधिकरुपमा हाल पनि दुबै देश युद्धमा रहेको मानिन्छ ।

यस वार्ताको सबैभन्दा जटिल मुद्धा भनेको उत्तर कोरियाको आणविक कार्यक्रम हुनेछ । किमले उनको बुवा वा हजुरबुवाले भन्दा धेरै मिसाइल परिक्षण सञ्चालन गरिसकेका छन् । उनले आफुसँग अमेरिकाको मुलभूमीसम्म मार हान्न सक्ने लामो दुरी मिसाइल भएको दावी गरिरहेका छन् ।

तर विश्लेषकहरुले यी नरमतालाई शंकाको नजरले हेरेका छन् । उनीहरुले आणविक निसशस्त्रीकरण वार्ताको सबैभन्दा जटिल मुद्दा हुने बताउदै किम आफ्नो आणविक हतियार त्याग्न साँच्चै तयार नदेखिएको बताएका छन् ।