तेहरान/अम्मान/मनामा: मध्यपूर्वको आकाशमा यतिबेला डरलाग्दो शान्ति र बारुदको धुवाँ एकसाथ मडारिरहेको छ। लामो समयदेखिको तनावपूर्ण सम्बन्धले बुधबार राति एउटा यस्तो मोड लिएको छ, जसले सिङ्गो विश्वलाई पुनः एकपटक चिन्तित बनाएको छ। इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड्स कोर्प्स (IRGC) ले जोर्डन, कुवेत र बहराइनमा रहेका अमेरिकी सैन्य अखडाहरूलाई निशाना बनाएपछि यस क्षेत्रमा युद्धको बादल थप बाक्लो बनेको छ।

मध्यरातको प्रहार र अमेरिकी चुनौती

केही दिनअघि सुरु भएको छिटपुट झडप बिहीबार रातिसम्म आइपुग्दा भीषण सैन्य द्वन्द्वमा परिणत भयो। तेहरानको दक्षिणी क्षेत्रमा अमेरिकी युद्धक विमानहरूले ‘आत्मरक्षा’ को नाममा हवाई आक्रमण गरेपछि इरानले कडा जवाफी प्रहार गर्‍यो।

इरानको आधिकारिक समाचार स्रोतका अनुसार, IRGC ले जोर्डनको ‘अल-अजराक’ एयरबेसमा दर्जनौं ब्यालिस्टिक मिसाइलहरू प्रहार गरेको छ। उता, कुवेत र बहराइनस्थित अमेरिकी अखडाहरूमा पनि इरानी क्षेप्यास्त्रहरू खसेका छन्। जोर्डनले आफ्ना आकाशमा २० वटा मिसाइल नष्ट गरेको दाबी गरे पनि यस आक्रमणले क्षेत्रीय सुरक्षाको जग नै हल्लिएको छ।

हर्मुज जलडमरू: विश्व अर्थतन्त्रको घाँटीमा अङ्कुश

यस द्वन्द्वको सबैभन्दा डरलाग्दो पाटो हर्मुज जलडमरू (Strait of Hormuz) को बन्द हुनु हो। विश्वको झण्डै २० प्रतिशत तेल आपूर्ति हुने यस व्यस्त समुद्री मार्गलाई इरानले ‘अर्को सूचना नभएसम्म’का लागि पूर्ण रूपमा बन्द गरेको घोषणा गरेको छ।

IRGC ले जारी गरेको कडा चेतावनीले बजारमा हलचल मच्चाएको छ: “अब यो जलमार्ग भएर यात्रा गर्ने कुनै पनि जहाजलाई शत्रुको सहयोगी मानिनेछ।” यस घोषणासँगै विश्व बजारमा तेलको मूल्य अस्वाभाविक रूपमा बढ्ने सङ्केत देखिएको छ भने अन्तर्राष्ट्रिय ढुवानी ठप्प भएको छ।

डर र त्रासको छायाँ

युद्धको छायाँ कतिसम्म गहिरो छ भन्ने कुरा ओमानको समुद्री तटमा देखिएको छ। बिहीबार बिहान मात्रै एक इरानी कार्गो जहाजमा अमेरिकी क्षेप्यास्त्र लागेको खबर बाहिरिएको छ। त्यस्तै, सोहार नजिकै एक तेल ट्यांकरको इन्जिन कोठामा आगलागी भएको छ। यता, मलेसियाको एयरएशिया एक्सले सुरक्षा जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै बहराइन जाने आफ्नो उडान अगस्टसम्मका लागि स्थगित गरेको छ।

युद्धको यो भुमरीमा सामान्य नागरिकको जनजीवन अस्तव्यस्त बनेको छ। गाजा पट्टीमा भइरहेको निरन्तरको हिंसा, लेबनान-इजरायल सीमाको तनाव र अबको यो नयाँ मोर्चाले मध्यपूर्वलाई एउटा भयानक अनिश्चिततातर्फ धकेलेको छ।

कूटनीतिक प्रयास र ‘संयमताको आह्वान’

घटनाक्रम जति तीव्र गतिमा अघि बढिरहेको छ, कूटनीतिक दौडधूप पनि उति नै तीव्र छ। पाकिस्तान र टर्कीका विदेश मन्त्रीहरूले आपत्कालीन फोन वार्ता गर्दै दुवै पक्षलाई संयमता अपनाउन आग्रह गरेका छन्। अर्कोतिर, कतारले इरानको यो कदमलाई अन्तर्राष्ट्रिय कानुन र राष्ट्रिय सार्वभौमसत्तामाथिको गम्भीर उल्लंघन भन्दै आलोचना गरेको छ।

विश्व समुदाय अहिले सास रोकेर हेरिरहेको छ—के यो तनाव थप एक ठूलो क्षेत्रीय युद्धमा परिणत होला? वा कूटनीतिक संवादले बारुदको यो आगोलाई तत्काल शान्त पार्न सक्ला? अहिलेलाई, मध्यपूर्वको आकाशमा उडिरहेका मिसाइलहरूले शान्तिको सट्टा विनाशको सङ्केत दिइरहेका छन्।

-एजेन्सीहरूका आधारमा