काठमाडौं। आज देशैभर विविध कार्यक्रमका साथ शहीद दिवस मनाइँदैछ। देश र जनताको स्वतन्त्रता, लोकतन्त्र र अधिकारका लागि आफ्नो जीवन बलिदान दिने अमर शहीदहरूको स्मरण गर्दै हरेक वर्ष माघ १६ गते यो दिवस मनाउने परम्परा छ।

जहानियाँ राणाशासनको निरंकुशताविरुद्ध प्रजातन्त्र स्थापनाका लागि संघर्ष गर्दै जीवन आहुति दिने धर्मभक्त माथेमा, दशरथ चन्द, गंगालाल श्रेष्ठ र शुक्रराज शास्त्रीको बलिदानको सम्झनामा शहीद दिवस मनाइन्छ। विसं २०१२ देखि तत्कालीन काठमाडौं नगरपालिकाको संयोजकत्वमा औपचारिक रूपमा शहीद दिवस मनाउन थालिएको हो।

राणा शासनविरुद्ध आवाज उठाएको अभियोगमा विसं १९९७ मा चारै शहीदलाई मृत्युदण्ड दिइएको थियो। माघ १० गते शुक्रराज शास्त्रीलाई टेकुको पचली, माघ १३ गते धर्मभक्त माथेमालाई सिफल, र माघ १६ गते गंगालाल श्रेष्ठ तथा दशरथ चन्दलाई शोभाभगवतीमा मृत्युदण्ड दिइएको थियो। शहीदको यही बलिदानले जग हालिएको आन्दोलनकै परिणामस्वरूप त्यसको एक दशकपछि विसं २००७ मा नेपालमा प्रजातन्त्र स्थापना भएको इतिहास छ।

शहीद दिवसका अवसरमा राणा शासनविरुद्धका शहीद मात्र होइन, त्यसअघिदेखि अहिलेसम्म देश, लोकतन्त्र र गणतन्त्रका लागि बलिदान दिने सम्पूर्ण ज्ञात–अज्ञात शहीदहरूलाई पनि स्मरण गरिन्छ। यसै सन्दर्भमा माघ १० देखि १६ गतेसम्म शहीद सप्ताह समेत मनाइन्छ।

राष्ट्रपति: शहीदका आकांक्षा साकार पार्न समर्पित हुन आग्रह

शहीद दिवसका अवसरमा राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले नेपाल राष्ट्र र नेपाली जनताको स्वाधीनता तथा सार्वभौमिकताका लागि शहादत प्राप्त गर्ने शहीदहरूको आकांक्षा साकार पार्न सबैलाई मन, वचन र कर्मले समर्पित हुन आग्रह गरेका छन्।

राष्ट्रपति पौडेलले सन्देशमार्फत भनेका छन्,
“नेपाली जनतालाई सार्वभौमसत्ता सम्पन्न नागरिक बनाउन इतिहासका विभिन्न कालखण्डमा सामन्ती, निरंकुश र तानाशाही शासनविरुद्ध भएका आन्दोलनहरूमा जीवन बलिदान गर्ने वीर–वीरङ्गनाहरूप्रति श्रद्धासहित हरेक वर्ष माघ १६ गते शहीद दिवस मनाइँदै आएको छ। महान् शहीदहरूको बलिदानबाट प्राप्त संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रात्मक शासन व्यवस्थामार्फत दिगो शान्ति, सुशासन, विकास र समृद्धि हासिल गर्नु नै शहीदप्रति सच्चा श्रद्धाञ्जली हो।”

प्रधानमन्त्री: अब कुनै आमाको काख रित्तिन नपरोस्

प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीले शहीदहरूको साहस, चेतना र संकल्पकै कारण देश परिवर्तनको ऐतिहासिक मोडमा उभिएको उल्लेख गर्दै अब कुनै नेपाली आमाको काख फेरि रित्तिन नपरोस् भन्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेकी छन्।

प्रधानमन्त्री कार्कीले जारी गरेको सन्देशमा भनिएको छ,
“शहीदहरूको बलिदानकै कारण आज हामी परिवर्तनको यात्रामा छौँ। न्याय, समानता, उत्तरदायी शासन र उज्यालो भविष्यको आशामा उठेका आन्दोलनहरूमा शहादत प्राप्त गर्ने सबै वीर योद्धाप्रति नमन गर्दछु।”
उनले शासकीय मूल्य, नैतिकता र नागरिक सम्मानमा आधारित राज्य निर्माण शासकहरूको स्थायी दायित्व हुनुपर्नेमा जोड दिइन्।

ओली: शहीदको बलिदानबाटै आजको लोकतान्त्रिक अधिकार

पूर्वप्रधानमन्त्री तथा नेकपा एमालेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले शहीदको बलिदान र त्यसपछि कम्युनिस्ट तथा कांग्रेसको संयुक्त आन्दोलनकै उपज आजको लोकतान्त्रिक अधिकार भएको टिप्पणी गरेका छन्।

फेसबुकमार्फत सन्देश जारी गर्दै उनले भनेका छन्,
“आज यो दिन क्यालेन्डरको एउटा मितिजस्तो लाग्न सक्छ। तर इतिहास फर्केर हेर्ने हो भने हामीले उपभोग गरिरहेको स्वतन्त्रता कसरी प्राप्त भयो भन्ने स्पष्ट हुन्छ। निरंकुश शासनको ठाउँमा लोकतान्त्रिक अधिकार स्थापित गर्ने आन्दोलनको बीउ शहीदको बलिदानबाटै रोपिएको हो।”
उनले अमर शहीदप्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दै राष्ट्रिय स्वाधीनता र लोकतन्त्रको रक्षा गरिने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।

गगन थापा: शहीदले देखाएको बाटोमा हिँड्ने प्रण गरौँ

नेपाली कांग्रेसका सभापति गगन थापाले शहीद दिवसका अवसरमा शहीदहरूले देखाएको बाटोमा हिँड्ने प्रण गर्न सबैलाई आह्वान गरेका छन्। उनले २००७ सालको जनक्रान्तिदेखि २०८२ को जेन–जी आन्दोलनसम्मको संघर्षपूर्ण इतिहास स्मरण गरेका छन्।

सभापति थापाले जारी गरेको सन्देशमा संविधानसभाबाट बनेको संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपालको संविधानमा सुनिश्चित जनअधिकारको प्रभावकारी कार्यान्वयन र समयसापेक्ष परिमार्जन आवश्यक रहेको उल्लेख गरेका छन्।

बालेन: व्यवस्था फेरियो, तर सत्ताको चरित्र फेरिएन

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का वरिष्ठ नेता **बालेन्द्र शाह (बालेन)**ले ८५ वर्षमा पटक–पटक व्यवस्था फेरिए पनि सत्ताको चरित्र नफेरिएको टिप्पणी गरेका छन्। उनले शहीदका सपना अझै अधुरा रहेको भन्दै अब ती सपना साकार पार्ने जिम्मेवारी वर्तमान पुस्ताको काँधमा आएको बताएका छन्।

उनले भनेका छन्,
“८५ वर्षअघि जस्तै, यसपालि पनि जेन–जी आन्दोलनमा सुशासन र भ्रष्टाचार अन्त्यको माग राख्दै शान्तिपूर्ण आन्दोलनमा उत्रिएका युवाले जीवन बलिदान दिनुपर्‍यो। अब लामो समयदेखि जरा गाडेको भ्रष्टाचार अन्त्य गरी सुशासन कायम गर्दै नेपाललाई आर्थिक रूपमा उन्नत बनाउने दायित्व हाम्रो काँधमा छ।”

शहीद दिवसका अवसरमा देशभर सरकारी, राजनीतिक तथा नागरिक तहबाट आयोजित कार्यक्रमहरूमा शहीदप्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दै लोकतन्त्र, सुशासन र समृद्ध नेपाल निर्माण गर्ने प्रतिबद्धता दोहोर्‍याइएको छ।