रोल्पा । नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) का नेता तथा प्रतिनिधिसभा सदस्य उम्मेदवार वर्षमान पुन ले ‘लोकप्रियतावादी राजनीति’ मुलुकका लागि घातक हुन सक्ने चेतावनी दिएका छन्। गृह जिल्ला रोल्पाको लिवाङमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा उनले स्पष्ट विचार, दृष्टिकोण र गन्तव्यबिनाको राजनीति देशलाई सही दिशामा लैजान नसक्ने तर्क गरे।

पुनका अनुसार, “जहाँ जसले जे सुन्न चाहन्छ, त्यही बोल्दै हिँड्ने” शैलीले क्षणिक ताली त पाउन सक्छ, तर राष्ट्रको नेतृत्व गर्न सक्दैन। उनले उदाहरण दिँदै भने— काठमाडौंमा सङ्घीयताको विरोध गर्ने र जनकपुर पुगेर सङ्घीयताको समर्थन गर्ने, काठमाडौंबाट सुकुम्बासी, ठेलागाडा व्यवसायी र कवाडी मजदुरलाई खेद्ने अनि झापा पुगेर सुकुम्बासीको पक्षमा काम गर्छु भन्ने जस्ता असङ्गत अभिव्यक्तिले राजनीति अविश्वसनीय बन्छ।

यद्यपि उनले कसैको नाम लिएनन्, उनको टिप्पणीलाई राजनीतिक वृत्तमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी र उक्त दलले अघि सारेका काठमाडौँ महानगर प्रमुख बालेन्द्र शाह प्रति लक्षित रूपमा व्याख्या गरिएको छ।

“नयाँ” लाई चुनौती: विचार स्पष्ट गर

पुनले आफूलाई ‘नयाँ’ भन्ने राजनीतिक शक्तिलाई आफ्नो विचार, राजनीतिक दिशा र दीर्घकालीन लक्ष्य स्पष्ट पार्न आग्रह गरे। उनका अनुसार, वर्तमान संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र स्वीकार गर्ने, गणतन्त्रलाई समाजवादसँग जोड्ने, असमावेशीतालाई पूर्ण समावेशीतामा रूपान्तरण गर्ने तथा धनी–गरिबबीचको खाडल घटाउने एजेन्डामा सहमत भए सहकार्य सम्भव छ।

“हामी नयाँसँग काम गर्न तयार छौँ,” उनले भने, “तर उपलब्धि खोसेर पछाडि फर्कन खोज्ने नयाँसँग होइन; उपलब्धि जोगाएर अघि बढ्ने नयाँसँग।”

उनको तर्कमा ‘नयाँ’ को नाममा दक्षिणपन्थी लोकप्रियतावाद अघि सार्ने प्रवृत्ति देखिएको संकेत छ। उनले नेकपाले आफूलाई यथास्थितिवादी नभई वैचारिक रूपले स्पष्ट र कार्यक्रमगत रूपमा नयाँ दल भएको दाबी गरे।

प्रचण्ड सरकार, सुशासन र सत्तासमीकरण

पुनले अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल नेतृत्वको १८ महिनाको सरकारलाई ‘राज्य दोहन र बिचौलिया प्रवृत्ति नियन्त्रण’ गर्ने अभियानको रूपमा व्याख्या गरे। उनका अनुसार, त्यही अभियानका कारण काँग्रेस र एमाले आत्तिएर केपी शर्मा ओली नेतृत्वमा सरकार बनेको हो।

उनले आरोप लगाए— प्रचण्डले थालेको सुशासनको अभियान रोकिनासाथ राज्य दोहन, अनियमितता र बिचौलिया प्रवृत्ति फेरि हाबी भयो, जसका कारण भदौ २३ मा नवयुवाको आन्दोलन चर्कियो। यद्यपि उनले आन्दोलनलाई समर्थन गरे पनि, त्यसलाई गलत राजनीतिक दिशामा मोड्न खोज्ने शक्तिबाट सचेत रहन आग्रह गरे।

निर्वाचन अपरिहार्य, भ्रम असफल

केही शक्तिले निर्वाचन नै हुँदैन भन्ने हल्ला चलाए पनि मुलुक निर्वाचनमा होमिएको र कसैले पनि निर्वाचन रोक्न नसक्ने उनले स्पष्ट गरे। लोकतान्त्रिक प्रतिस्पर्धा नै अन्तिम निर्णयकर्ता हुने उनको भनाइ थियो।

लोकप्रियता बनाम स्थिर विचार

पुनको वक्तव्य मूलतः दुई ध्रुवबीचको बहस हो—

• लोकप्रियता आधारित तात्कालिक अभिव्यक्ति
• वैचारिक स्थिरता र दीर्घकालीन कार्यदिशा

उनका अनुसार, लोकप्रियतावादी राजनीति ‘जहाँ जे सुहाउँछ त्यही बोल्ने’ शैली हो, जसले दीर्घकालीन नीति निरन्तरता दिन सक्दैन। संघीयता, सुकुम्बासी समस्या वा सुशासन जस्ता जटिल विषयमा स्थानअनुसार फरक–फरक भाष्य दिनु नेतृत्वको कमजोरी हो।

चुनावी सन्देश: वैचारिक ध्रुवीकरणतर्फ

रोल्पाबाट उम्मेदवारसमेत रहेका पुनको सन्देश स्पष्ट छ— चुनाव केवल व्यक्तिको लोकप्रियता वा नयाँपनको प्रतिस्पर्धा होइन; यो वैचारिक स्पष्टता, उपलब्धि रक्षा र भावी दिशा निर्धारणको प्रतिस्पर्धा हो।

आगामी निर्वाचनमा मतदाताले कुन मोडल रोज्छन्— लोकप्रिय भाषण कि संरचनागत रूपान्तरणको दाबी— त्यसले नेपालको राजनीतिक कोर्स तय गर्नेछ। वर्षमान पुनको टिप्पणीले यही बहसलाई औपचारिक रूप दिएको छ।